Danh sách niêm yết cử tri tại trụ sở ấp Bình Minh, xã Vĩnh Bình (tỉnh An Giang). Ảnh: Thanh Tiến
Chương trình hành động chính là “lời hứa”
Tổng Thư ký Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng bầu cử Quốc gia Lê Quang Mạnh cho biết, theo quy định, mỗi ứng cử viên đại biểu Quốc hội phải thực hiện tối thiểu 12 cuộc tiếp xúc cử tri. Trong bối cảnh đơn vị hành chính được sắp xếp lại, phạm vi địa bàn rộng hơn, yêu cầu đặt ra là phải phân bổ hợp lý, bảo đảm để cử tri thực sự được nghe, trao đổi và giám sát chương trình hành động của người ứng cử. Không để việc tiếp xúc chỉ dừng ở hình thức. Đây là khâu quan trọng để tăng cường sự hiểu biết, đồng thuận và trách nhiệm giữa người ứng cử và cử tri.
Từng là ĐBQH nhiều khóa, ông Lê Việt Trường - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, an ninh của Quốc hội (nay là Ủy ban Quốc phòng, an ninh và đối ngoại) cho rằng, chương trình hành động đòi hỏi tính cụ thể, phù hợp với thực tiễn và mang tính khả thi. Mỗi ứng cử viên với vị trí công tác, trình độ chuyên môn, sở trường khác nhau phải có những cam kết khác nhau. Chương trình hành động được công khai không chỉ là lời hứa, mà còn là căn cứ để sau này cử tri có thể giám sát, đánh giá. “Chương trình hành động chính là “lời hứa” nên không thể hứa những cái không thuộc khả năng, năng lực của mình. Nếu anh cứ “vẽ” đẹp, cho “kêu”, cho “vang” thì lời hứa sẽ trở thành…hứa suông. Khi đó, anh có thể thuận lợi khi ứng cử lần đầu, nhưng đến khi tái cử vào nhiệm kỳ sau thì cử tri sẽ không bầu”- ông Trường chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) nêu rằng, chương trình hành động trước cử tri chính là “lời hứa” của ứng cử viên. Điều này rất quan trọng thể hiện tinh thần “sẵn sàng vào cuộc”, nếu được bầu thì sẽ làm gì? Đồng thời thể hiện ứng cử viên đã nghiên cứu, xem xét chức năng, nhiệm vụ của người đại biểu và lĩnh vực mình thông thạo để hứa trước cử tri.
Theo ông Chức, chương trình hành động, không phải là một lời hứa suông mà phải thể hiện trình độ thật sự về tâm, tầm, tài, đức độ, và khả năng của mình khi đảm nhiệm vai trò ấy. Cho nên, lời hứa gắn với chương trình hành động. “Và đối với cử tri, đây chính là căn cứ bước đầu để cử tri lựa chọn bầu cho đại biểu nào”- ông Chức nói.
Ông Nguyễn Đức Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử thành phố Hải Phòng (ở giữa bên trái) kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại xã Tiên Lãng.
Ông Nguyễn Đức Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng cho biết, theo kế hoạch, hội nghị tiếp xúc cử tri đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội diễn ra từ ngày 3/3 đến ngày 6/3/2026; đối với người ứng cử HĐND thành phố diễn ra từ ngày 9/3 đến ngày 11/3/2026. Để chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc cử tri của người ứng cử, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp TP Hải Phòng đang tích cực triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo điều kiện thuận lợi để cử tri và người ứng cử có nhiều cơ hội trao đổi, gửi gắm tâm tư nguyện vọng, trong đó sắp xếp các lịch tiếp xúc cử tri, số cuộc tiếp xúc và hỗ trợ hướng dẫn người ứng cử hoàn thiện chương trình hành động để vận động bầu cử.
Hứa phải đi đôi với làm
Thông qua chương trình hành động, cử tri có thể phân biệt đâu là những lời hứa chung chung, đâu là những cam kết có cơ sở thực tiễn và tính khả thi cao. Đó chính là cơ sở lựa chọn đúng người, gửi gắm đúng niềm tin. Khi mỗi ứng cử viên xây dựng chương trình hành động nghiêm túc, có chiều sâu thì ngay từ đầu đã hình thành nền tảng cho hoạt động trách nhiệm và hiệu quả sau này. Với tinh thần đó, ông Nguyễn Viết Chức cho rằng, phải giám sát chương trình hành động, hay “lời hứa”, bởi “lời hứa” là căn cứ để cử tri giám sát và “nhắc nhở” đại biểu. Bên cạnh đó, cử tri cũng phải quan niệm mình bầu ra đại biểu thì mình cũng phải có trách nhiệm tiếp tục giúp đỡ họ, là sự “nhắc nhở” đối với đại biểu chứ không phải cứ bầu là xong.
Ông Chức nêu rõ: Mặt trận có vai trò rất quan trọng trong quá trình hiệp thương, đồng ý cho ứng cử viên ứng cử. Cho nên Mặt trận phải có trách nhiệm theo dõi, giám sát đối với các ứng cử viên, và sau này trở thành đại biểu Quốc hội.
Chương trình hành động là điều mà mọi ứng cử viên phải cam kết thực hiện trách nhiệm chính trị trước nhân dân, đồng thời nhắc nhở bản thân làm tròn bổn phận nhân dân giao phó. Do đó, ông Trần Ngọc Vinh - nguyên Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng chỉ rõ, thực tế có việc ứng cử viên khi đã trở thành đại biểu Quốc hội, hoặc đại biểu HĐND thì thực hiện không đúng với chương trình hành động, “lời hứa” của mình.
Ông Vinh đề nghị: Các cơ quan tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri phải xem xét chương trình hành động của các ứng cử viên, chứ không phải để cho họ nói viển vông. Chương trình hành động phải có “giải pháp” đi kèm để thực hiện chương trình hành động đó biến “chương trình thành hành động cụ thể”. Như thế mới nâng cao được trách nhiệm và chất lượng chương trình hành động của các ứng cử viên.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Tuấn cho biết, trong kỳ bầu cử này thành phố Hải Phòng tổ chức linh hoạt kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến. Tại mỗi điểm cầu địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng phân công cụ thể các đồng chí lãnh đạo, Trưởng, Phó các Ban chuyên môn Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố trực tiếp đến thực hiện nhiệm vụ chủ trì, dự điều hành. Sự phân bổ theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ địa bàn” này giúp siết chặt kỷ cương, quy chuẩn hóa kịch bản, gắn trách nhiệm trực tiếp của cán bộ Mặt trận với chất lượng của từng cuộc tiếp xúc.
Cũng theo ông Tuấn, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng đã ban hành công văn yêu cầu Mặt trận các địa phương báo cáo chi tiết cơ cấu cử tri tham dự, phân loại rõ tỷ lệ cử tri thuộc các tầng lớp nhân dân, đảm bảo hội nghị tiếp nhận được những ý kiến phản biện đa chiều, sát thực tiễn. Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng thành lập 5 Đoàn kiểm tra, giám sát tập trung cao kiểm tra, giám sát, nắm thông tin đến toàn bộ 114 đơn vị hành chính cấp xã. Mục tiêu cốt lõi của đợt giám sát này là rà soát thực tế công tác chuẩn bị cho tổ chức tiếp xúc cử tri vận động bầu cử của người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND thành phố đảm bảo quá trình vận động đúng luật định, khách quan.
Không hứa những nội dung nằm ngoài khả năng thực hiện của mình
Theo ông Nguyễn Đức Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng, qua các cuộc tiếp xúc cử tri, các ứng cử viên với tâm huyết và trách nhiệm của mình sẽ có những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn. Về nội dung chương trình hành động, các ứng cử viên cần xây dựng bản dự thảo súc tích, không quá 5 trang A4 và trình bày trong khoảng từ 7 đến 10 phút. Nội dung cơ bản phải bao gồm phần giới thiệu ngắn gọn về bản thân, sự hiểu biết về trách nhiệm của người đại biểu nhân dân và đặc biệt là những hứa hẹn cụ thể về các công việc sẽ thực hiện để giải quyết nguyện vọng chính đáng của cử tri. Người ứng cử cần đưa ra được các giải pháp khả thi gắn liền với thế mạnh chuyên môn và tình hình thực tế của địa phương, đồng thời đặc biệt lưu ý không hứa những nội dung nằm ngoài khả năng thực hiện của mình. Bên cạnh nội dung, kỹ năng trình bày như sự tự tin, giọng nói và khả năng tương tác cũng được đánh giá là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin và ấn tượng tốt đẹp đối với cử tri tại các buổi tiếp xúc.
Hoài Vũ - Vũ Mạnh