Iran đề xuất 10 điểm gì với Mỹ, tương thích mức nào so với 15 điểm của Washington?

3 giờ trướcBài gốc

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 8-4 tuyên bố rằng lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Mỹ không đồng nghĩa chấm dứt chiến tranh, trong khi hai bên vẫn phải đàm phán chi tiết về kế hoạch 10 điểm.

Hiện các bên chưa chính thức công bố kế hoạch 10 điểm này.

Tuy nhiên theo thông tin từ hãng tin bán chính thức Mehr, sau đó được hãng thông tấn Tân Hoa Xã đăng lại, kế hoạch 10 điểm của Iran gồm:

Một người khoác quốc kỳ Iran tham gia biểu tình phản đối chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ảnh: TÂN HOA XÃ

1. Mỹ cam kết không tiến hành thêm bất kỳ hành động tấn công nào;

2. Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz;

3. Công nhận Iran có quyền làm giàu uranium phục vụ chương trình hạt nhân;

4. Dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt sơ cấp;

5. Dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt thứ cấp;

6. Chấm dứt mọi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm vào Iran;

7. Chấm dứt các nghị quyết của Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đối với Iran;

8. Bồi thường thiệt hại cho Iran do chiến tranh gây ra;

9. Rút toàn bộ lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi khu vực;

10. Chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, gồm cả Lebanon.

Trong khi đó, theo bản đề xuất của Iran mà kênh Channel News Asia dẫn từ các nguồn tin truyền thông Mỹ thì một số điều khoản có chút khác biệt, chẳng hạn như việc Iran áp mức phí 2 triệu USD đối với mỗi tàu đi qua eo biển Hormuz và chia sẻ khoản phí này với Oman.

Theo đó, Iran sẽ sử dụng nguồn thu từ eo biển Hormuz cho công tác tái thiết đất nước, thay cho chi phí bồi thường thiệt hại.

Theo đề xuất của Iran mà hãng tin Al Jazeera và tờ Times of India đưa thì có thêm điều khoản là giải phóng toàn bộ nguồn tiền và tài sản của Iran bị Mỹ phong tỏa.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7-4 (giờ Mỹ) cho biết đã nhận được đề xuất gồm 10 điểm từ phía Tehran và đánh giá đây là “cơ sở khả thi” để tiếp tục đàm phán. Phần lớn các bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran được cho là đã được thu hẹp đáng kể.

Trước đó, một số hãng tin phương Tây ngày 24-3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết Washington đã gửi cho Iran một kế hoạch gồm 15 điểm nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.

Thông tin này ban đầu được báo The New York Times đăng tải và sau đó được hãng tin Reuters dẫn lại, cho biết kế hoạch được chuyển tới Iran thông qua Pakistan như một kênh trung gian.

Theo kênh Channel 12 của Israel, đề xuất 15 điểm của Mỹ ra điều kiện Iran được không sản xuất vật liệu hạt nhân vũ khí trên lãnh thổ, và toàn bộ vật liệu đã làm giàu sẽ được chuyển giao cho IAEA trong thời gian thỏa thuận.

Các cơ sở hạt nhân Natanz, Isfahan và Fordow của Iran sẽ được tháo dỡ và phá hủy, đồng thời IAEA sẽ được quyền truy cập đầy đủ mọi thông tin liên quan chương trình hạt nhân của Iran. Báo cáo cũng nêu rằng Iran sẽ chấm dứt việc tài trợ, chỉ đạo và vũ trang cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Eo biển Hormuz sẽ vẫn mở, trở thành khu vực hàng hải tự do và “không ai được ngăn chặn”.

Quyết định về chương trình tên lửa của Iran sẽ được đưa ra sau, nhưng tầm bắn và số lượng “sẽ cần được hạn chế,” đồng thời Iran chỉ được sử dụng tên lửa “cho mục đích phòng thủ”.

Đổi lại, toàn bộ các lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ được dỡ bỏ, đồng thời nước này sẽ nhận hỗ trợ phát triển dự án nhà máy điện hạt nhân dân sự tại Bushehr.

Đề xuất cũng đề cập việc loại bỏ cơ chế “snapback”. Đây là cơ chế cho phép tự động tái áp đặt trừng phạt nếu Iran không tuân thủ.

DƯƠNG KHANG

Nguồn PLO : https://plo.vn/iran-de-xuat-10-diem-gi-voi-my-tuong-thich-muc-nao-so-voi-15-diem-cua-washington-post903130.html