Kế hoạch tái định cư sau thảm kịch hỏa hoạn
Gần ba tháng sau khi đám cháy lớn lan rộng qua bảy tòa chung cư tại Wang Fuk Court, cư dân từng sinh sống tại đây vẫn sống trong tình trạng bất định về thời điểm họ có thể tìm được nơi ở ổn định mới.
Nhiều người hiện đang thích nghi với cuộc sống mới tại nơi ở tạm thời, rải rác ở nhiều quận khác nhau, trong bối cảnh chính quyền cung cấp trợ cấp thuê nhà nhằm hỗ trợ chủ sở hữu chi trả chi phí lưu trú ngắn hạn.
Hiện trường vụ cháy chung cư kinh hoàng tại Hong Kong (Ảnh: SCMP).
Thông tin về kế hoạch này, giới chức Hong Kong cho biết chủ sở hữu nhà tại 7 tòa nhà bị ảnh hưởng có thể bán quyền sở hữu để nhận tiền mặt, qua đó tự tìm nơi ở phù hợp, hoặc mua căn hộ theo chính sách nhà ở do chính phủ chỉ định.
Những cư dân không muốn giải quyết theo phương thức nhận tiền mặt cũng có thể lựa chọn phương án hoán đổi trực tiếp sang căn hộ khác trong chương trình này.
Chính quyền ước tính việc mua lại quyền sở hữu của khoảng 1.700 căn hộ sẽ tiêu tốn khoảng 6,8 tỷ đô la Hong Kong (870 triệu USD), trong đó khoảng 4 tỷ đô la Hong Kong đến từ ngân sách công, phần còn lại do quỹ cứu trợ chi trả. Số tiền từ ngân sách có thể được giảm bớt nếu tính đến khoản bồi thường bảo hiểm.
Phó Tổng thư ký Tài chính Hong Kong Michael Wong Wai-lun cho biết chính quyền có thể tháo dỡ bảy tòa nhà bị ảnh hưởng và sẽ không tái phát triển khu dân cư tại địa điểm xảy ra hỏa hoạn, thay vào đó chuyển đổi thành công viên hoặc cơ sở cộng đồng.
Theo ông Wong, vì không có phương án hợp lý hoặc hiệu quả về chi phí để sửa chữa các tòa nhà bị hư hại và nếu chính phủ không can thiệp, chủ nhà sẽ khó tìm được người mua trên thị trường.
"Nói cách khác, khoản tiền họ đã đầu tư vào các căn hộ này trong nhiều năm qua có thể trở thành con số không", ông nói.
Chính quyền thành phố dự kiến liên hệ với các chủ sở hữu vào tháng 3 và hy vọng hoàn tất chi trả trong quý III năm nay trong khi những người lựa chọn chương trình hoán đổi căn hộ có thể bắt đầu chọn nhà mới từ tháng 9.
Đề xuất được đưa ra sau khi chính quyền khảo sát ý kiến cư dân bị ảnh hưởng với 74% số người được hỏi cho biết sẵn sàng cân nhắc bán lại quyền sở hữu cho chính phủ. Khoảng 9% cho biết họ chỉ chấp nhận phương án tái phát triển tại chỗ dù theo ước tính từ chính quyền địa phương, quá trình này có thể mất tới một thập kỷ.
Ông Cyrus Ng là người có cha mẹ lớn tuổi sinh sống tại một trong các tòa nhà bị cháy, cho biết gia đình ông mong muốn được trở về nhà sau khi hoàn tất sửa chữa, song họ chưa có cơ hội trực tiếp kiểm tra mức độ hư hại của căn hộ.
Vụ hỏa hoạn ngày 26/11/2025 khiến 168 người thiệt mạng tại khu vực ngoại ô Tai Po.
Giới chức cho rằng tác nhân khiến ngọn lửa lan nhanh là do sử dụng vật liệu lưới giàn giáo và tấm xốp không đạt tiêu chuẩn trong quá trình bảo trì. Chính quyền Hong Kong đã tiến hành tạm giữ, điều tra một số nghi phạm; ủy ban độc lập vẫn đang tiếp tục điều tra nguyên nhân vụ việc.
Đề xuất nhân đạo
Sau khi kế hoạch được công bố, nhiều ý kiến cho rằng chính quyền địa phương đang dùng tiền thuế đang được dùng để hỗ trợ các cá nhân.
Phản ứng trước làn sóng dư luận này, ông Michael Wong Wai-lun cho biết đề xuất trên mang tính nhân đạo nhằm giúp các nạn nhân trong vụ thảm kịch mua nhà mới. Ông cảnh báo nếu không có sự can thiệp từ chính phủ, các chủ sở hữu nhà có thể mất trắng khoản đầu tư của mình.
Phó Tổng thư ký Tài chính Hong Kong Michael Wong Wai-lun (Ảnh: SCMP).
Ông cũng nhấn mạnh xã hội cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện và kế hoạch này là việc sử dụng ngân sách công "phù hợp", trường hợp tại Wang Fuk Court mang tính ngoại lệ và sẽ không tạo tiền lệ.
Khoản mua lại quyền sở hữu nhà bằng tiền mặt sẽ được áp dụng đối với 1.736 chủ sở hữu căn hộ thuộc 7 tòa nhà bị thiêu rụi trong vụ cháy. Ngoài ra, họ cũng có thể lựa chọn phương án "đổi căn hộ lấy căn hộ", cho phép mua nhà trợ cấp mới từ 10 dự án được chỉ định.
"Nếu các chủ sở hữu từ chối bán, chính quyền có thể phải xem xét thu hồi bất động sản thông qua luật pháp", vị quan chức này cảnh báo và lưu ý nếu tiến hành bồi thường theo cơ chế này, giá trị tài sản vốn đã bị ảnh hưởng bởi thảm họa, sẽ thấp hơn đáng kể so với mức đề xuất hiện tại.
Các chủ sở hữu phải đưa ra lựa chọn trước ngày 31/8, sau thời điểm này một số phương án sẽ không còn hiệu lực. Ông Wong kêu gọi các chủ sở hữu căn hộ bị ảnh hưởng bởi thảm họa cần đưa ra quyết định sáng suốt.
Trang Trần