Hội đồng Olympic châu Á (OCA) và nước chủ nhà Nhật Bản vừa thống nhất một thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy định xét tuyển môn bóng đá nam tại ASIAD 2026. Theo đó, 16 đội tuyển giành quyền góp mặt tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 (diễn ra tại Saudi Arabia vào tháng 1) sẽ nghiễm nhiên trở thành 16 đại diện tranh tài tại kỳ Á vận hội diễn ra vào tháng 9 cùng năm. Quy định mới này ngay lập tức gây ra những phản ứng trái chiều trong khu vực, đặc biệt là từ phía Indonesia.
Cú sốc cho bóng đá Indonesia và lợi thế của Việt Nam
Với cơ chế "lưới lọc" mới dựa hoàn toàn vào thành tích tại giải châu lục, cục diện bóng đá Đông Nam Á tại ASIAD 2026 đã được phân định rõ rệt. Trong khi Việt Nam và Thái Lan là hai đại diện duy nhất của khu vực đủ điều kiện tham dự nhờ thành tích tại giải U23, thì Indonesia – đội bóng từng lọt vào top 4 châu Á mùa trước – lại chính thức bị gạt ra khỏi cuộc chơi. Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc đội bóng xứ vạn đảo đã thất bại trong chiến dịch vòng loại U23 châu Á vừa qua.
Indonesia không được dự ASIAD 2026.
Sự việc này được coi là một cú sốc lớn đối với nền bóng đá Indonesia, nhất là khi Phòng các đội tuyển quốc gia nước này đã hoàn tất các thủ tục hành chính và danh sách sơ bộ cầu thủ từ hai tháng trước. Việc thay đổi tiêu chí vào phút chót khiến toàn bộ quá trình chuẩn bị về nhân sự và hậu cần của đội bóng xứ vạn đảo trở nên vô nghĩa.
Phản ứng gay gắt từ Ủy ban Olympic Indonesia
Không chấp nhận việc bị loại vì quy định mới, ông Raja Sapta Oktohari, Chủ tịch Ủy ban Olympic Indonesia (KOI), xác nhận đã gửi thư phản đối chính thức lên Chủ tịch OCA, Sheikh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah. Phía Indonesia lập luận rằng việc sử dụng kết quả của một giải đấu độc lập để áp đặt cho suất tham dự ASIAD là một quyết định thiếu tiền lệ và gây bất công cho nhiều quốc gia thành viên.
Ông Oktohari nhấn mạnh trong thông điệp gửi tới OCA: "Bóng đá là môn thể thao có sức ảnh hưởng lớn nhất. Việc đưa ra tiêu chí xét chọn chưa từng có tiền lệ này sẽ tạo ra sự bất công lớn cho các đội tuyển còn lại của châu lục, ngăn cản cơ hội cọ xát của nhiều tài năng trẻ tại một sân chơi lớn như ASIAD."
Góc nhìn chuyên môn: Sự chuyên nghiệp hóa hay rào cản?
Trái ngược với sự bức xúc từ Indonesia, giới chuyên môn châu Á lại có cái nhìn khá tích cực về quy định mới của Nhật Bản và OCA. Việc giới hạn 16 đội dựa trên thành tích chuyên môn thay vì cơ chế đăng ký tự do như các kỳ đại hội trước được cho là bước đi cần thiết để nâng tầm chất lượng giải đấu. Điều này đảm bảo rằng ASIAD sẽ là nơi hội tụ của những đội tuyển U23 mạnh nhất, có phong độ ổn định nhất châu lục ở thời điểm hiện tại.
Đối với U23 Việt Nam, việc duy trì được vị thế trong nhóm các đội bóng hàng đầu châu lục tại giải U23 đã giúp thầy trò huấn luyện viên trưởng nắm chắc tấm vé đến Nhật Bản. Đây là thành quả của quá trình đầu tư bài bản và xuyên suốt cho bóng đá trẻ, giúp Việt Nam tránh được những rủi ro từ các thay đổi quy định đột ngột của ban tổ chức.
Triển vọng đảo ngược tình thế
Dù phía Indonesia đang nỗ lực vận động hành lang và gây áp lực lên OCA, khả năng thay đổi thể thức thi đấu được đánh giá là rất thấp. Nhật Bản, với tư cách chủ nhà, ưu tiên tính gọn nhẹ và chất lượng chuyên môn cao cho đại hội. Việc duy trì con số 16 đội giúp giảm bớt áp lực về lịch thi đấu và hạ tầng lưu trú, vốn là bài toán khó cho bất kỳ nước chủ nhà nào.
Nhìn chung, quyết định của OCA cho thấy xu hướng bóng đá cấp độ đại hội đang dần chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp hóa sâu sắc. Các đội tuyển cần phải duy trì phong độ ổn định tại các giải đấu thuộc hệ thống AFC nếu không muốn bị gạt ra khỏi những sân chơi quan trọng như Asian Games. Với bóng đá Việt Nam, đây là cơ hội lớn để khẳng định vị thế và tiếp tục hành trình chinh phục những đỉnh cao mới sau những dấu ấn lịch sử tại đấu trường này trong quá khứ.
Tuệ Nhân