Iran 'ra giá' với Mỹ

3 giờ trướcBài gốc

Iran khẳng định thay vì đầu hàng, nước này sẽ ngừng bắn nếu được đáp ứng điều kiện. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố ông là người quyết định khi nào cuộc chiến giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc. Tuy nhiên, quyết định không chỉ nằm trong tay ông chủ Nhà Trắng. Trong tuần qua, Iran khẳng định thay vì đầu hàng, nước này sẽ ngừng bắn nếu được đáp ứng điều kiện.

“Mọi người cứ chăm chăm nhìn vào ông Trump, nhưng hoàn toàn bỏ qua thực tế Iran cũng có quyền tự quyết riêng”, một quan chức phương Tây chia sẻ.

Theo một nguồn tin, Iran coi xung đột là mối đe dọa sống còn, do đó họ muốn khôi phục khả năng răn đe và đảm bảo đối phương không còn muốn hành động quân sự trong tương lai.

Tất cả dấu hiệu này cho thấy Iran đang chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh tiêu hao kéo dài, và sẽ chỉ dừng lại nếu được đảm bảo Mỹ và Israel sẽ không tấn công trong tương lai.

“Chúng tôi cần một lời cam kết và sẽ không rút lui ngay cả khi chiến sự kéo dài 1 năm. Nếu Iran bị hủy diệt, toàn bộ khu vực cũng sẽ bị hủy diệt”, một nguồn tin từ Iran chia sẻ.

Dẫn đầu chiến dịch trả đũa là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), tấn công khắp khu vực bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ quân sự của Mỹ, cơ sở hạ tầng vùng Vịnh và vận tải biển quốc tế.

“Động lực của những người này bắt nguồn tư tưởng, họ không sợ cái chết. Họ tin rằng nếu đồng ý ngừng bắn thì Mỹ và Israel sẽ quay lại”, người này nói thêm.

Kênh ngoại giao đóng băng

“Mỹ không biết cách bắt đầu hay kết thúc một cuộc chiến ở khu vực này. Chúng tôi sẽ không ngồi yên và nhìn Israel cùng Mỹ thiết lập trật tự mới”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nói.

Ông Ghalibaf khẳng định cho đến khi “không còn mối đe dọa chiến tranh nào nữa” thì Tehran mới ngừng các hành động quân sự. “Đây là yêu cầu rõ ràng và dứt khoát của chúng tôi. Chúng tôi không chấp nhận một thỏa thuận ngừng bắn rồi quay lại chiến tranh sau 5 tháng”, ông nói.

Điều này đồng nghĩa nếu Mỹ tuyên bố chiến thắng và ngừng không kích Iran, có khả năng Tehran tiếp tục tập kích Israel và vùng Vịnh. Hồi cuối tuần, ông Trump cho biết Tehran muốn đàm phán nhưng ông chưa muốn thảo luận "vì các điều khoản vẫn chưa đủ hấp dẫn".

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phản bác, nói những tuyên bố cho rằng Tehran muốn ngừng bắn hoặc đàm phán là ảo tưởng. Ông Araghchi cũng phủ nhận thông tin đã nối lại kênh liên lạc với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhấn mạnh đồn đoán này muốn xoa dịu thị trường năng lượng đang bất ổn.

Sự ra đi của ông Ali Larijani có thể khiến tiến trình ngoại giao Mỹ - Iran bế tắc hơn nữa. Ảnh: WANA Agency.

Các quan chức khu vực cho biết những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự từ cả hai phía không có tiến triển nào. Việc Israel ám sát Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Ali Larijani có thể khiến hy vọng nối lại đàm phán thêm mong manh.

Một nhà ngoại giao cho biết ông Larijani đóng vai trò then chốt và không thể thiếu trong mọi tiến trình ngoai giao. Ông dự đoán Iran sẽ ngừng tấn công vào các mục tiêu Mỹ nếu ông Trump rút khỏi xung đột, cho phép Tehran tuyên bố họ đã buộc Mỹ phải nhượng bộ.

Tuy nhiên, ông tin rằng Iran sẽ tiếp tục nhắm tới Israel, còn eo biển Hormuz có nguy cơ bị vũ khí hóa một phần khi Iran sẽ quyết định tàu nào được phép và không được phép đi qua.

Israel cho biết họ sẵn sàng tiếp tục xung đột chừng nào còn cần thiết. Tuy nhiên, Israel phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ quân sự từ Mỹ nên khả năng cao sẽ nghe theo sự chỉ đạo từ Washington.

Nhà ngoại giao trên chia sẻ thách thức nằm ở chỗ Mỹ và Iran khó ngừng xung đột nếu không đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, ông nhận định Tehran sẽ không đồng ý một lệnh ngừng bắn tạm thời như thỏa thuận giữa Hamas và Israel năm ngoái, khi sau đó Israel tiếp tục tấn công Dải Gaza ngay cả khi hai bên đang đàm phán.

Chuyên gia Sanam Vakil từ Chatham House cho biết ngừng chiến không phù hợp với lợi ích của Iran, trừ khi Mỹ đồng thuận với những điều kiện của nước này và dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt. “Cả hai kết quả đều khó chấp nhận”, bà nói.

Chuẩn bị cho kịch bản chiến sự kéo dài

Rob Malley - cựu Đặc phái viên Mỹ về Iran dưới thời Tổng thống Joe Biden - cho biết Tehran có hai tính toán: Một là mong muốn chấm dứt chiến sự vì những tổn thất khổng lồ với đất nước. Hai là cho Mỹ và nền kinh tế thế giới trả một cái giá đủ đắt để họ suy nghĩ kỹ trước khi hành động.

Vũ khí mạnh nhất của Iran là khả năng kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu khí của thế giới. Mặc dù Iran trước đó từng đe dọa đóng cửa eo biển, một quan chức phương Tây cho biết “họ chưa bao giờ biết (mình có thể làm được) cho đến khi họ ra tay”.

Biểu ngữ tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại Tehran hôm 14/3. Ảnh: WANA Agency.

Ngoài ra, Mỹ và Israel tuyên bố sẽ phá hủy năng lực tên lửa của Iran và đã oanh tạc ngày đêm kể từ ngày 28/2. Lầu Năm Góc cho biết đã tấn công gần 8.000 mục tiêu, trong khi Israel cũng tuyên bố tương tự. Nhưng Tehran vẫn tiếp tục phóng tên lửa mỗi ngày.

“Mỗi tháng chỉ cần một quả tên lửa cũng đủ gây thiệt hại cho Dubai”, một nguồn tin thân cận với chính quyền Iran cho biết.

Một nguồn tin khác tiết lộ Iran vẫn đang sản xuất tên lửa và bệ phóng tại các địa điểm bí mật, thường sâu dưới lòng đất, bất chấp việc bị Mỹ và Israel dội xuống hàng nghìn cuộc không kích. Ông nói thêm Tehran đang điều chỉnh tốc độ bắn để đảm bảo kho dự trữ không bị cạn kiệt và có thể duy trì một "cuộc chiến dài".

“IRGC hiểu rất rõ về chiến tranh bất đối xứng. Các vị không thể đánh bại chiến lược du kích bằng không kích”, ông nói, so sánh chiến thuật của IRGC với chiến thuật của Hezbollah ở Lebanon và Houthi ở Yemen.

Một quan chức phương Tây cho biết rất khó đưa ra khung thời gian cụ thể xác định Tehran có thể duy trì phóng tên lửa và máy bay không người lái trong bao lâu.

“Việc Iran phản ứng dữ dội không có gì đáng ngạc nhiên, điều ngạc nhiên hơn là họ cứ tiếp tục như vậy. Chúng ta hiểu rõ hơn về khả năng của Iran so với trước đây”, người này nói.

Người mẹ ở Tehran liên tục hỏi “con tôi còn sống không” Đoạn video do Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran đăng tải trên nền tảng X vào cuối ngày 18/3 phần nào cho thấy tình cảnh của dân thường tại Iran tại thời điểm này. Khi những cuộc không kích vẫn tiếp tục dội xuống bất kể ngày đêm, nhiều dân thường đang rơi vào cảnh đảo lộn cuộc sống, thậm chí là chứng kiến bi kịch có thể ập đến với gia đình bất cứ lúc nào.

Trí Ân

Nguồn Znews : https://znews.vn/iran-ra-gia-voi-my-post1636402.html