Hướng tới mở rộng bao phủ chính sách an sinh xã hội trong năm 2026

3 giờ trướcBài gốc

(Ảnh minh họa: nhandan.vn)

AN SINH XÃ HỘI TIẾP TỤC ĐƯỢC CỦNG CỐ

Ngày 29/1, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức hội nghị triển khai công tác thu, phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp năm 2026.

Hội nghị là dịp nhìn lại kết quả nổi bật của năm 2025, đồng thời xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội bền vững, bao trùm.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn khẳng định, năm 2025 là một năm có ý nghĩa đặc biệt, khi toàn hệ thống vừa thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo mô hình đơn vị đặc thù trực thuộc Bộ Tài chính, vừa triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong khi yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục đặt ra ở mức cao.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: VSS)

Giám đốc Lê Hùng Sơn nhấn mạnh, trước bối cảnh đó, toàn hệ thống bảo hiểm xã hội từ trung ương đến địa phương đã nỗ lực, quyết tâm triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp, chủ động tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trong công tác phát triển người tham gia, giảm số tiền chậm đóng.

Đặc biệt là trong công tác tham mưu cho Bộ Tài chính ban hành các văn bản chỉ đạo, tại địa phương đã chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền các cấp xây dựng các chỉ tiêu nhiệm vụ, bố trí kinh phí ngân sách địa phương hỗ trợ thêm mức đóng cho các đối tượng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và sự phối hợp, hỗ trợ các tổ chức, ủy ban nhân dân xã lập danh sách tăng, giảm người tham gia trong giai đoạn chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy bức tranh an sinh xã hội tiếp tục được củng cố cả về quy mô và chất lượng.

Số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt 21,53 triệu người, tăng 1,67 triệu người so với năm 2024; trong đó, bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 18,91 triệu người, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 2,619 triệu người, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và bền vững. Số người tham gia bảo hiểm y tế đạt 97,395 triệu người, với tỷ lệ bao phủ 95,16% dân số, khẳng định vị thế của bảo hiểm y tế là trụ cột chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Cùng với phát triển đối tượng tham gia, công tác thu tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Tổng số tiền thu lũy kế năm 2025 đạt 630,935 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán Chính phủ giao; tỷ lệ chậm đóng được kiểm soát ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua, góp phần bảo đảm an toàn, bền vững các quỹ an sinh xã hội.

Hết năm 2025, số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt 21,53 triệu người, tăng 1,67 triệu người so với năm 2024; trong đó, bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 18,91 triệu người, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 2,619 triệu người. Số người tham gia bảo hiểm y tế đạt 97,395 triệu người, với tỷ lệ bao phủ 95,16% dân số,

Điều hành phiên thảo luận của bảo hiểm xã hội các địa phương, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Trần Đình Liệu nhấn mạnh, kết quả trên là thành quả của sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của chính quyền địa phương và nỗ lực bền bỉ của đội ngũ cán bộ, viên chức ngành bảo hiểm xã hội.

Theo ông Trần Đình Liệu, điều quan trọng nhất không chỉ là con số tăng trưởng, mà là chất lượng tăng trưởng, thể hiện ở tính ổn định, bền vững và niềm tin xã hội đối với chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Tại hội nghị, nhiều địa phương có thành tích nổi bật đã chia sẻ các mô hình, cách làm hiệu quả trong công tác thu và phát triển người tham gia. Một số tỉnh, thành phố cho biết đã chủ động đưa chỉ tiêu phát triển bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế vào nghị quyết của cấp ủy, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương; phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế các cấp; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện chỉ tiêu. Nhiều mô hình truyền thông “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tư vấn trực tiếp tại khu dân cư, khu công nghiệp, chợ truyền thống, khu lao động tự do… đã giúp chính sách đến gần hơn với người dân, nhất là nhóm lao động phi chính thức.

Từ thực tiễn đó, Phó Giám đốc Trần Đình Liệu khẳng định, những cách làm hay, mô hình hiệu quả của các địa phương chính là nguồn lực thực tiễn quan trọng để toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam học tập, nhân rộng, qua đó tạo sức lan tỏa trong toàn hệ thống, góp phần củng cố vững chắc nền tảng an sinh xã hội.

Để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và mở rộng diện bao phủ trong giai đoạn tới, Hội nghị xác định công tác thu và phát triển người tham gia không chỉ dừng ở mở rộng về số lượng, mà cần chuyển mạnh sang chiều sâu quản trị, chất lượng tổ chức thực hiện và tính bền vững của hệ thống.

Theo đó, Bảo hiểm xã hội Việt Nam xác định rõ định hướng phát triển đối tượng phải gắn với quản trị dữ liệu, chuyển đổi số, phối hợp liên ngành và vai trò chủ động của cấp cơ sở. Trên cơ sở đó, bảo hiểm xã hội các địa phương cần chủ động tham mưu đưa chỉ tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế vào nghị quyết phát triển kinh tế-xã hội; bố trí nguồn lực ngân sách hỗ trợ mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế cho các nhóm đối tượng phù hợp; đồng thời xây dựng kịch bản phát triển người tham gia, thu và giảm chậm đóng theo từng tháng, từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Phó Giám đốc Trần Đình Liệu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, coi đây là yếu tố then chốt để công tác thu và phát triển người tham gia đi vào thực chất. Một điểm nhấn quan trọng là việc xác định nguồn đối tượng tiềm năng dựa trên dữ liệu chia sẻ liên ngành: dữ liệu doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, lao động, dân cư… Qua đó, công tác phát triển người tham gia sẽ được thực hiện theo hướng có địa chỉ, đối tượng, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng.

Song song với đó, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thu và phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng-đủ-sạch-sống-thống nhất-dùng chung” không chỉ phục vụ quản lý nghiệp vụ, mà còn tạo nền tảng cho phân tích, dự báo, xây dựng kịch bản phát triển bao phủ an sinh xã hội theo hướng chủ động, khoa học, hiện đại.

Cùng với quản trị dữ liệu, công tác truyền thông chính sách được xác định là một trụ cột quan trọng. Truyền thông không chỉ dừng ở phổ biến chính sách, mà hướng tới thay đổi nhận thức, hành vi xã hội, giúp người dân hiểu rõ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế là điểm tựa an sinh dài hạn, là “tấm lá chắn” tài chính cho bản thân và gia đình trước các rủi ro trong cuộc sống. Đây chính là nền tảng để việc mở rộng bao phủ diễn ra một cách bền vững, dựa trên sự tự nguyện, chủ động và niềm tin xã hội.

TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH PHẢI ĐƯỢC ĐẶT LÊN HÀNG ĐẦU

Phát biểu kết luận hội nghị, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn nêu rõ, để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ thu, phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp năm 2026, công tác truyền thông chính sách phải được đặt lên hàng đầu, đi trước một bước, làm nền tảng cho tổ chức thực hiện chính sách.

Theo ông Lê Hùng Sơn, cần đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông chính sách. Xây dựng kế hoạch truyền thông gắn trực tiếp với phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; tập trung vào các nhóm đối tượng trọng điểm như lao động khu vực phi chính thức, hộ kinh doanh, người lao động tự do, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Truyền thông phải hướng vào lợi ích thiết thực, lâu dài của người dân; lấy người dân làm trung tâm, lấy niềm tin xã hội làm mục tiêu cốt lõi.

Bảo hiểm xã hội các địa phương chủ động tham mưu ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trình Hội đồng nhân dân đưa chỉ tiêu phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế vào nghị quyết phát triển kinh tế-xã hội hằng năm; đồng thời đề xuất bố trí ngân sách địa phương hỗ trợ thêm mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế cho người dân. Việc lồng ghép mục tiêu an sinh xã hội vào kế hoạch phát triển địa phương phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, không làm theo phong trào, không mang tính thời điểm.

Trên cơ sở các nghị quyết, quyết định của Chính phủ và Hội đồng nhân dân các cấp, các địa phương phải tham mưu ủy ban nhân dân ban hành quyết định giao chỉ tiêu phát triển người tham gia, số thu và giảm chậm đóng đến từng xã, phường, thị trấn ngay từ đầu năm 2026, coi đây là “đơn vị tác chiến cơ sở” trong phát triển an sinh xã hội.

Đối với bảo hiểm xã hội bắt buộc, tập trung chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh để xác định các đơn vị chưa tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ; làm rõ nhóm lao động thuộc diện bắt buộc nhưng còn “bỏ sót” như người quản lý doanh nghiệp, quản lý hợp tác xã không hưởng lương, lao động hợp đồng ngắn hạn.

Đối với bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế, phối hợp ủy ban nhân dân cấp xã, tổ dân phố, thôn, ấp, khu phố rà soát danh sách đối tượng tiềm năng theo từng hộ gia đình, từng nhóm dân cư, từng khu vực dân cư, để vận động có địa chỉ, có trọng tâm, có đối tượng cụ thể.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu các địa phương phải xây dựng kịch bản phát triển người tham gia, thu và giảm chậm đóng theo từng tháng, phân công trách nhiệm cụ thể đến từng phòng nghiệp vụ, từng bảo hiểm xã hội cơ sở, từng cán bộ chuyên quản, bảo đảm nguyên tắc: rõ việc-rõ người-rõ trách nhiệm-rõ thời gian-rõ kết quả. Việc điều hành phải dựa trên tiến độ thực hiện thực tế, có đánh giá định kỳ hằng tháng, điều chỉnh kịp thời, không để dồn áp lực vào cuối năm.

Tổ chức đôn đốc thu sớm, không để phát sinh nợ mới; phối hợp các cơ quan quản lý đối tượng để bảo đảm nguồn ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội được chuyển đầy đủ, đúng thời hạn; xử lý nghiêm tình trạng chậm đóng kéo dài, trốn đóng, né đóng, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Tiếp tục mở rộng, chuẩn hóa mạng lưới tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia, nhân viên thu, cộng tác viên thu; tăng cường đào tạo kỹ năng tuyên truyền, vận động; kiểm soát chặt hoạt động nghiệp vụ, bảo đảm đúng quy trình, đúng quy định, không để phát sinh sai sót, rủi ro.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam khẳng định, năm 2026 là năm bản lề, mở đầu giai đoạn phát triển mới của hệ thống an sinh xã hội. Vì vậy, toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải thống nhất cao về tư duy hành động, phương thức điều hành và kỷ luật tổ chức thực hiện, lấy kết quả mở rộng diện bao phủ, chất lượng thu, hiệu quả giảm nợ, mức độ hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá năng lực quản lý.

Trọng tâm xuyên suốt là điều hành quyết liệt - tổ chức thực hiện đến tận cơ sở - kiểm soát bằng dữ liệu - đánh giá bằng kết quả thực chất, qua đó tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ an sinh xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo.

Trước đó, Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 của Chính phủ ban hành đầu tháng 1/2026 đã nhấn mạnh tới việc tiếp tục hoàn thiện quy định trong lĩnh vực tiền lương, bảo hiểm xã hội, lao động, quan hệ lao động; tập trung triển khai Nghị quyết số 28-NQ/TW của Trung ương về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội; từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ bảo hiểm xã hội, xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng đảm bảo an sinh xã hội bền vững.

Bên cạnh đó, có một số chỉ tiêu chủ yếu của Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 được đặt ra. Cụ thể là: Tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế đạt 95,5% dân số; Tỷ lệ người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội đạt 42%; Tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia bảo hiểm xã hội 48,1%; Tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia bảo thất nghiệp 37,07%.

NGÂN ANH

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/huong-toi-mo-rong-bao-phu-chinh-sach-an-sinh-xa-hoi-trong-nam-2026-post939434.html