Bệnh nhân là N.H.H. (25 tuổi). Trước đó, vì thấy da nổi mụn và mong cải thiện nhanh, cô đã đặt mua một “bộ sản phẩm” được quảng cáo rất đơn giản: sáng bôi một lọ, tối bôi một lọ. Không cần hiểu thành phần, không cần kiểm chứng nguồn gốc, chỉ vài lời giới thiệu “ngọt như mật” cũng đủ khiến cô tin rằng mình đã tìm được giải pháp cho làn da.
Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, da mặt cô gái bắt đầu “biểu tình” vì đỏ rát, nổi mụn nhiều hơn, châm chích rõ rệt. Lo lắng, cô mang theo cả túi chai lọ đến bệnh viện trong tâm trạng hoang mang.
Những sản phẩm không rõ nguồn gốc được cô gái mua trên mạng xã hội - Ảnh: BSCC
Trực tiếp thăm khám, ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành – thành viên Hội Da liễu Việt Nam cho biết, bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc kích ứng, kèm ban đỏ, mụn viêm và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Điều khiến bác sĩ lo ngại hơn cả không chỉ là tổn thương hiện tại, mà là… không biết bệnh nhân đã bôi gì lên mặt.
“Trên các sản phẩm gần như không có thông tin rõ ràng về thành phần, nơi sản xuất hay công dụng cụ thể. Chỉ toàn những lời quảng cáo rất ‘đẹp’ như phục hồi da, tăng sinh collagen, căng bóng… nhưng thứ quan trọng nhất lại thiếu hoàn toàn”, bác sĩ Thành chia sẻ.
Theo chuyên gia, khi không xác định được thành phần, nguy cơ có thể đến từ nhiều hoạt chất nguy hiểm như corticoid mạnh, phenol, hydroquinone nồng độ cao hoặc các chất tẩy – peel không kiểm soát. Những chất này có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ da, khiến da mất nước, tăng viêm, dẫn đến đỏ rát, nổi mụn kéo dài, thậm chí để lại thâm sạm hoặc tổn thương lâu dài.
Không ít trường hợp còn có thể xuất hiện phản ứng nặng như phù nề, khó thở, đau bụng… nhưng việc xử trí lại trở nên khó khăn hơn vì không biết chính xác “thủ phạm” là gì.
Từ một làn da chỉ bị mụn thông thường, cô gái trẻ giờ phải bước vào hành trình điều trị và phục hồi kéo dài, phức tạp hơn rất nhiều. Không chỉ kiểm soát viêm, bác sĩ còn phải tập trung phục hồi hàng rào da, hạn chế thâm sau viêm và ngăn nguy cơ tái phát.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Thành thăm khám cho bệnh nhân - Ảnh: BSCC
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, đây không phải trường hợp hiếm. Rất nhiều người trẻ hiện nay chọn mỹ phẩm theo cảm tính: nghe bạn bè giới thiệu, thấy người khác dùng, hoặc bị thu hút bởi những cụm từ “bắt tai” như “trắng cấp tốc”, “tái tạo da thần tốc”, “đẹp sau vài ngày”.
“Khi nhu cầu làm đẹp quá lớn, sự cảnh giác thường bị bỏ qua. Các bạn dễ tin vào lời quảng cáo mà quên rằng làn da không phải nơi để thử may rủi”, bác sĩ nói.
Một hiểu lầm phổ biến khác là đổ lỗi cho “cơ địa không hợp”. Theo chuyên gia, đây là cách hiểu sai. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng thì nguy cơ gây hại là điều khó tránh, không thể đơn giản quy về cơ địa.
“Không phải cứ người khác dùng không sao thì mình cũng an toàn. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng thì nguy cơ gây hại chỉ là vấn đề thời gian, không thể quy hoàn toàn cho “cơ địa”, bác sĩ nhấn mạnh.
Thực tế, nhiều người đang mua mỹ phẩm bằng niềm tin hơn là bằng hiểu biết. Họ bị thuyết phục bởi bao bì bắt mắt, lời quảng cáo mượt mà, trong khi lại bỏ qua những yếu tố quan trọng nhất: nguồn gốc, thành phần, giấy phép lưu hành và mức độ an toàn.
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, nguyên tắc tối thiểu khi chọn mỹ phẩm là phải biết rõ sản phẩm đến từ đâu, có thông tin thành phần đầy đủ, có giấy tờ kiểm định và được phép lưu hành. Ngay cả với các sản phẩm từ nước ngoài, nếu chưa được cơ quan chức năng phê duyệt, người dùng vẫn không nên tùy tiện sử dụng.
“Không phải cứ hàng ngoại, chữ nước ngoài là tốt. Có những sản phẩm có thể phù hợp với nhóm người này nhưng lại không phù hợp với làn da của người khác. Còn với những sản phẩm không nhãn mác, không thành phần như trường hợp này thì mức độ rủi ro còn lớn hơn rất nhiều”, ông nói.
Từ ca bệnh này, bác sĩ khuyến cáo, khi da xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ rát, nổi mụn, bong tróc, châm chích kéo dài, người dân cần ngừng ngay sản phẩm và đi khám chuyên khoa da liễu càng sớm càng tốt. Đồng thời, nên giữ lại sản phẩm đã dùng để bác sĩ có thêm căn cứ đánh giá.
Làm đẹp là nhu cầu chính đáng. Nhưng chỉ một chút cả tin, một vài lời quảng cáo “có cánh”, cũng có thể khiến làn da, đặc biệt là da mặt phải trả giá đắt.
Kim Ngân