Iran điều chỉnh chiến thuật, nhắm vào điểm yếu của Mỹ ở Trung Đông

3 giờ trướcBài gốc

Điểm yếu của Mỹ

Theo các quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ, quân đội Iran đang điều chỉnh chiến thuật khi chiến dịch không kích do Mỹ và Israel tiến hành tiếp tục mở rộng, ngay cả khi chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn khẳng định Washington đang chiếm ưu thế trong cuộc chiến.

Ảnh minh họa: Reuters

Theo các quan chức quân sự Mỹ và các chuyên gia quân sự, trong 11 ngày kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã nhắm vào các hệ thống phòng không và radar chủ chốt của Mỹ tại khu vực. Các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn cũng đã tấn công những khách sạn thường được binh sĩ Mỹ sử dụng. Một nhóm dân quân tại Iraq đã tiến hành cuộc tấn công UAV bầy đàn nhằm vào một khách sạn cao cấp ở Erbil. Một quan chức quân sự cấp cao của Mỹ cho biết vụ việc cho thấy Iran nhận thức được rằng Lầu Năm Góc đang bố trí binh sĩ lưu trú tại các khách sạn trong khu vực.

Quan chức này đánh giá, Iran dường như đã chấp nhận rằng họ không thể đối phó với Mỹ và Israel chỉ bằng hỏa lực. Tuy nhiên, với Iran, chỉ cần trụ vững trước các đợt oanh kích cũng đủ để chính quyền tại Tehran tuyên bố chiến thắng.

Các quan chức cho rằng quân đội Iran đang tập trung tấn công những gì họ xem là điểm yếu của Mỹ, gồm các tên lửa đánh chặn và hệ thống phòng không được triển khai để bảo vệ binh sĩ và tài sản của Washington trong khu vực. Theo Lầu Năm Góc, kể từ khi chiến sự nổ ra đã có 7 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 140 người bị thương; trong số này, 108 người đã quay trở lại làm nhiệm vụ.

Trong khi đó, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến hơn 1.300 người tại Iran thiệt mạng, còn các cuộc tấn công do Iran tiến hành trên khắp Trung Đông đã khiến ít nhất 30 người thiệt mạng.

Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Iran hồi năm ngoái, kho dự trữ tên lửa phòng không của cả Mỹ và Israel đều bị tiêu hao đáng kể. Theo báo cáo công bố vào tháng 12/2025 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã phóng từ 100 đến 250 tên lửa đánh chặn thuộc hệ thống THAAD trong cuộc chiến đó, tương đương khoảng 20 - 50% kho dự trữ hiện có của Lầu Năm Góc. Báo cáo cũng cho biết quân đội Mỹ đã sử dụng khoảng 80 tên lửa SM-3, chiếm gần 1/5 kho dự trữ.

Ông Vali R. Nasr, chuyên gia về Iran tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cho rằng: “Điều đáng ngạc nhiên là Iran đã nhanh chóng học hỏi và áp dụng bài học từ cuộc chiến 12 ngày. Họ nhận ra rằng điều chúng ta đang thiếu là năng lực phòng thủ, chẳng hạn như các tên lửa đánh chặn, hệ thống THAAD hay Patriot".

Theo ông Nasr, sau khi khiến kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ bị tiêu hao, Iran có thể vẫn còn năng lực nhắm vào binh sĩ, tài sản và các đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Iran điều chỉnh chiến thuật

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, ngày 11/3 thừa nhận quân đội Iran đã điều chỉnh chiến thuật trong quá trình giao tranh.

“Không có kế hoạch nào vẫn giữ nguyên sau lần tiếp xúc đầu tiên với đối phương. Họ (Iran - ND) đang thích ứng và chúng tôi cũng vậy", ông Dan Caine phát biểu. Tướng Caine cho biết ông không muốn nêu chi tiết cách thức Iran đang thay đổi chiến thuật vì “lý do an ninh tác chiến”, đồng thời nói thêm rằng ông không muốn vô tình tiết lộ cho Tehran biết những phương thức nào đang phát huy hiệu quả.

Theo các chuyên gia quân sự, trước đây Iran thường đưa ra cảnh báo tương đối rõ ràng trước khi tiến hành các đòn đáp trả, chủ yếu nhằm giữ thể diện. Năm ngoái, sau khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của Mỹ tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran, Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Al Udeid của Mỹ tại Qatar. Khi đó, Iran thậm chí đã phát tín hiệu rõ ràng về mục tiêu mà họ dự định tấn công.

Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã khác. Trong những ngày gần đây, Iran đã tấn công một hệ thống radar cảnh báo sớm tại căn cứ Al Udeid. Cơ sở hạ tầng liên lạc quân sự của Mỹ được xếp vào diện tuyệt mật, khiến việc xác định chính xác những hệ thống nào bị ảnh hưởng trở nên khó khăn. Tuy vậy, các địa điểm bị tấn công cho thấy Iran dường như đang tìm cách làm gián đoạn khả năng liên lạc và phối hợp tác chiến của quân đội Mỹ. Theo các quan chức quân sự, các cuộc tấn công này cũng cho thấy Tehran đang tìm cách làm suy yếu hệ thống phòng không của Washington. Iran cũng đã tấn công ba vòm radar tại Camp Arifjan, một căn cứ khác có sự hiện diện của binh sĩ Mỹ.

Cách đó khoảng 80 km về phía Đông Bắc, tại căn cứ không quân Ali Al Salem, ít nhất 6 tòa nhà hoặc công trình gần cơ sở hạ tầng liên lạc vệ tinh đã bị hư hại hoặc phá hủy, theo hình ảnh được ghi lại sau các đợt tấn công.

Một bản đánh giá của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ tuần trước ước tính chi phí thiệt hại từ một cuộc tấn công nhằm vào khu phức hợp trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ tại Bahrain vào khoảng 200 triệu USD.

Trước đây, Iran thường dồn toàn bộ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Israel. Tuy nhiên lần này tình hình đã khác. Tehran đã phóng hàng nghìn UAV cảm tử nhằm vào các đồng minh và tài sản của Mỹ tại Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Iraq và Bahrain.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 10/3 cũng thừa nhận Lầu Năm Góc không dự đoán trước được phản ứng mạnh mẽ của Iran nhằm vào các quốc gia láng giềng. Tuy nhiên, ông khẳng định các hành động của Tehran đang phản tác dụng.

“Tôi không thể nói rằng chúng tôi đã dự đoán chính xác họ sẽ phản ứng theo cách đó, nhưng chúng tôi biết đó là một khả năng", ông Hegseth phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc cùng Tướng Caine.

Trong khi đó, Tướng Dan Caine cho biết, số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây do tác động của chiến dịch không kích mạnh mẽ mà Mỹ tiến hành.

“Các đòn tấn công của chúng tôi đã giúp đạt được tiến triển đáng kể trong việc giảm số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái xuất phát từ Iran. Số vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã giảm khoảng 90% so với thời điểm ban đầu. Các UAV cảm tử cũng giảm 83% kể từ khi chiến dịch bắt đầu, điều này cho thấy hiệu quả của lực lượng phòng không và các hệ thống phòng thủ trên không của chúng tôi", Tướng Mỹ cho hay.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Hai quan chức quân sự Mỹ cho biết Lầu Năm Góc vẫn lo ngại rằng họ chưa nắm được đầy đủ tất cả các địa điểm phóng tên lửa của Iran. Các quan chức này cũng cho rằng Tehran đã giữ lại một lượng lớn tên lửa dự trữ để nhắm vào những mục tiêu quan trọng trên chiến trường như các hệ thống radar của Mỹ.

Trong các cuộc họp kín với các nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ tuần trước, các quan chức Lầu Năm Góc cho biết Iran vẫn còn giữ khoảng 50% số tên lửa và bệ phóng dù chiến dịch không kích đang từng ngày làm suy giảm năng lực này.

Ông Vali R. Nasr, chuyên gia về Iran tại Đại học Johns Hopkins nhận định, nếu đặt câu hỏi “đối phương đang tính toán điều gì”, thì có thể các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái ban đầu của Iran chỉ là bước “mở màn”. Theo ông, Tehran có thể vẫn còn những loại tên lửa tiên tiến hơn - bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm có thể được triển khai ở giai đoạn sau.

Các quan chức và chuyên gia quân sự cũng nhận định Iran đang chứng minh từng ngày rằng việc lãnh tụ tối cao của nước này bị hạ sát ngay từ đầu cuộc chiến đã không hoàn toàn làm tê liệt năng lực chiến đấu của Tehran.

Trước đó, Chuẩn tướng Majid Mousavi, Tư lệnh Lực lượng Không gian Vũ trụ IRGC, ngày 9/3 cho biết Iran sẽ tăng cường mức độ tấn công trong giai đoạn tới.

“Từ bây giờ, sẽ không có tên lửa nào mang đầu đạn nhẹ hơn 1 tấn được phóng đi”, ông Mousavi viết trên nền tảng X. Ông cũng cho biết tần suất phóng tên lửa, cũng như cường độ và tầm bắn của các cuộc tấn công sẽ tiếp tục được gia tăng.

Kiều Anh/VOV.VN Tổng hợp

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/iran-dieu-chinh-chien-thuat-nham-vao-diem-yeu-cua-my-o-trung-dong-post1274766.vov