Khói đen trời sau vụ tấn công vào các kho chứa dầu ở Tehran. Ảnh: WANA
Theo tờ Guardian, Iran đã đe dọa tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các cơ sở dầu mỏ ở những quốc gia láng giềng Vùng Vịnh sau khi Israel không kích ít nhất năm địa điểm năng lượng trong và xung quanh thủ đô Tehran. Các vụ tấn công khiến bầu trời thành phố bị bao phủ bởi khói đen dày đặc và làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể gây gián đoạn nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu.
“Nếu các bạn chịu được giá dầu hơn 200 USD/thùng thì hãy tiếp tục trò chơi này”, một người phát ngôn của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hôm 8/3.
Trong khi đó, Mỹ tìm cách trấn an thị trường năng lượng khi giá dầu tăng mạnh, đồng thời cam kết Washington sẽ không nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Những quả cầu lửa và cột khói dày đặc bốc lên trên bầu trời Tehran sau khi các cuộc không kích của Israel đánh trúng bốn cơ sở lưu trữ nhiên liệu. Công ty phân phối dầu của Iran cho biết bốn nhân viên đã thiệt mạng trong các vụ tấn công, khi một lớp sương mù đen bao trùm thành phố và mùi dầu cháy lan khắp không khí.
Các vụ nổ tại Karaj, thành phố nằm gần thủ đô, cũng làm rung chuyển khu vực và khiến nhiều nơi chìm trong khói.
Người phát ngôn IRGC cảnh báo Iran sẽ đáp trả nếu các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục diễn ra. Truyền thông nhà nước dẫn lời người này cáo buộc Mỹ và Israel đang nhắm vào dân thường và các cơ sở nhiên liệu, đồng thời kêu gọi các quốc gia Vùng Vịnh gây sức ép buộc hai nước dừng lại, nếu không “những hành động tương tự sẽ xảy ra trong khu vực”.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ Iran là do Israel tiến hành và khẳng định Washington sẽ không tham gia các hoạt động nhắm vào hạ tầng năng lượng của Tehran.
Phát biểu trên CNN, ông Wright nhận định bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu nếu có cũng sẽ chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, “tệ nhất là vài tuần”. Iran hiện sản xuất khoảng 4% nguồn cung dầu toàn cầu, phần lớn được xuất khẩu sang Trung Quốc.
Căng thẳng leo thang trong bối cảnh Mojtaba Khamenei, con trai thứ hai của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, được lựa chọn kế nhiệm vị trí lãnh đạo cao nhất của Iran.
Các thành viên của Hội đồng Chuyên gia - hội đồng giáo sĩ chịu trách nhiệm chọn lãnh tụ tối cao – đã công bố quyết định này vào sáng 9/3, đồng thời kêu gọi người dân Iran đoàn kết ủng hộ nhà lãnh đạo mới.
Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước đăng tải, hội đồng cho biết ông Mojtaba Khamenei được lựa chọn thông qua một cuộc bỏ phiếu “mang tính quyết định”.
Cơ quan này cũng kêu gọi người dân trên khắp cả nước, đặc biệt là giới tinh hoa và các học giả tại các chủng viện và trường đại học, tuyên thệ trung thành với lãnh đạo mới và bảo vệ sự đoàn kết quốc gia trong thời điểm nhạy cảm của đất nước.
Động thái này có thể khiến căng thẳng tiếp tục leo thang, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó thừa nhận Mojtaba Khamenei là ứng viên kế nhiệm nhiều khả năng nhất, đồng thời cho thấy ông không chấp nhận kịch bản này.
Việc ông Mojtaba Khamenei lên nắm quyền cũng đánh dấu lần đầu tiên kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, vị trí lãnh tụ tối cao của Iran được chuyển giao từ cha sang con. Điều này có thể làm dấy lên tranh luận trong nước về nguy cơ hình thành một hệ thống quyền lực mang tính “gia tộc”, trong khi nhà nước Iran từng được thành lập nhằm lật đổ chế độ quân chủ cha truyền con nối của Shah.
Trước đó cùng ngày, ông Trump tuyên bố lãnh tụ tối cao mới của Iran “sẽ không tồn tại lâu” nếu Tehran không nhận được sự chấp thuận từ Washington.
Cũng trong ngày 8/3, quân đội Israel đăng thông điệp bằng tiếng Ba Tư trên mạng xã hội X, khẳng định sẽ tiếp tục truy đuổi mọi người kế nhiệm Ali Khamenei cũng như bất kỳ cá nhân nào tham gia vào quá trình lựa chọn lãnh tụ mới.
Cuộc họp của các giáo sĩ để bổ nhiệm lãnh tụ mới diễn ra trong bối cảnh giao tranh giữa Israel và Iran gia tăng dữ dội trong cuối tuần. Các cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Vùng Vịnh, trong khi Israel tập kích các kho dầu và cơ sở nhiên liệu bên trong Iran.
Một làn sóng tấn công mới của Iran nhằm vào khu vực Vùng Vịnh cũng diễn ra ngày 8/3. Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain và Kuwait đều báo cáo có các vụ tấn công.
Saudi Arabia cho biết họ đã đánh chặn 15 UAV, trong khi một cuộc tấn công tại Bahrain gây thiệt hại vật chất cho một nhà máy khử mặn quan trọng.
Tại Al-Kharj của Saudi Arabia, lực lượng phòng vệ dân sự cho biết một vật thể bay đã rơi xuống khu dân cư khiến hai người thiệt mạng và 12 người bị thương.
Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo Guardian)