Theo Gulf News, thông báo được công bố vào 16 giờ 25 phút (giờ vùng Vịnh). Ngay sau tuyên bố của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, giá dầu giảm mạnh hơn 10%, phản ánh sự nhẹ nhõm của các nhà giao dịch khi nguy cơ xảy ra sự cố về nguồn cung đã giảm bớt.
Giá dầu Brent giảm 11,26% xuống còn 84,03USD; giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giảm 10,45% xuống còn 89USD vào cuối ngày 17-4 khi các nhà giao dịch dự đoán khả năng nguồn cung quay trở lại.
Động thái này đánh dấu một bước giảm leo thang đáng kể từ phía Tehran. Tuy nhiên, theo giới quan sát, bằng cách gắn việc mở cửa trở lại một cách rõ ràng với thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, các quan chức Iran đã định hình quyết định này như một hành động quản lý có trách nhiệm chứ không phải là sự đầu hàng.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Hải quân Mỹ di chuyển song song với tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Frank E. Petersen Jr. và tàu chở hàng USNS Carl Brashear trên Biển Arab (ẢNH: Jesse Monford/Hải quân Hoa Kỳ qua Getty Images)
Phát biểu bên lề Diễn đàn Ngoại giao Antalya ngày 17-4, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh nhấn mạnh Tehran không chấp nhận các thỏa thuận mang tính tạm thời. Theo ông, bất kỳ giải pháp nào cũng phải bao trùm toàn bộ các điểm nóng “từ Lebanon đến Biển Đỏ”, và đây là “lằn ranh đỏ” trong lập trường của Iran.
Ngay sau tuyên bố của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng liên tiếp 2 dòng trạng thái trên mạng xã hội Truth Social: “Iran vừa tuyên bố rằng eo biển Iran đã hoàn toàn mở và sẵn sàng cho việc lưu thông đầy đủ. Cảm ơn!” và “Iran đã đồng ý sẽ không bao giờ đóng eo biển Hormuz nữa. Eo biển này sẽ không còn được sử dụng như một vũ khí chống lại thế giới..!”.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Tổng thống Donald Trump sử dụng cụm từ “eo biển Iran” thay cho “eo biển Hormuz”. Tuy nhiên, Washington cũng nhấn mạnh các biện pháp phong tỏa hải quân nhằm vào Iran vẫn sẽ được duy trì cho đến khi các thỏa thuận song phương được hoàn tất.
Kênh CNBC dẫn nhận định của giới quan sát cho rằng, nếu thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, giá dầu sẽ ổn định ở mức 85-95 USD/thùng trong ngắn hạn, nhưng nếu căng thẳng leo thang trở lại, giá có thể tăng vọt lên hơn 120USD nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn.
Mặc dù tuyên bố của Iran và phản ứng của thị trường cho thấy các nhà giao dịch đang tính đến việc nguồn cung sẽ được nới lỏng phần nào, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc vận chuyển hàng hóa trở lại bình thường hoàn toàn sẽ phụ thuộc vào tính bền vững của lệnh ngừng bắn và tiến trình ngoại giao tiếp tục diễn ra.
Trong khi đó, thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon vẫn còn mong manh, nhưng được cho là “vẫn đang được duy trì”. Lực lượng Israel và Hezbollah đã cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn trong những giờ đầu tiên kể từ lúc lệnh ngừng bắn có hiệu lực, làm dấy lên câu hỏi về việc việc mở cửa eo biển Hormuz sẽ kéo dài bao lâu.
Ngày 17-4, lãnh đạo gần 30 nước tham gia Hội nghị quốc tế về an ninh hàng hải diễn ra tại thủ đô Paris (Pháp) trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
Theo kế hoạch, hội nghị, do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer khởi xướng, tập trung thảo luận kế hoạch thiết lập hành lang an toàn nhằm sớm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz ngay khi điều kiện an ninh cho phép và giải quyết các hậu quả kinh tế của lệnh phong tỏa.
Theo Báo Süddeutsche Zeitung, Chính phủ Đức dự kiến triển khai lực lượng quân sự tham gia nhiệm vụ đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, tập trung vào hoạt động rà phá mìn và trinh sát biển tầm xa. Tương tự, Thủ tướng CH Czech Andrej Babiš cho biết nước này đã chuẩn bị một đề xuất nhằm góp phần đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.
Trước bối cảnh này, Kuwait tuyên bố sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên Liên hợp quốc (LHQ) để chuẩn bị cho dự thảo nghị quyết mới về đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz. Theo tuyên bố của Kuwait, an ninh ở vùng Vịnh là nền tảng của sự ổn định và tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Do đó các quốc gia trong khu vực có quyền bảo vệ an ninh và chủ quyền của mình theo Hiến chương LHQ trước những mối đe dọa liên tục. Tuyên bố cũng cảnh báo rằng tình trạng gián đoạn hoạt động hàng hải có thể gây ra những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh lương thực toàn cầu đối với hàng triệu người.
HẠNH CHI tổng hợp