Ảnh minh họa: Hiền Vân
Tấm vé ưu tiên vào đại học bị co hẹp dần
Theo Dự thảo, điểm cộng trong tuyển sinh được chia thành 3 nhóm: Điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải học sinh giỏi Quốc gia, Olympic quốc tế nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng; điểm xét thưởng dành cho thí sinh có thành tích đặc biệt hoặc năng khiếu; điểm khuyến khích dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.
Đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, Dự thảo quy định chỉ được sử dụng theo 1 trong 2 cách: Quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc cộng điểm thưởng, với mức cộng tối đa 1,5 điểm. Các trường không được đồng thời quy đổi điểm và cộng điểm ưu tiên.
Nguyễn Hồng Anh, học sinh lớp 12, Hà Nội đã dành 4 năm để luyện thi IELTS với kinh phí khá cao. "Tôi dự định sẽ tận dụng lợi thế của chứng chỉ IELTS để tăng cơ hội trúng tuyển vào Trường Đại học Ngoại thương hoặc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Trong bối cảnh tuyển sinh có nhiều biến động như năm nay, nếu chỉ cộng tối đã 1,5 điểm chưa đáp ứng kỳ vọng của bản thân và chưa chắc chắn cơ hội trúng tuyển vào trường đại học mơ ước".
Dù sở hữu IELTS 7.0 nhưng Hồng Anh tỏ ra lo lắng trước nội dung thay đổi của Dự thảo: "Trước kia, với mức IELTS 7.0, tôi có thể được quy đổi thành điểm tối đa ở một số trường, thậm chí còn được cộng điểm ưu tiên. Tuy nhiên, theo Dự thảo mới, lợi thế đó không còn rõ rệt như trước. Việc những nỗ lực học tập cùng khoản chi phí lớn gia đình đã đầu tư nay bị "giảm giá trị" khiến em cảm thấy áp lực rất nhiều".
Lê Thị Khánh Nhàn, học sinh lớp 12, Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng có chứng chỉ IELTS 6.0, chia sẻ: "Nếu thay đổi điểm cộng đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được áp dụng ngay trong đợt tuyển sinh 2026 sẽ khiến nhiều thí sinh phải thay đổi kế hoạch ôn tập, nguyện vọng của mình. Bởi hầu như thí sinh thi lấy chứng chỉ với mong muốn tăng thêm sự an toàn khi xét tuyển đại học, nếu mức điểm cộng quá thấp, đó không còn là lợi thế đủ để đảm bảo an toàn nữa".
Ngoài ra, theo Khánh Nhàn, cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT và thi lấy chứng chỉ quốc tế rất khác nhau, đòi hỏi học sinh dành thời gian gần như gấp đôi để ôn luyện cho cả hai kỳ thi, nếu chỉ cộng 1,5 điểm có thể chưa phù hợp với thời gian, công sức và kinh phí đã bỏ ra.
Ảnh minh họa
"Siết" để tăng công bằng
Liên quan đến dự thảo quy chế tuyển sinh 2026, PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng Ban Tuyển sinh – Hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, cho hay, bất cập lớn nhất trong nhiều năm qua là việc 1 thành tích bị tính 2 lần.
Theo ông, thí sinh có IELTS 7.0 đã được quy đổi thành điểm tối đa môn Tiếng Anh, sau đó tiếp tục được cộng điểm thưởng, trong khi học sinh giỏi quốc gia môn Toán hay các môn khác chỉ được cộng một lần ở mức thành tích cao nhất. "Điều này rõ ràng gây ra sự không công bằng", PGS.TS Vũ Duy Hải nói.
Đồng quan điểm, TS. Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Đại học, Cao đẳng Việt Nam, cho rằng việc điều chỉnh điểm cộng IELTS là cần thiết trong bối cảnh tuyển sinh đang hướng tới đánh giá toàn diện năng lực học sinh. Về nguyên tắc, không nên để một chứng chỉ tạo ra lợi thế quá lớn so với kết quả học tập phổ thông.
Tuy nhiên, theo ông, yếu tố quan trọng không kém là tính ổn định của chính sách sẽ giúp các trường có cơ sở xây dựng phương án tuyển sinh thống nhất, bởi mọi thay đổi liên quan đến tuyển sinh đều tác động trực tiếp đến kế hoạch dài hạn của học sinh.
Dự thảo quy chế tuyển sinh 2026 đang được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến với nhiều điều chỉnh.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT cho biết, việc sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học bắt đầu từ năm 2017 đến nay. Ngoại ngữ là một trong những yêu cầu chuẩn đầu ra của hầu hết các chương trình đào tạo bậc đại học. Tuy nhiên thực tế có nhiều thí sinh không thể tốt nghiệp đại học đúng thời hạn vì không đạt được chuẩn đầu ra ngoại ngữ của chương trình đào tạo.
Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, ngoại ngữ vẫn là một công cụ quan trọng trong học tập và mở ra cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Do đó việc duy trì xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học là yêu cầu khách quan.
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Dự thảo quy chế tuyển sinh lần này điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển. Tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT hoặc kết quả học bạ có dùng chứng chỉ ngoại ngữ thì cơ sở đào tạo quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp môn xét tuyển theo trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30.
"Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng trong quy đổi điểm môn ngoại ngữ hoặc chỉ được sử dụng cho điểm thưởng. Từ năm 2026, Bộ GD-ĐT theo hướng dẫn quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thống nhất sử dụng trong toàn hệ thống. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng 1 lần, hoặc thay thế môn ngoại ngữ hoặc được cộng điểm tối đa 1,5", ông Thảo nhấn mạnh.
Hà Phương