Với vị thế mới, thành phố nhận định cần điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 để mở không gian phát triển với bản sắc riêng, cùng cả nước tăng trưởng bền vững.
Đô thị Huế vốn gắn với sông Hương, nay cần mở rộng ra cả không gian đầm phá và biển. Ảnh: M.Vũ.
Đô thị sông - đầm phá - biển
Huế vừa là trung tâm văn hóa, giáo dục, y tế, du lịch lớn của miền Trung, vừa là đầu mối giao thông quan trọng, cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông - Tây, gắn kết chặt chẽ với vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.
Quy hoạch phát triển Huế giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Qua 2 năm triển khai, mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức, song thành phố đã đạt được những kết quả tích cực với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 7,3%/năm; quy mô kinh tế mở rộng, đời sống người dân từng bước được nâng cao, diện mạo đô thị ngày càng khang trang...
Cầu vượt biển Thuận An nhiều lần trễ hẹn "về đích" do khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Ảnh: M.Vũ
Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ một số điểm nghẽn của thành phố Huế. Đó là: Hạ tầng và năng lượng; nguồn nhân lực; quản trị và năng lực cạnh tranh; ngân sách và thủ tục hành chính; xung đột không gian phát triển... Thành phố cần có không gian mới để làm rõ hơn mối quan hệ gắn bó giữa kinh tế và văn hóa; hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển; kết cấu hạ tầng cần hiện đại, đồng bộ hơn nữa; thể hiện rõ nét bản sắc đô thị Huế...
Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn cho rằng, đã đến lúc Huế cần được nhìn nhận không chỉ là một đô thị bên sông Hương, mà là đô thị di sản sông - đầm phá - biển, nơi sông Hương là trục cảnh quan - văn hóa trung tâm; đầm phá Tam Giang - Cầu Hai là không gian sinh thái, sinh kế và du lịch đặc sắc; dải ven biển là không gian đô thị biển, dịch vụ, logistics và kinh tế biển hiện đại.
Từ nhận thức và tầm nhìn đó, thành phố định hướng điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tập trung vào 5 trụ cột lớn: Văn hóa - di sản làm nền tảng; kinh tế tri thức, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế biển - đầm phá làm động lực; quy hoạch sinh thái, đô thị sông - đầm phá - biển, thích ứng biến đổi khí hậu; hạ tầng thông minh, kết nối liên vùng “từ núi đến biển”; con người Huế - cộng đồng sông nước làm trung tâm.
Cảng Chân Mây là một trong những động lực phát triển kinh tế biển cho thành phố Huế. Ảnh: V.Minh
Theo định hướng điều chỉnh, quy hoạch thành phố Huế sẽ xác lập không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, xanh, bền vững và bao trùm; bảo đảm quốc phòng - an ninh, ổn định xã hội trong dài hạn. Thành phố phấn đấu trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam; trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu; trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo đa ngành, chất lượng cao; đồng thời là trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước.
Xây dựng đô thị di sản
Theo dự thảo về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch, tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Huế kiến tạo và đổi mới với đặc trưng văn hóa, di sản, xanh, bản sắc Huế, thông minh, hướng biển, thích ứng và bền vững; là đô thị lớn thuộc nhóm có trình độ phát triển kinh tế ở mức cao và chất lượng sống hàng đầu của cả nước; thành phố Festival, trung tâm văn hóa - du lịch, giáo dục, khoa học, công nghệ và y tế chuyên sâu của cả nước và châu Á. Nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu đã có những góp ý tâm huyết cho Huế.
Huế xác định phát triển đô thị di sản gắn với chuyển đổi số. Ảnh: SP Huế
Ông Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch Công ty Tư vấn NgoViet Architects & Planners, cho rằng, Huế cần được định vị là thành phố di sản - văn hóa - sinh thái đặc thù của châu Á, có sức cạnh tranh ở tầm quốc tế. Tại Huế, di sản không đứng ngoài đời sống, mà trở thành một phần của đời sống đương đại - nơi “di sản sống cùng đời sống hiện đại”, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.
“Việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cần được tiếp cận theo tư duy mới: Quy hoạch vì di sản, quy hoạch để phát triển kinh tế di sản. Đây là cơ sở quan trọng để khẳng định vị thế xứng tầm của Huế với tư cách là thành phố trực thuộc Trung ương đặc thù của cả nước”, ông Ngô Viết Nam Sơn nhấn mạnh.
Thành phố Huế tăng cường tổ chức sự kiện gắn với phát triển kinh tế di sản. Ảnh: V.Sương
Còn ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nhận định: Huế cần được định hình rõ nét với đặc thù là thành phố di sản văn hóa, gắn kết chặt chẽ với Đà Nẵng, Quảng Trị, các khu kinh tế và không gian hàng hải; tăng cường liên kết vùng, liên di sản, đặc biệt là hợp tác với Lào; bảo tồn cảnh quan Kinh thành Huế như một nguyên tắc cốt lõi, làm nổi bật bản sắc Huế trong phát triển.
Nói về hướng phát triển mới mang đậm tính Huế, ông Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng, Huế cần xác lập một trục phát triển khác biệt, dựa trên giá trị di sản và văn hóa. Phát triển công nghiệp văn hóa ở Huế không chỉ dừng lại ở du lịch di sản, mà cần mở rộng sang các lĩnh vực như nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, điện ảnh, lễ hội, ẩm thực, thủ công mỹ nghệ, không gian sáng tạo… gắn với công nghệ số.
Huế xác lập một trục phát triển khác biệt, dựa trên giá trị di sản và văn hóa. Ảnh: D.Vũ
Theo UBND thành phố Huế, thành phố trân trọng những góp ý tâm huyết và tiếp tục hoàn thiện dự thảo điều chỉnh quy hoạch, trình cấp có thẩm quyền xem xét. Với định hướng mới trong dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tổng thể thành phố Huế giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, thành phố đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP đạt khoảng 10 - 11%/năm. Cơ cấu tổng sản phẩm dịch vụ chiếm 47 - 49%; công nghiệp và xây dựng chiếm 36 - 38%; nông nghiệp chiếm 7 - 8% và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm từ 7,5 - 8,5%. Tổng sản phẩm bình quân đầu người đến năm 2030: Từ 5.800 - 6.000 USD. Tốc độ tăng trưởng vốn đầu tư thực hiện bình quân đạt từ 10 - 11%/năm. Tốc độ tăng trưởng thu ngân sách bình quân từ 14 - 15%/năm. Kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 10 - 12%/năm. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 70%.
Vương Nguyễn - Tùng Lâm