'Huyền tình Dạ Trạch' - Cánh cửa điện ảnh mở vào văn hóa Đông Sơn

5 giờ trướcBài gốc

Từ tín ngưỡng người Việt

Giữa bối cảnh thị trường phim Tết nhiều năm qua đa phần là đề tài tâm lý gia đình, tình cảm hiện đại, sự xuất hiện của Huyền tình Dạ Trạch hứa hẹn mang đến “khẩu vị” mới mẻ. Thuộc thể loại huyền sử - lãng mạn, bộ phim do Tôn Văn đạo diễn, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội (nay là Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội) sản xuất, lấy cảm hứng từ truyền thuyết về Chử Đồng Tử - một trong 4 vị thánh bất tử trong tín ngưỡng của người Việt. Thánh Chử Đồng Tử là biểu tượng của đức tính hiếu thảo, lòng nhân hậu và khát vọng làm giàu bằng con đường thương nghiệp.

Phim tái hiện thiên tình sử nổi tiếng lưu truyền nghìn năm giữa nàng công chúa Tiên Dung và chàng trai nghèo Chử Đồng Tử. Nguồn: BTC

Phim tái hiện thiên tình sử nổi tiếng lưu truyền nghìn năm giữa nàng công chúa Tiên Dung và chàng trai nghèo Chử Đồng Tử với lòng hiếu thảo đã nguyện chôn chiếc khố duy nhất theo cha, còn mình ở trần. Hai con người có tâm hồn tự do, giàu khát vọng đã vượt qua định kiến và giai cấp để nên duyên vợ chồng. Họ cùng nhau dạy dân khai phá đầm lầy, phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm, mở mang thông thương.

Đây có thể coi là một trong những dự án điện ảnh hiếm hoi đưa khán giả chiêm ngưỡng văn hóa Đông Sơn một cách trực quan trên màn ảnh rộng. Những yếu tố văn hóa tiền Đông Sơn và Đông Sơn đặc trưng như tục xăm mình, nhuộm răng đen, tín ngưỡng thờ mẫu, cùng kỹ nghệ đúc trống đồng, làm gốm... được phục dựng và đưa vào phim. Bối cảnh quay tại nhiều địa điểm mang giá trị cảnh quan - văn hóa đặc sắc như Chử Xá (Gia Lâm, Hà Nội), Dạ Trạch (Khoái Châu, Hưng Yên), Kinh đô Văn Lang (Làng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam), Kim Bôi (Hòa Bình)… tạo nên không gian điện ảnh hùng vĩ, mang bản sắc văn hóa Việt.

Lễ ra mắt bộ phim điện ảnh "Huyền tình Dạ Trạch" tối 6/2. Ảnh: BTC

Đạo diễn Tôn Văn cho biết, êkíp làm phim đã dành nhiều thời gian nghiên cứu, sưu tầm hơn 20.000 hình ảnh hiện vật khảo cổ từ các bảo tàng trong và ngoài nước; đồng thời tổ chức nhiều tọa đàm chuyên sâu, tham vấn ý kiến của các nhà sử học, khảo cổ học trong quá trình xây dựng kịch bản, tạo hình và bối cảnh.

“Êkíp mong muốn tiệm cận nhất không gian vật chất và không gian văn hóa mang dấu ấn rực rỡ của văn hóa Đông Sơn, khắc họa tình yêu giữa con người với con người, tình yêu đối với đất nước và trách nhiệm với cộng đồng của người Việt”, đạo diễn Tôn Văn chia sẻ.

Khát vọng “đánh thức” lịch sử

Huyền tình Dạ Trạch mang sứ mệnh lớn hơn một tác phẩm điện ảnh đơn thuần. Nhận định như vậy, Phó Giám đốc cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội Nguyễn Kim Khiêm chia sẻ đây là một dự án văn hóa - sáng tạo, được ấp ủ nhằm góp phần lan tỏa các giá trị bản sắc dân tộc trong bối cảnh đương đại.

Việc Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội mạnh dạn đưa phim ra rạp vào dịp Tết 2026 cho thấy tư duy chiến lược trong việc mở rộng không gian sáng tạo, thực hiện hóa tinh thần Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội và các quyết định của Chính phủ về phát triển công nghiệp văn hóa. Theo ông Nguyễn Kim Khiêm, trong dòng chảy của công nghiệp văn hóa, với trách nhiệm của cơ quan văn hóa và truyền thông, điều quan trọng là phải bắt tay vào những việc làm cụ thể, dù rất nhỏ nhưng cần bền bỉ.

Một cảnh trong phim. Nguồn: BTC

“Lịch sử tự thân không hề khô khan. Vấn đề nằm ở cách chúng ta kể lại. Việt Nam có lịch sử lâu đời, giàu chiều sâu và đáng tự hào không kém bất kỳ quốc gia nào trong khu vực hay trên thế giới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít bạn trẻ hôm nay lại quen thuộc với những câu chuyện, điển tích của các nền văn hóa khác hơn là lịch sử của chính dân tộc mình và hào hứng tiếp nhận giá trị văn hóa ngoại quốc nhiều hơn giá trị văn hóa Việt Nam. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chúng ta có thể kể lại những câu chuyện của chính mình một cách hấp dẫn, sinh động, có sức lan tỏa tương tự như cách mà các quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển như Hàn Quốc, Trung Quốc hay Hoa Kỳ đã và đang làm? Chúng tôi muốn góp phần trả lời câu hỏi ấy”, ông Nguyễn Kim Khiêm nói.

Đánh giá về nỗ lực này, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang - người đã dõi theo hành trình của êkíp làm phim suốt nhiều tháng qua nhận định sau khi xem xuất chiếu sớm (tối 6/2): Chúng ta từng nói về thời vua Hùng, thời Đông Sơn rất nhiều nhưng đây là bộ phim đầu tiên tái hiện một cách cụ thể và đầy đủ hình ảnh về thời đại đó. Dù không thể biết tường tận mọi chi tiết cách đây hàng nghìn năm nhưng xem phim có thể thấy êkíp đã tôn trọng tối đa các dấu vết còn lại, thể hiện sự nghiên cứu nghiêm túc.

“Dù chưa thể nhận định về sự đón nhận của khán giả song tôi cho rằng bộ phim đáng để kỳ vọng. Và có thể nói, sự ra đời của bộ phim là một trong những cố gắng đáng khích lệ. Hy vọng trong tương lai sẽ có thêm những bộ phim như thế, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa mạnh mẽ như hiện nay”, GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang nhìn nhận.

"Huyền tình Dạ Trạch" quy tụ êkíp sáng tạo gồm: đạo diễn Tôn Văn, biên kịch Vũ Liêm, họa sĩ tạo hình Nguyễn Thành Phong… Phim có sự góp mặt của dàn diễn viên được yêu thích như Nguyễn Xuân Phúc (vai Chử Đồng Tử), Lê Trần Thanh Tâm (vai Tiên Dung) và các nghệ sĩ gạo cội: NSND Trọng Trinh, NSND Bùi Bài Bình, NSƯT Văn Báu, NSƯT Chiều Xuân...

Thái Minh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/huyen-tinh-da-trach-canh-cua-dien-anh-mo-vao-van-hoa-dong-son-10406715.html