Vườn ba kích của gia đình anh Đinh Văn Duôn sinh trưởng, phát triển tốt.
Sinh năm 1988, trưởng thành và lập gia đình riêng, anh Đinh Văn Duôn được bố mẹ cho thừa hưởng 2,8ha đất rừng sản xuất. Như nhiều hộ dân trong xóm, những năm đầu anh phủ xanh toàn bộ diện tích bằng cây bạch đàn. Tuy nhiên, đến kỳ thu hoạch, hiệu quả kinh tế không như kỳ vọng, giá trị thu được chẳng hơn làm ruộng là mấy. Không nản chí, hết chu kỳ bạch đàn, anh chuyển toàn bộ diện tích sang trồng keo lai. Cùng thời gian sinh trưởng khoảng 7 năm nhưng keo lai cho năng suất cao hơn, đầu ra ổn định. Mỗi hec-ta sau một chu kỳ thu hoạch mang lại nguồn thu từ 130-140 triệu đồng. Nhờ chủ động luân canh, năm nào gia đình anh cũng có rừng cho khai thác. Đầu năm nay, anh vừa thu hoạch hơn 1ha và nhanh chóng hoàn thành việc làm đất để trồng mới.
Quyết tâm làm giàu trên đất quê, vợ chồng anh Duôn không chỉ chăm lo phát triển kinh tế đồi rừng mà còn mở thêm cửa hàng tạp hóa, kinh doanh thức ăn chăn nuôi và dịch vụ vận tải. Tích góp từng năm, anh chị tiếp tục mua thêm đất rừng sản xuất. Từ 2,8 ha ban đầu, đến nay gia đình đã có khoảng 12ha rừng.
Cùng với trồng rừng, gia đình anh Duôn còn nuôi khoảng 1.000 con gà ta mỗi lứa.
Nếu keo lai giúp nhiều hộ dân xóm Cú tích lũy vốn thì cây ba kích lại mở ra một hướng đi mới giàu triển vọng. Khoảng 4 năm trước, trong một lần về Tam Đảo thăm người thân, ông Đinh Văn Bảy tình cờ thấy người dân địa phương trồng ba kích cho hiệu quả kinh tế cao. Tò mò, ông mua cây giống về trồng thử tại khu vườn của gia đình. Thời điểm đó, dù nhiều người trong xóm từng biết đến các sản phẩm dược liệu từ ba kích nhưng chưa ai nghĩ đến việc đưa giống cây này về trồng trên đất đồi địa phương.
Sau hơn 2 năm chăm sóc, 1.500 cây ba kích của ông Bảy sinh trưởng, phát triển tốt. Khi thương lái đến tận vườn thu mua, gia đình ông thu về gần 40 triệu đồng, cao hơn hẳn so với trồng lúa hay nhiều loại cây nguyên liệu khác trên cùng diện tích. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, ông tiếp tục đầu tư thêm 4.000 cây giống.
Mô hình của ông Bảy thu hút sự quan tâm của bà con trong xóm. Nhiều hộ dân đến tham quan, học hỏi kỹ thuật trồng và chăm sóc. Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu khu vực xóm Cú phù hợp với cây dược liệu, Công ty cổ phần Nông dược Tam Đảo đã phối hợp với chính quyền địa phương triển khai Dự án xây dựng mô hình trồng cây dược liệu tại vùng trung du Bắc Bộ, phát triển 4ha cây ba kích trong giai đoạn 2024-2026.
Nắm bắt cơ hội, anh Đinh Văn Duôn bàn với vợ mạnh dạn đầu tư trồng mới 15.000 cây ba kích trên diện tích 1,8ha đất rừng. Sau hơn một năm, cây sinh trưởng tốt, phát triển ổn định. Nếu tiếp tục thuận lợi, vụ thu hoạch đầu tiên dự kiến mang về cho gia đình nguồn thu gần 400 triệu đồng.
Anh Đinh Văn Duôn phấn khởi chia sẻ: “Trồng ba kích nhàn hơn làm ruộng mà thu nhập cao hơn hẳn. Thị trường tiêu thụ ổn định, doanh nghiệp thu mua tận nơi. Sau vụ này, tôi sẽ tiếp tục mở rộng diện tích để phát triển lâu dài”.
Không dừng ở trồng rừng và cây dược liệu, hiện gia đình anh còn duy trì chăn nuôi lợn nái cùng khoảng 1.000 con gà thả vườn. Với nguồn thu ổn định từ 500-600 triệu đồng mỗi năm, gia đình đã xây dựng nhà cửa khang trang, đầu tư xe tải, xe du lịch phục vụ sinh hoạt và phát triển dịch vụ vận tải.
Lãnh đạo xã Minh Đài kiểm tra dự án trồng ba kích tại xóm Cú.
Ông Hà Văn Tần - Trưởng khu Cú cho biết: “Khu Cú hiện có 186 hộ dân với hơn 700 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mường. Những năm gần đây, tiềm năng đất đồi rừng được người dân khai thác hiệu quả hơn thông qua các mô hình kinh tế trang trại, trồng rừng sản xuất và cây dược liệu. Phương thức canh tác cũ dần thay bằng tư duy sản xuất linh hoạt, biết nắm bắt nhu cầu thị trường nên giá trị nông sản ngày càng nâng cao. Nhiều gia đình đã vươn lên khá giả từ kinh tế đồi rừng, hiện khu chỉ còn 21 hộ nghèo.”
Trên những triền đồi từng chỉ quen với bạch đàn, keo lai và những vụ mùa bấp bênh, giờ hiện lên những vườn ba kích xanh tốt, những khu chăn nuôi, những mô hình kinh tế trang trại cho nguồn thu ổn định. Sự đổi thay ở xóm Cú không chỉ bắt nguồn từ tiềm năng đất rừng mà quan trọng hơn là từ sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân. Khi biết khai thác đúng lợi thế, mạnh dạn học hỏi và lựa chọn hướng đi phù hợp, đất rừng không còn là vùng khó mà đang trở thành nền tảng để nhiều hộ dân vươn lên khá giả, góp phần xây dựng bản làng ngày một khởi sắc.
Cẩm Ninh