Indonesia đề nghị WTO cho phép đình chỉ ưu đãi thương mại đối với EU

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 7-3, Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso xác nhận yêu cầu này đã được đệ trình lên Cơ quan Giải quyết Tranh chấp thuộc WTO sau khi EU không đáp ứng hạn chót vào ngày 24-2 để điều chỉnh các chính sách theo phán quyết của WTO liên quan đến tranh chấp dầu cọ.

Bộ trưởng Budi Santoso khẳng định, việc tạm ngừng các ưu đãi đối với EU sẽ tập trung vào lĩnh vực hàng hóa nên không tác động đến những lĩnh vực khác. Động thái này cho phép Indonesia tìm kiếm sự chấp thuận từ WTO để áp dụng các biện pháp đáp trả. Trong trường hợp WTO đồng thuận, Indonesia có thể triển khai những động thái thương mại chống lại EU, qua đó gia tăng áp lực nhằm buộc liên minh kinh tế xem xét lại các hạn chế nhằm vào dầu cọ.

Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso. Ảnh: Bộ Thương mại Indonesia

Tranh chấp giữa Indonesia và EU nảy sinh trong bối cảnh hai bên đang tiến tới hoàn tất Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA). Hồi tháng 9-2025, quốc gia này và liên minh kinh tế gồm 27 thành viên đã tuyên bố kết thúc cơ bản các cuộc đàm phán sau gần 1 thập kỷ thương thảo với nhiều trở ngại. CEPA, dự kiến sẽ loại bỏ thuế quan đối với nhiều mặt hàng, hiện đang được xem xét về mặt pháp lý khi Indonesia đặt mục tiêu chính thức ký kết với EU vào tháng 5.

Bộ trưởng Budi Santoso tuyên bố, Indonesia sẽ tính toán cẩn thận mức độ thiệt hại, bảo đảm tranh chấp được giải quyết hiệu quả, đồng thời tiếp tục duy trì mối quan hệ song phương với EU. Bước đi này phù hợp với Điều 22.2 trong Thỏa thuận về Các quy tắc và Thủ tục giải quyết tranh chấp của WTO, cho phép bên thắng kiện yêu cầu đình chỉ các ưu đãi thương mại nếu bên thua kiện từ chối tuân thủ phán quyết.

Indonesia lập luận rằng EU chưa điều chỉnh đầy đủ các chính sách liên quan đến dầu cọ, cũng như chưa đưa ra khoản bồi thường tương xứng cho những tác động kinh tế xuất phát từ các hạn chế.

“Indonesia có thể yêu cầu sự cho phép từ Cơ quan Giải quyết Tranh chấp của WTO để đình chỉ các ưu đãi nhằm bảo vệ quyền lợi trong tương lai nếu EU không tuân thủ phán quyết”, Bộ trưởng Budi Santoso nêu rõ.

Chính phủ Indonesia cũng tuyên bố, quyết định này được phối hợp giữa nhiều cơ quan và nhận được sự ủng hộ từ nhiều biên liên quan như Hiệp hội Dầu cọ Indonesia (Gapki) và Hiệp hội Các nhà sản xuất nhiên liệu sinh học Indonesia (Aprobi). Các quan chức cho biết, thiệt hại tài chính đối với các nhà sản xuất Indonesia là đáng kể do cơ hội xuất khẩu giảm sút dưới tác động từ chính sách hạn chế của EU.

Nông dân làm việc tại một đồn điền dầu cọ ở thành phố Bogor, Indonesia. Ảnh: Tân Hoa xã

Indonesia là nhà sản xuất và xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới, một mặt hàng được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm thực phẩm, mỹ phẩm và nhiên liệu sinh học. Xuất khẩu dầu cọ đóng góp đáng kể vào thặng dư thương mại của quốc gia này và hỗ trợ hàng triệu nông dân trồng cọ nhỏ lẻ.

Tranh chấp bắt nguồn từ Chỉ thị Năng lượng tái tạo II (RED II) của EU, trong đó phân loại dầu cọ là nguyên liệu rủi ro cao đối với thay đổi sử dụng đất gián tiếp (hiện tượng chuyển đổi các loại đất tự nhiên sang đất nông nghiệp để sản xuất lương thực), dẫn đến việc loại bỏ dần dầu cọ khỏi các mục tiêu năng lượng tái tạo của EU trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Tháng 1-2025, một hội đồng của WTO phần lớn đứng về phía Indonesia khi nhận thấy một số yếu tố trong chính sách của EU thể hiện sự phân biệt đối với nhiên liệu sinh học từ dầu cọ. Phán quyết cho rằng, quy định được ủy quyền của EU theo RED II không phù hợp với các quy tắc thương mại quốc tế vì coi dầu cọ là mối rủi ro cao trong khi vẫn cho phép các loại nhiên liệu sinh học cạnh tranh khác tiếp tục hưởng lợi từ chính sách năng lượng tái tạo của khối.

Hội đồng cũng xác định một số biện pháp, bao gồm các ưu đãi thuế ở Pháp nhằm ưu tiên nhiên liệu sinh học sản xuất từ hạt cải dầu và đậu nành thay vì dầu cọ, mang tính phân biệt đối xử. Tuy nhiên, hội đồng này cũng thừa nhận rằng EU có quyền theo đuổi các mục tiêu về môi trường và khí hậu thông qua chính sách năng lượng tái tạo của khối.

(Theo Jakarta Globe)

Thương Nguyệt

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/indonesia-de-nghi-wto-cho-phep-dinh-chi-uu-dai-thuong-mai-doi-voi-eu-736881.html