Trong tuyên bố cùng ngày, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran khẳng định không chấp nhận các yêu cầu từ phía Washington, đồng thời chỉ trích những cảnh báo quân sự là “thiếu cân nhắc”. Phía Iran nhấn mạnh các động thái gây sức ép có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ bất ổn trong khu vực.
Tổng thống Trump yêu cầu Iran trong vòng 48 giờ phải đạt được thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz. Ảnh: Fox News.
Trước đó, Tổng thống Trump yêu cầu Iran trong vòng 48 giờ phải đạt được thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp cứng rắn hơn. Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - 48 giờ trước khi tất cả địa ngục sẽ giáng xuống họ. Vinh quang thuộc về chúa!". Đây được xem là bước tiếp theo trong chuỗi hành động gia tăng sức ép từ phía Mỹ, sau khi các mốc thời gian trước đó nhiều lần được điều chỉnh.
Liên quan đến eo biển Hormuz, Iran đã xây dựng cơ chế quản lý vận tải biển, trong đó phân loại các quốc gia theo ba nhóm khác nhau dựa trên quan hệ song phương. Phát biểu trên đài truyền hình nhà nước, người phát ngôn Ebrahim Zolfaghari tuyên bố: “Chúng tôi thông báo rằng, quốc gia anh em Iraq được miễn trừ khỏi bất kỳ hạn chế nào mà chúng tôi đã áp đặt đối với eo biển Hormuz, và những hạn chế này chỉ áp dụng đối với các quốc gia thù địch”.
Theo đó, các quốc gia bị coi là không thân thiện có thể bị hạn chế hoặc không được phép đi qua tuyến hàng hải này; các nước trung lập phải chịu mức phí cao; trong khi các đối tác thân thiện được tạo điều kiện thuận lợi hơn.
Iran áp cơ chế phân loại quốc gia tại Eo biển Hormuz. Ảnh: Bloomberg News.
Tuy nhiên, Tehran chưa công bố danh sách cụ thể các quốc gia trong từng nhóm. Một số nguồn tin cho biết nhiều nước trong khu vực Vịnh có thể thuộc diện trung lập hoặc chịu hạn chế nhất định. Đồng thời, Iran cũng cho phép các tàu vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo và hàng hóa thiết yếu lưu thông, đặc biệt đối với các chuyến hàng hướng đến các cảng trong khu vực lân cận.
Các chuyên gia phân tích cho rằng các diễn biến mới cho thấy tình hình vẫn đang trong trạng thái nhạy cảm, với nhiều yếu tố có thể tác động đến an ninh hàng hải và ổn định khu vực trong thời gian tới.
Thanh Giang
Nguồn: Reuters, Wion.