Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết các quốc gia thành viên có thể tiếp tục giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm ổn định thị trường. Động thái này được cân nhắc sau khi các nước đã thống nhất đợt xả kho lớn nhất lịch sử nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt và kiềm chế đà tăng giá dầu thô toàn cầu.
Khả năng huy động từ kho dự trữ 1,4 tỷ thùng
Theo Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, đợt xả kho gần nhất chỉ tương đương khoảng 20% tổng lượng dự trữ hiện có. Các quốc gia thành viên hiện vẫn đang nắm giữ khoảng 1,4 tỷ thùng dầu trong kho chiến lược. Ông Birol nhấn mạnh hành động nhanh chóng của IEA đã bước đầu giúp ổn định tâm lý thị trường, giúp giá dầu hạ nhiệt so với thời điểm một tuần trước đó.
IEA khẳng định còn đủ nguồn lực dự trữ để can thiệp vào thị trường khi cần thiết.
Về diễn biến giá, dầu Brent giao dịch quanh mức 102 USD/thùng vào ngày 16/3. Mặc dù con số này tăng khoảng 10 USD so với thời điểm công bố kế hoạch xả kho ngày 11/3, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 119,5 USD/thùng được ghi nhận vào ngày 9/3.
Áp lực từ eo biển Hormuz và gián đoạn nguồn cung
Thị trường năng lượng đang đối mặt với cú sốc cung lớn khi eo biển Hormuz bị đóng cửa do xung đột. Đây là tuyến đường vận chuyển huyết mạch, chiếm khoảng 1/5 lượng dầu lưu thông toàn cầu mỗi ngày. Ông Birol khẳng định việc khôi phục vận chuyển qua eo biển này là yếu tố then chốt để thị trường thực sự ổn định trở lại.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích vẫn bày tỏ lo ngại về khả năng bù đắp thực tế từ kho dự trữ. Theo ước tính từ Sparta Commodities, tổng lượng dầu giải phóng từ các kho chiến lược và thương mại có thể đạt khoảng 4 - 6 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, mức thiếu hụt nguồn cung toàn cầu được dự báo rơi vào khoảng 5 - 8 triệu thùng/ngày, tạo ra một khoảng trống cung - cầu đáng kể.
Tác động đến các nền kinh tế đang phát triển
Lãnh đạo IEA lưu ý rằng tình trạng bất ổn năng lượng đang gây áp lực nặng nề nhất lên các nền kinh tế đang phát triển tại Nam Á và Đông Nam Á - những khu vực phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu. Bên cạnh đó, các quốc gia sản xuất dầu tại Trung Đông, điển hình là Iraq, cũng chịu ảnh hưởng do mất đi nguồn thu xuất khẩu quan trọng khi tuyến vận tải bị gián đoạn.
Dù việc xả kho dự trữ có thể giảm bớt áp lực trong ngắn hạn, IEA thừa nhận đây không phải là giải pháp lâu dài. Ngay cả khi các tuyến vận tải được mở lại, hệ thống thương mại năng lượng toàn cầu vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để phục hồi hoàn toàn trạng thái trước xung đột.
PHỐ HỘI