Nguồn: Times of Oman
Theo nguồn tin khu vực, Iran dự kiến sẽ gửi phản hồi cho các nhà trung gian hòa giải về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh vào 7/5 theo giờ địa phương. Trước đó, phát biểu với phóng viên, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Mỹ đã có các cuộc đàm phán “rất tốt” với Iran trong 24 giờ qua, đồng thời cho biết thêm rằng, rất có thể Washington và Tehran sẽ đạt được một thỏa thuận. "Họ muốn đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đã có những cuộc đàm phán rất tốt trong 24 giờ qua, và rất có thể chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận", ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục.
Chấm dứt xung đột, mở ra 30 ngày đàm phán chi tiết
Nguồn tin từ Pakistan cùng hãng thông tấn Reuters và ấn phẩm Axios của Mỹ đưa tin rằng, hai bên đang "tiến gần đến một bản ghi nhớ một trang để chấm dứt cuộc chiến" ở Trung Đông và "thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán hạt nhân chi tiết hơn".
Chưa có gì được thỏa thuận, nhưng các nguồn tin nói với Axios rằng đây là thời điểm hai bên tiến gần nhất đến một thỏa thuận kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Các nhà đàm phán ở Washington đang chờ đợi phản hồi từ Tehran về một số điểm quan trọng trong ngày hôm nay.
Theo Axios, bản ghi nhớ hiện tại được soạn thảo một cách khá đơn giản – chỉ là một khuôn khổ chứ không phải một hiệp ước hoàn chỉnh. Bản ghi nhớ này sẽ tuyên bố chấm dứt chiến tranh trong khu vực và bắt đầu giai đoạn đàm phán 30 ngày về một thỏa thuận chi tiết liên quan đến các yêu cầu chính của cả hai bên. Hai nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán đó có thể diễn ra ở Islamabad hoặc Geneva.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, Tehran dường như vẫn đang nắm giữ ưu thế ngoại giao bất chấp nhiều tuần bị Israel và Mỹ ném bom, sẽ chỉ chấp nhận "một thỏa thuận công bằng và toàn diện", mà không trực tiếp đề cập đến bản dự thảo ghi nhớ.
Bên trong Biên bản ghi nhớ có gì?
Theo Axios, Biên bản ghi nhớ bao gồm các điều khoản: Iran cam kết tạm ngừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ đô la quỹ bị đóng băng của Iran, và cả hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc vận chuyển qua eo biển Hormuz .
Theo báo cáo của Axios, hai bên đang tích cực thảo luận về thời hạn tạm ngừng làm giàu uranium, với các nguồn tin cho rằng thời hạn này ít nhất là 12 đến 15 năm. Trước đó, Iran đã đề xuất thời hạn tạm ngừng làm giàu 5 năm, trong khi Mỹ yêu cầu 20 năm.
Hơn nữa, người Mỹ cũng muốn đưa vào một điều khoản quy định rằng bất kỳ hành vi vi phạm nào của Iran trong việc làm giàu uranium sẽ kéo dài thời hạn cấm. Sau khi thời hạn hết hạn, Tehran được cho là sẽ có thể làm giàu uranium đến mức thấp là 3,67%. Iran cũng sẽ phải cam kết không bao giờ tìm kiếm vũ khí hạt nhân hoặc tiến hành các hoạt động liên quan đến việc chế tạo vũ khí và cam kết không vận hành các cơ sở hạt nhân ngầm cũng như thực hiện chế độ thanh tra tăng cường, bao gồm cả các cuộc thanh tra đột xuất của các thanh tra viên Liên Hợp Quốc.
Về phía Mỹ, bản ghi nhớ yêu cầu Washington phải dần dần dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran và giải phóng hàng tỷ đô la tiền của Iran đang bị đóng băng trên toàn thế giới.
Hai nguồn tin am hiểu vấn đề cũng cho biết Iran sẽ bị yêu cầu chuyển lượng uranium được làm giàu cao của mình ra khỏi nước, một ưu tiên quan trọng của Mỹ mà Tehran đã bác bỏ cho đến nay. Một trong những phương án đang được thảo luận là chuyển số vật liệu này sang Mỹ.
Giải pháp ngắn gọn
Nhiều điều khoản được nêu trong bản ghi nhớ 14 điểm sẽ không yêu cầu các bên có câu trả lời ngay mà phụ thuộc vào việc đạt được thỏa thuận cuối cùng giữa Tehran và Washington.
Theo báo cáo, bản ghi nhớ dường như là một sáng kiến từ phía Mỹ, đang được đàm phán giữa các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với một số quan chức Iran, cả trực tiếp và thông qua các trung gian hòa giải.
Tuy nhiên, chính quyền Trump tin rằng giới lãnh đạo Iran hiện đang bị chia rẽ, và việc đạt được sự đồng thuận giữa các phe ôn hòa và phe cứng rắn có thể gặp khó khăn. Theo Axios, một số quan chức Mỹ thậm chí vẫn hoài nghi liệu một thỏa thuận ban đầu có thể đạt được hay không.
Cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng
Ông Trump đã nói rằng nếu "Iran đồng ý giao những gì đã được thỏa thuận", chiến tranh sẽ kết thúc, nhưng nếu không, việc ném bom sẽ tiếp tục "ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều".
"Chúng tôi đã có những cuộc đàm phán rất tốt trong 24 giờ qua, và rất có thể chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận", ông Trump sau đó nói với các phóng viên.
cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng
Ngoại trưởng Marco Rubio cũng nói rằng "chúng ta không cần phải có bản thỏa thuận chính thức được viết ra trong một ngày”. "Đây là vấn đề vô cùng phức tạp và mang tính kỹ thuật cao. Nhưng chúng ta cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng về những chủ đề mà họ sẵn sàng đàm phán và mức độ nhượng bộ mà họ sẵn sàng thực hiện ngay từ đầu để cuộc đàm phán có hiệu quả", ông nói thêm.
Phản hồi của Iran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, nói với truyền thông địa phương rằng "kế hoạch và đề xuất của Mỹ vẫn đang được xem xét", và Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan "sau khi hoàn tất quan điểm".
Trong khi đó, Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, người dẫn đầu các cuộc đàm phán, cảnh báo rằng Washington "đang tìm cách, thông qua phong tỏa hải quân, áp lực kinh tế và thao túng truyền thông, để phá hủy sự đoàn kết của đất nước nhằm buộc chúng tôi đầu hàng”.
Giá dầu giảm mạnh
Thông tin về một thỏa thuận khả thi đã khiến giá dầu toàn cầu giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong hai tuần, với giá dầu thô Brent kỳ hạn giảm khoảng 11% xuống còn khoảng 98 USD/thùng tại một thời điểm trước khi tăng trở lại trên mốc 100 USD.
Giá cổ phiếu toàn cầu cũng tăng vọt và lợi suất trái phiếu giảm xuống nhờ sự lạc quan về việc kết thúc cuộc chiến đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Quỳnh Vũ