Hướng dẫn đăng ký, kê khai thuế cho hộ kinh doanh (phần 1)

4 giờ trướcBài gốc

Từ ngày 1/1/2026, toàn thể hộ kinh doanh sẽ chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế theo đúng doanh thu thực tế. Với chính sách mới, ông Lê ngọc Huy, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác cho rằng, hộ kinh doanh sẽ có hai quyền lợi rất lớn.

Thứ nhất, ngưỡng doanh thu được miễn thuế được nâng cao. Mức doanh thu từ 500 triệu đồng 1 năm trở xuống thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Thứ hai, hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng được giảm trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân, chỉ tính thuế phần vượt trên 500 triệu đồng.

“Hộ kinh doanh nhỏ sẽ được hỗ trợ và bảo vệ hơn, đồng thời, hộ kinh doanh lớn có thể phát triển minh bạch, thuận lợi khi mở rộng kinh doanh”, ông Huy nói.

Theo ông Huy, các hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý bốn nội dung quan trọng gồm: thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký và thông báo hoạt động kinh doanh; theo dõi doanh thu, kê khai thuế và ghi chép sổ sách kế toán; nộp thuế đúng thời hạn và thực hiện đúng các thủ tục xử lý về tiền thuế nộp thừa; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người lao động trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Mỗi cá nhân hoặc mỗi thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên toàn quốc. Ảnh: Hoàng Anh

Đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế

Khi bắt đầu kinh doanh, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thực hiện đăng ký kinh doanh, đồng thời đăng ký thuế theo quy định của pháp luật. Đối với hộ kinh doanh, việc đăng ký thuế được thực hiện đồng thời với đăng ký kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông. Vì vậy khi đăng ký hộ kinh doanh, mã số thuế sẽ được cấp cùng lúc.

Cần lưu ý hai quy định quan trọng. Thứ nhất, mỗi cá nhân hoặc mỗi thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên toàn quốc. Thứ hai, từ ngày 1/7/2025, số định danh cá nhân trên căn cước công dân được sử dụng làm mã số thuế của cá nhân.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định một số trường hợp không bắt buộc phải đăng ký kinh doanh như: làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, làm muối, bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động hoặc kinh doanh thời vụ, dịch vụ có thu nhập thấp.

“Tuy không phải đăng ký kinh doanh, các cá nhân này vẫn phải thực hiện đăng ký thuế để được cấp mã số thuế theo quy định”, ông Huy nói

Thông báo tài khoản nhận tiền từ hoạt động kinh doanh

Một quy định mới các hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý từ năm 2026 là việc thông báo các tài khoản nhận tiền từ hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế. Theo quy định, mọi tài khoản dùng để nhận tiền bán hàng phải được thông báo cho cơ quan thuế. Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thực hiện thông báo bằng mẫu số 1 BK-STK nộp bằng phương thức điện tử.

Thời điểm gửi thông báo được thực hiện như sau:

- Đối với hộ kinh doanh đang hoạt động và phải nộp thuế, thông báo tài khoản được gửi kèm theo tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026.

- Đối với hộ kinh doanh đang hoạt động có doanh thu một năm từ 500 triệu đồng trở xuống, thời hạn gửi thông báo chậm nhất là ngày 20/4/2026.

- Đối với hộ kinh doanh mới bắt đầu kinh doanh, thông báo tài khoản được gửi kèm theo thông báo doanh thu hoặc tờ khai thuế đầu tiên.

Trong quá trình hoạt động, nếu có thay đổi thông tin về tài khoản, ngân hàng hoặc ví điện tử, hộ kinh doanh phải thực hiện cập nhật thông tin với cơ quan thuế. Các khoản tiền chuyển vào những tài khoản đã khai báo sẽ được sử dụng làm dữ liệu để xác định doanh thu từ hoạt động kinh doanh, trừ trường hợp người nộp thuế chứng minh được đó là giao dịch cá nhân không liên quan đến kinh doanh.

Ngoài ra cần lưu ý, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, tên tài khoản thanh toán cá nhân phải trùng khớp với họ và tên trên giấy tờ tùy thân của chủ tài khoản.

Khai báo khi có nhiều cửa hàng hoặc địa điểm kinh doanh

Trong quá trình kinh doanh, nếu mở thêm cửa hàng hoặc địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở chính, hộ kinh doanh phải thực hiện thông báo với cơ quan thuế.

Cụ thể, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày địa điểm mới đi vào hoạt động, hộ kinh doanh phải gửi thông báo địa điểm kinh doanh theo mẫu số 01/TB-ĐĐKD đến cơ quan thuế quản lý trụ sở chính. Hồ sơ được nộp bằng phương thức điện tử trên cổng dịch vụ công của cơ quan thuế tại địa chỉ: dichvucong.gdt.gov.vn.

Đối với trường hợp chỉ bán hàng online, không có cửa hàng vật lý, địa điểm kinh doanh được đăng ký tại nơi cư trú của người kinh doanh, có thể là nơi thường trú hoặc nơi tạm trú.

Thay đổi thông tin đăng ký

Trong quá trình kinh doanh, nếu có thay đổi thông tin đăng ký, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thực hiện cập nhật thông tin theo quy định.

Đối với hộ kinh doanh đăng ký theo cơ chế liên thông, khi có thay đổi nội dung đăng ký, chủ hộ kinh doanh phải thực hiện đăng ký thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Thời hạn thực hiện là 10 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Đối với cá nhân đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế, khi thay đổi thông tin đăng ký thuế, phải nộp tờ khai điều chỉnh thông tin đăng ký thuế theo mẫu số 08-MST kèm theo bản sao giấy tờ có liên quan. Thời hạn thực hiện là 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Trong trường hợp tạm ngừng hoạt động kinh doanh, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thực hiện thông báo theo quy định.

Đối với hộ kinh doanh đã đăng ký kinh doanh, nếu tạm ngừng từ 30 ngày trở lên, phải gửi thông báo tạm ngừng đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện ít nhất 3 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng kinh doanh. Mỗi lần tạm ngừng kinh doanh không được quá 1 năm.

Đối với cá nhân kinh doanh không phải đăng ký kinh doanh nhưng đã đăng ký thuế, khi tạm ngừng hoạt động, phải gửi thông báo tạm ngừng hoạt động theo mẫu số 23/ĐK-TCT đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Thời hạn gửi thông báo chậm nhất là một ngày làm việc trước khi tạm ngừng hoạt động.

Trong thời gian tạm ngừng kinh doanh, hộ kinh doanh không phải nộp hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp việc tạm ngừng không trọn tháng hoặc không trọn quý theo kỳ khai thuế.

Chấm dứt hoạt động kinh doanh

Khi chấm dứt hoạt động kinh doanh, hộ kinh doanh phải hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính trước khi nộp hồ sơ chấm dứt hoạt động. Các nghĩa vụ này bao gồm: thanh toán toàn bộ các khoản nợ, trong đó có nợ thuế và các nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện.

Trường hợp chấm dứt hoạt động trong năm, hộ kinh doanh phải thông báo doanh thu thực tế lũy kế từ đầu năm đến thời điểm chấm dứt hoạt động kèm theo hồ sơ chấm dứt hoạt động.

Để chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải nộp văn bản đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo mẫu số 24/ĐK-TCT cho cơ quan thuế, đồng thời hộ kinh doanh phải gửi thông báo chấm dứt hoạt động kèm theo giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

“Khi bắt đầu quá trình hoạt động, hộ kinh doanh cần thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế. Trong đó thì quy định về thông báo các tài khoản nhận tiền từ hoạt động kinh doanh là một điểm mới rất quan trọng từ năm 2026, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý và thực hiện đầy đủ theo quy định”, ông Huy lưu ý.

(Còn tiếp...)

Lam Anh

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/huong-dan-dang-ky-ke-khai-thue-cho-ho-kinh-doanh-phan-1-d45070.html