Trong nỗ lực mới nhất nhằm hạ nhiệt căng thẳng, Iran vừa đưa ra đề xuất chuyển giao toàn bộ kho uranium được làm giàu cao của mình sang Nga. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp do Pakistan làm trung gian giữa Tehran và Washington đang rơi vào bế tắc kể từ sau khi lệnh ngừng bắn được thiết lập vào đầu tháng 4/2026.
Chi tiết đề xuất chuyển giao hạt nhân
Theo tài liệu rò rỉ do đài truyền hình Al Hadath công bố, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẵn sàng đóng băng chương trình hạt nhân trong một thời gian dài. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết mà Tehran đưa ra là số uranium được làm giàu cao phải được chuyển giao sang Nga quản lý thay vì bàn giao cho Mỹ. Iran cũng nhấn mạnh sẽ loại trừ khả năng giải thể hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân hiện có.
Iran được cho là muốn chuyển kho vũ khí hạt nhân của mình cho Nga.
Ý tưởng này được coi là một phần của đề xuất hòa bình mới nhất mà Iran gửi cho Mỹ thông qua Pakistan. Bối cảnh của cuộc đàm phán bắt nguồn từ sau đợt xung đột nổ ra vào cuối tháng 2/2026. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã duy trì được hơn một tháng, nhưng hai bên vẫn liên tục bác bỏ các yêu cầu cốt lõi của nhau trong tiến trình hòa bình.
Thực trạng kho uranium và phản ứng của các bên
Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính Iran đang nắm giữ hơn 400kg uranium được làm giàu đến mức 60%. Trong kỹ thuật quân sự, mặc dù uranium cấp độ vũ khí thường cần độ làm giàu từ 90% trở lên, nhưng mức 60% của Iran vẫn gây quan ngại lớn cho an ninh khu vực.
Phía Nga đã bày tỏ sự ủng hộ đối với phương án này. Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Moscow sẵn sàng hỗ trợ chấm dứt xung đột bằng cách tiếp nhận kho dự trữ uranium, tương tự như tiền lệ đã thực hiện vào năm 2015. Ông Putin nhấn mạnh Nga luôn tuân thủ các thỏa thuận và tiếp tục hợp tác với Iran trong chương trình năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Phản ứng bác bỏ từ phía Mỹ
Tuy nhiên, các báo cáo mới nhất cho thấy chính quyền Mỹ không chấp nhận đề xuất này. Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn giữ quan điểm cứng rắn, yêu cầu Iran phải bàn giao uranium làm giàu cao trực tiếp cho phía Mỹ. Các quan chức Washington đánh giá những điều chỉnh trong đề xuất của Iran chỉ mang tính chất "tượng trưng" và chưa thực sự thay đổi bản chất của các yêu cầu từ phía Tehran.
Hiện nay, bế tắc trong đàm phán vẫn chưa được tháo gỡ khi cả Mỹ và Iran đều chưa tìm được tiếng nói chung về địa điểm lưu kho và cơ chế giám sát số uranium làm giàu này.
Tuệ Nhân