Những ngôi nhà lợp mái tôn ở Kebayoran Baru, Nam Jakarta, ngày 11/2/2026. Ảnh: CNA
Tháng trước, Fitriyenni, 41 tuổi, cùng gia đình bốn người đã chuyển khỏi căn nhà mái tôn gỉ sét trong một con hẻm đông đúc ở Tây Jakarta để sang ở nhờ nhà bố mẹ chồng cách đó vài mét. “Mái nhà bị dột nên chúng tôi quyết định chuyển sang nhà bố mẹ chồng, nơi có mái kiên cố hơn”, Fitriyenni cho biết.
Ngôi nhà hai tầng nhỏ của cô, với một số bức tường cũng làm bằng tôn, hiện không còn có thể sinh sống được. Tuy nhiên, cô chưa sửa chữa mái nhà do khó khăn tài chính. Vì vậy, Fitriyenni hoan nghênh kế hoạch của Tổng thống Prabowo Subianto - được công bố đầu tháng này - nhằm thay thế toàn bộ nhà mái tôn bằng mái ngói đất nung trong vòng ba năm. “Nếu được miễn phí thì thật may mắn. Giống như được sửa sang lại nhà”, cô nói.
Cô Fitriyenni ở ngôi nhà lợp tôn của mình. Ảnh: CNA
Tổng thống Prabowo mô tả chương trình như một nỗ lực hướng tới những ngôi nhà mát mẻ và thẩm mỹ hơn. Phát biểu tại cuộc họp điều phối quốc gia giữa chính quyền trung ương và địa phương ngày 2/2 tại Bogor (Tây Java), ông cho biết: “Tôi thấy ở tất cả các thành phố và hầu hết các làng đều có rất nhiều mái tôn. Tôn thì nóng, lại dễ bị gỉ. Indonesia sẽ không đẹp nếu tất cả mái nhà đều bằng tôn”.
Chương trình thay mái tôn trên toàn quốc sẽ được gọi là “gentengisasi” (tạm dịch: chương trình mái ngói), trong đó “genteng” trong tiếng Indonesia có nghĩa là mái ngói. Theo ông Prabowo, việc thay mái tôn gỉ bằng mái ngói sẽ giúp cảnh quan trở nên gọn gàng, sạch sẽ hơn, qua đó thu hút khách du lịch.
“Du khách nước ngoài sẽ đến để xem những mái tôn gỉ sao? Tôi hy vọng trong hai đến ba năm tới, Indonesia sẽ không còn những mái tôn bị gỉ sét”, ông nói.
Ảnh chụp từ trên cao khu dân cư tại Bekasi, Tây Java, nơi nhiều ngôi nhà sử dụng mái lợp bằng tôn mạ kẽm - một loại tấm kim loại mỏng phủ kẽm. Ảnh: CNA
Chương trình thay mái sẽ là một phần trong kế hoạch rộng hơn của chính phủ nhằm thúc đẩy môi trường sống an toàn, lành mạnh, sạch sẽ và đẹp đẽ, có tên viết tắt ASRI (nghĩa là “đẹp” trong tiếng Indonesia).
Dù chi tiết nguồn tài chính chưa được công bố nhưng Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cho biết, chi phí chương trình sẽ không vượt quá 1 nghìn tỷ rupiah (khoảng 59 triệu USD) vì chỉ nhắm tới các nhà mái tôn, chứ không phải toàn bộ nhà ở.
“Đây vẫn là ước tính sơ bộ, nhưng con số có thể kiểm soát được”, ông nói với báo chí ngày 3/2.
Tổng thống Prabowo Subianto giới thiệu chương trình lợp mái nhà tại Tây Java vào ngày 2/2/2026. Ảnh: Văn phòng báo chí Phủ Tổng thống
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về sự cần thiết của việc thay đổi vật liệu mái, chi phí tiềm năng cũng như tính bền vững môi trường của lựa chọn này.
Chuyên gia chính sách công Trubus Rahadiansyah từ Đại học Trisakti bày tỏ lo ngại về ngân sách: “Một khi đã trở thành chính sách, tôi nghĩ chi phí sẽ vượt quá con số 1 nghìn tỷ rupiah vì nó liên quan đến toàn bộ đất nước Indonesia”.
Nhiều ý kiến cho rằng, với những cân nhắc này cùng các vấn đề quốc gia cấp bách hơn, chương trình chưa thực sự cần thiết vì lựa chọn mái nhà là vấn đề cá nhân.
Ngói lợp bằng đất sét tại một nhà máy ở Jatiwangi, Tây Java, một khu vực nổi tiếng với ngành công nghiệp sản xuất ngói. Ảnh: Syarif
Tuy vậy, một số doanh nghiệp kỳ vọng cơ hội từ chương trình. Chủ một nhà máy ngói đất sét ở Majalengka, Tây Java cho biết, đã có quan chức tới tìm hiểu năng lực sản xuất sau khi Tổng thống công bố kế hoạch.
“Tôi hy vọng nhu cầu sẽ tăng. Và cũng hy vọng có hỗ trợ từ Chính phủ để nhà máy của tôi phát triển”, Syarif, 37 tuổi, nói.
Hồng Nhung