Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa đưa ra cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu mỏ toàn cầu trong năm 2026. Theo báo cáo thị trường tháng 5/2026, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột với Iran, đã gây gián đoạn nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng thế giới.
Cú sốc nguồn cung từ eo biển Hormuz
IEA cho biết hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz hiện vẫn bị hạn chế đáng kể. Tổng lượng cung bị gián đoạn từ các nhà sản xuất vùng Vịnh đã vượt ngưỡng 1 tỷ thùng. Ước tính có hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày đang phải ngừng khai thác, tạo ra một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất lịch sử.
Hoạt động vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz gặp nhiều trở ngại do căng thẳng địa chính trị.
Mặc dù IEA dự báo hoạt động vận tải có thể dần nối lại từ quý III/2026, nhưng nguồn cung cả năm vẫn được dự báo thấp hơn nhu cầu khoảng 1,78 triệu thùng/ngày. Đây là sự thay đổi đáng kể so với các báo cáo triển vọng trước đó.
Đảo ngược dự báo thị trường
Số liệu từ IEA cho thấy một sự xoay trục mạnh mẽ trong cán cân cung - cầu so với các kỳ báo cáo trước:
Tháng 12/2025: Dự báo dư cung gần 4 triệu thùng/ngày.
Tháng 4/2026: Dự báo dư cung 410.000 thùng/ngày.
Tháng 5/2026: Dự báo thiếu hụt 1,78 triệu thùng/ngày.
Nguồn cung toàn cầu trong năm 2026 dự kiến giảm khoảng 3,9 triệu thùng/ngày do tác động trực tiếp từ xung đột, cao hơn đáng kể so với mức dự báo giảm 1,5 triệu thùng/ngày đưa ra trước đây.
Nhu cầu tiêu thụ suy yếu do áp lực giá
Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ dầu thế giới cũng đang có dấu hiệu chậm lại. Giá năng lượng tăng vọt đã gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu, trực tiếp làm giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu. IEA đã điều chỉnh dự báo nhu cầu dầu năm 2026 giảm 420.000 thùng/ngày, mạnh hơn nhiều so với mức giảm 80.000 thùng/ngày trong báo cáo trước.
Giới phân tích nhận định thị trường đang chịu tác động kép: nguồn cung thắt chặt tại Trung Đông và sức mua yếu đi do giá năng lượng neo ở mức cao. Sự mất cân bằng này được dự báo sẽ tiếp tục chi phối diễn biến giá dầu trong những quý tới.
Tuệ Nhân