Indonesia siết kiểm soát xuất khẩu tài nguyên

3 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto phát biểu trước Quốc hội ngày 20/5/2026. Ảnh: EPA

Phát biểu trước Quốc hội, ông Prabowo nhấn mạnh, trong nhiều thập kỷ, Indonesia đã thất thoát nguồn thu đáng kể từ việc xuất khẩu tài nguyên, do các cơ chế định giá, khai báo và chuyển giá chưa được kiểm soát hiệu quả. Ông ước tính tổng thiệt hại có thể lên tới hàng trăm tỷ USD trong hơn 3 thập kỷ; đồng thời cho rằng, việc cải tổ cơ chế xuất khẩu là cần thiết để bảo đảm lợi ích quốc gia và tăng thu ngân sách nhà nước.

Theo định hướng mới, tất cả hoạt động xuất khẩu các mặt hàng tài nguyên chiến lược sẽ được thực hiện thông qua một doanh nghiệp nhà nước do chính phủ chỉ định, đóng vai trò là đầu mối xuất khẩu duy nhất. Cơ chế này nhằm tăng cường khả năng giám sát dòng hàng hóa và dòng tiền, hạn chế tình trạng khai giá thấp, chuyển giá và thất thoát ngoại tệ. Chính phủ Indonesia cho biết trong giai đoạn đầu, các mặt hàng chịu tác động gồm than đá, dầu cọ, hợp kim sắt; và danh mục này có thể được mở rộng định kỳ.

Bộ trưởng Điều phối các vấn đề kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto cho biết, chính sách sẽ được triển khai theo 2 giai đoạn. Giai đoạn chuyển tiếp kéo dài khoảng 3 tháng, trong đó doanh nghiệp xuất khẩu hiện tại vẫn có thể duy trì hoạt động nhưng phải chuyển giao dần giao dịch sang doanh nghiệp nhà nước được chỉ định. Sau giai đoạn này, toàn bộ hoạt động xuất khẩu sẽ được tập trung vào cơ chế nhà nước. Chính phủ cũng xem xét khả năng kéo dài thời gian chuyển tiếp đến cuối năm 2026 để giảm thiểu gián đoạn thị trường.

Song song với cải cách cơ chế xuất khẩu, Jakarta cũng đưa ra quy định yêu cầu các nhà xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên phải chuyển toàn bộ doanh thu ngoại tệ về các ngân hàng nhà nước trong nước, bắt đầu từ ngày 1/6. Biện pháp này được giải thích nhằm hỗ trợ ổn định tỷ giá đồng rupiah, vốn đang chịu áp lực giảm giá trong bối cảnh biến động tài chính toàn cầu.

Các chính sách mới của Indonesia đã nhanh chóng tác động tới thị trường tài chính và thương mại hàng hóa. Chỉ số chứng khoán Jakarta giảm mạnh trong hai phiên liên tiếp do lo ngại về thay đổi cơ chế định giá, gia tăng rủi ro hành chính và khả năng hình thành cơ chế độc quyền xuất khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực dầu cọ.

Chính phủ Indonesia khẳng định, mục tiêu của chính sách là tăng cường kiểm soát tài nguyên quốc gia, tối ưu hóa nguồn thu và hạn chế thất thoát ngoại tệ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, việc tập trung hóa xuất khẩu có thể làm giảm tính cạnh tranh, phát sinh chi phí giao dịch và tạo thêm bất định cho thị trường.

Trong bối cảnh Indonesia là nhà xuất khẩu lớn về than đá và dầu cọ, các điều chỉnh chính sách lần này được đánh giá có thể ảnh hưởng đáng kể tới chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, nhất là đối với các nước nhập khẩu lớn tại châu Á.

HÙNG LÂM

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/indonesia-siet-kiem-soat-xuat-khau-tai-nguyen-3337562.html