'Hợp đồng tương lai' mở lối hoàn lương

43 phút trướcBài gốc

Mây tan trên đỉnh Tà Chơ

Buổi sáng ở thôn Tà Chơ, mây phủ kín các sườn núi. Trong căn nhà gỗ nhỏ nằm nép bên triền đồi, ông Lý A Gừ đang trộn cám cho đàn lợn mới gây dựng lại sau nhiều năm trắng tay vì ma túy.

Ít ai biết người đàn ông này từng có gần 10 năm chìm trong nghiện ngập. Thời gian đó, ma túy khiến gia đình ông kiệt quệ, ruộng nương bỏ hoang, vợ con khổ sở. Cũng từng ấy năm, người đàn ông ấy gần như đánh mất chính mình trong những cơn mê dài bất tận.

“Có lúc tôi nghĩ mình không còn cơ hội làm lại nữa…”, ông Gừ trầm giọng.

Cán bộ Công an xã, đoàn thanh niên, Mặt trận Tổ quốc xã Mù Cang Chải tới thăm hỏi, động viên ông Lý A Gừ (áo đen, thứ tư từ phải sang) nỗ lực vươn lên trong cuộc sống.

Sau khi cai nghiện thành công trở về địa phương, điều khiến ông day dứt nhất không chỉ là cái nghèo mà là cảm giác mặc cảm với gia đình và bản làng. Người đàn ông từng là trụ cột gia đình nhiều lần không dám bước vào những cuộc trò chuyện đông người vì sợ ánh mắt dò xét.

Đầu năm 2026, trong buổi ra mắt mô hình “Hợp đồng tương lai” tại xã Mù Cang Chải, ông Lý A Gừ là một trong những người đầu tiên được trao sổ tiết kiệm trị giá 2,5 triệu đồng nhằm hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Ông nhớ rất rõ khoảnh khắc cầm cuốn sổ tiết kiệm trên tay giữa sự chứng kiến của cán bộ xã, lực lượng công an và bà con trong thôn bản.

Lúc đó ông vô cùng bất ngờ vì không nghĩ người từng nghiện ma túy như mình mà vẫn còn được Nhà nước quan tâm, tin tưởng đến vậy.

Cán bộ Công an xã Mù Cang Chải tới thăm mô hình chăn nuôi của gia đình ông Lý A Gừ.

Số tiền không lớn, nhưng đủ để ông mua con giống, phân bón, bắt đầu lại việc chăn nuôi, trồng trọt. Những ngày này, ngoài chăm đàn lợn, trâu bò, ông còn cùng vợ lên nương trồng thêm ngô để ổn định cuộc sống.

Quan trọng hơn, cuốn sổ tiết kiệm ấy giúp người đàn ông từng lầm lỡ lấy lại niềm tin rằng mình vẫn có thể trở thành chỗ dựa cho vợ con.

Những ngày sau đó, cán bộ Công an xã Mù Cang Chải thường xuyên đến thăm hỏi, động viên, nắm tình hình cuộc sống, việc sử dụng nguồn hỗ trợ của gia đình ông Gừ. Sự quan tâm ấy khiến ông Gừ thêm quyết tâm từ bỏ quá khứ, chăm lo làm ăn, ổn định cuộc sống.

“Được tin tưởng rồi thì mình phải sống cho tử tế thôi”, ông Gừ nói chắc nịch.

Câu chuyện của ông Lý A Gừ là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình “Hợp đồng tương lai” - cách làm mới, giàu tính nhân văn đang được Công an xã Mù Cang Chải phối hợp với Ngân hàng Agribank Chi nhánh Mù Cang Chải triển khai nhằm hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng.

Khi niềm tin được gửi vào cuốn sổ nhỏ

Ở xã vùng cao Mù Cang Chải, ma túy từng là nỗi ám ảnh kéo dài nhiều năm. Những bản làng heo hút, đời sống khó khăn, nhận thức không đồng đều khiến cái chết trắng len lỏi vào không ít gia đình.

Dù công tác phòng, chống ma túy được triển khai quyết liệt, song toàn xã hiện vẫn còn 59 người nghiện ma túy, trong đó có 56 người điều trị bằng Methadone; 37 người đang được quản lý sau cai nghiện.

Công an xã Mù Cang Chải trao sổ tiết kiệm cho các trường hợp cai nghiện thành công, có ý chí vươn lên.

Điều khiến chính quyền địa phương trăn trở là làm sao giữ người sau cai ở lại với cuộc đời, bởi phần lớn người trở về đều mang tâm lý mặc cảm nặng nề. Họ khó tìm được việc làm, khó vay vốn, khó nhận được sự tin tưởng. Không ít người từng quyết tâm làm lại cuộc đời, nhưng lại tái nghiện vì bế tắc, cô độc và cảm giác bị bỏ lại phía sau. Đó cũng là lý do mô hình “Hợp đồng tương lai” ra đời.

Người dân xã Mù Cang Chải ký cam kết không buôn bán, sử dụng ma túy.

Không trao tiền mặt trực tiếp, Công an xã Mù Cang Chải phối hợp với Ngân hàng Agribank Chi nhánh Mù Cang Chải mở sổ tiết kiệm trị giá 2,5 triệu đồng/người cho trường hợp cai nghiện thành công, có ý chí vươn lên. Đến nay, đã có 4 người được hỗ trợ và cả 4 đều đang từng bước ổn định cuộc sống.

Điểm đặc biệt của mô hình không nằm ở giá trị vật chất mà ở cách giữ niềm tin.

Người được hỗ trợ là người trực tiếp giữ sổ tiết kiệm. Tuy nhiên, mỗi lần rút tiền đều phải có xác nhận của Công an xã về việc chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Công an xã đồng thời phối hợp với ngân hàng theo dõi định kỳ việc sử dụng số tiền đúng mục đích.

Đó giống như một “bản hợp đồng” đặc biệt - nơi không có những điều khoản pháp lý khô cứng mà là cam kết của niềm tin giữa cộng đồng với những người từng lầm lỡ.

Đại úy Lương Hà Tú - Phó Trưởng Công an xã Mù Cang Chải chia sẻ: “Người sau cai nghiện rất dễ tổn thương. Nếu cộng đồng xa lánh, họ sẽ càng tự ti và nguy cơ tái nghiện rất cao. Chúng tôi muốn họ hiểu rằng, xã hội chưa bao giờ quay lưng với họ”.

Giữ bình yên từ những điều nhỏ nhất

Tại một buổi tuyên truyền phòng, chống ma túy được tổ chức tại Nhà văn hóa thôn Màng Mủ, không cần sân khấu cầu kỳ hay khẩu hiệu khô cứng, buổi sinh hoạt trở nên gần gũi khi chính người dân trong thôn tự xây dựng tiểu phẩm, tự vào vai để kể lại những câu chuyện có thật về tác hại của ma túy ngay tại bản mình.

Dưới ánh đèn vàng giữa núi rừng, nhiều người lặng đi khi chứng kiến cảnh một đứa trẻ tuyệt vọng gọi cha trong khi người cha vẫn chìm trong cơn nghiện. Không ít người phụ nữ dân tộc Mông đã lặng lẽ lau nước mắt vì nhìn thấy đâu đó hình ảnh của chính gia đình mình trên sân khấu.

Từ những buổi tuyên truyền giản dị như thế, nhận thức của người dân về tác hại của ma túy dần thay đổi.

Xã Mù Cang Chải thường xuyên tổ chức tuyên truyền phòng, chống ma túy tại các thôn, bản, thu hút đông đảo cán bộ và người dân tới tham gia.

Trong những tháng đầu năm 2026, Công an xã Mù Cang Chải đã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã tổ chức tuyên truyền pháp luật tại tất cả 22 thôn trên địa bàn xã, thu hút hơn 13.000 lượt người tham gia; vận động 2.690/2.725 hộ dân ký cam kết “không ma túy”.

Song song với đó là các biện pháp nghiệp vụ được siết chặt từ rà soát đối tượng nguy cơ cao, kiểm tra lưu trú đến test ma túy định kỳ nhằm phát hiện sớm các hành vi vi phạm để ngăn chặn từ cơ sở.

Cán bộ Công an, MTTQ, đoàn viên, thanh niên xã trao đổi với anh Sùng A Mùa - Bí thư thôn Cung 11 (người thứ 3 bên trái từ ngoài vào) về phương thức tuyên truyền phòng, chống ma túy trên địa bàn thôn.

Nhưng có lẽ, điều khiến người dân nơi đây thay đổi nhận thức mạnh mẽ nhất lại đến từ những con người từng bước qua bóng tối. Anh Sùng A Mùa - Bí thư Chi bộ thôn Cung 11 là trường hợp như vậy.

Từng có quá khứ nghiện ma túy, sau khi cai nghiện thành công năm 2014, anh Mùa dần gây dựng lại cuộc sống. Năm 2018 làm Thôn đội trưởng, đến năm 2022 được tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi bộ thôn.

Giờ đây, người đàn ông từng lạc lối ấy lại trở thành người đi vận động bà con tránh xa ma túy.

Không chỉ phát huy tốt vai trò người đứng đầu, anh Sùng A Mùa còn tích cực phát triển kinh tế, trở thành tấm gương sáng trong thôn.

Ông Mùa A Chua, thôn Cung 11 chia sẻ: “Ngày trước, bà con ai cũng lo cho anh Mùa vì nghiện ma túy thì khổ lắm. Nhưng từ khi cai nghiện thành công, anh ấy đã thay đổi, chịu khó làm ăn, sống trách nhiệm với gia đình, nhiệt tình vận động bà con trong thôn. Bây giờ dân bản tin và quý anh Mùa lắm”.

Sự ghi nhận của người dân là minh chứng rõ nhất cho hành trình hoàn lương của người từng lầm lỡ.

Anh Mùa bảo: “Cai nghiện thành công không phải là kết thúc, mà là khởi đầu cho hành trình mới làm lại cuộc đời”.

Câu nói ấy, giữa núi rừng Mù Cang Chải, nghe như một lời tự sự nhiều hơn là tuyên truyền.

Để những mái nhà thôi tiếng khóc vì ma túy

Ma túy không chỉ phá hủy một con người, nó bào mòn cả gia đình, làm xơ xác những mái nhà, lấy đi bình yên của bản làng. Vì thế, cuộc chiến chống ma túy sẽ không thể thành công nếu chỉ dựa vào những cuộc truy quét hay các bản cam kết hành chính. Điều giữ được một con người ở lại với cuộc đời đôi khi chỉ bắt đầu từ việc có ai đó vẫn còn tin họ có thể thay đổi.

Công an xã Mù Cang Chải thực hiện tuyên truyền phòng, chống ma túy tới từng hộ, thôn bản.

Tại Mù Cang Chải hôm nay, những cuốn sổ tiết kiệm trị giá 2,5 triệu đồng đang trở thành điểm tựa cho những người từng lầm lỡ. Giá trị vật chất nhỏ bé nhưng ý nghĩa lại không hề nhỏ, bởi trong những cuốn sổ ấy không chỉ có tiền, mà còn gói trọn lòng tin, sự dang tay của cộng đồng và cơ hội để một người bước ra khỏi bóng tối.

Chiều muộn ở Tà Chơ, khói bếp bảng lảng bay lên giữa những mái nhà nép bên sườn núi. Ông Lý A Gừ lại tất bật với đàn lợn, với nương ngô đang vào vụ mới như bao người đàn ông khác trong bản.

Cuộc sống bình dị ấy tưởng chừng rất đỗi bình thường, nhưng với người từng có gần 10 năm chìm trong ma túy, đó lại là cả một hành trình trở về.

trong tinh

Hồng Oanh

Nguồn Lào Cai : https://baolaocai.vn/hop-dong-tuong-lai-mo-loi-hoan-luong-post899669.html