Iran sẽ tung chiến thuật gì nếu Mỹ - Israel nối lại chiến dịch?

một giờ trướcBài gốc

Số phận của lệnh ngừng bắn mong manh giữa Iran và Mỹ một lần nữa trở nên bất định. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa tái phát động cuộc chiến với Iran, trước khi tuyên bố một ngày sau đó rằng kế hoạch tấn công được tạm hoãn trong bối cảnh diễn ra “cuộc đàm phán nghiêm túc”.

Tuy nhiên, phía Iran dường như đã chuẩn bị cho khả năng các đợt không kích tái diễn. Tehran phát tín hiệu rằng họ sẽ không ngần ngại khiến các nước láng giềng cũng như nền kinh tế toàn cầu phải trả giá đắt nếu bị tấn công.

Tàu chiến Mỹ phóng tên lửa. Ảnh: US Navy.

Nguy cơ lan rộng

Theo Hamidreza Azizi, chuyên gia về vấn đề an ninh Iran tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức, nếu chiến tranh bùng phát trở lại, giới lãnh đạo Iran dự đoán cuộc chiến sẽ “ngắn nhưng cường độ cực cao”, bao gồm các đợt tấn công phối hợp quy mô lớn nhằm vào hạ tầng năng lượng nước này.

Đáp trả, Tehran có thể phóng hàng chục hoặc hàng trăm tên lửa mỗi ngày nhằm “đối đầu hiệu quả với đối phương và đồng thời thay đổi tính toán của phía bên kia”, ông Azizi nhận định.

Điều đó sẽ buộc các quốc gia Arab Vùng Vịnh phải chuẩn bị cho nguy cơ cơ sở hạ tầng năng lượng của họ cũng bị tấn công. Tấn công các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và cảng biển ở Vùng Vịnh là một trong những cách mạnh mẽ nhất để Iran gây tổn hại cho kinh tế toàn cầu và tạo áp lực lên ông Trump.

Nếu thiệt hại đủ nghiêm trọng, điều này có thể kéo các quốc gia như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Kuwait và Saudi Arabia lún sâu hơn vào cuộc chiến mà nhiều lãnh đạo vùng Vịnh vốn muốn tránh.

Tên lửa của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Không gian Vũ trụ IRGC ở Tehran ngày 12/11/2025. Ảnh: WANA/Reuters.

Trên thực tế, trong vài tuần qua, một số quan chức Iran và nhà phân tích thân chính phủ đã đưa ra lời đe dọa cùng phát ngôn gay gắt nhằm vào UAE, xuất phát từ quan điểm cho rằng nước này tạo điều kiện cho các cuộc tấn công vào Iran bằng việc cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ.

Báo cáo gần đây cũng tiết lộ UAE và Saudi Arabia đã tiến hành cuộc tấn công bí mật nhằm vào Iran trong thời gian Mỹ - Israel triển khai chiến dịch.

“Chúng ta chắc chắn phải đưa UAE trở lại thời kỳ cưỡi lạc đà, và chúng ta có thể làm được điều đó”, Mehdi Kharatian, nhà phân tích thân cận với lực lượng an ninh Iran, nói. “Nếu cần thiết, chúng ta sẽ chiếm Abu Dhabi”.

Dù phát biểu này có phần cường điệu, Ali Alfoneh, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Các quốc gia Vùng Vịnh Arab, cho rằng chúng “phản ánh luồng suy nghĩ quan trọng” bên trong giới lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Ông Alfoneh cũng bác bỏ thông tin về khả năng Saudi Arabia và Iran ký một hiệp ước không xâm lược, cho rằng điều đó “hoàn toàn phi thực tế”.

“Mối đe dọa Tehran trả đũa (bằng việc tấn công) các nước sản xuất dầu lớn vẫn là một trong số rất ít yếu tố kiềm chế hành động của Mỹ đối với Iran”, ông nói.

Một máy bay không người lái của Iran. Ảnh: Tasnim.

Mặt trận mới?

Tuần trước, hai kênh truyền thông có liên hệ với nhà nước Iran là Tasnim và Fars cho rằng Tehran có thể tận dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng cách thu phí các công ty công nghệ Mỹ sử dụng tuyến cáp Internet đi qua khu vực này.

Đề xuất của Tasnim gồm 3 phần. Thứ nhất, Iran sẽ thu phí cấp phép đối với các công ty nước ngoài sử dụng cáp ngầm dưới biển ở khu vực này.

Thứ hai, các “gã khổng lồ công nghệ”, bao gồm Meta, Google, Amazon và Microsoft, sẽ phải “hoạt động theo luật pháp của Cộng hòa Hồi giáo Iran”, điều được cho là ám chỉ các mô hình liên doanh.

Thứ ba, Tehran muốn độc quyền việc sửa chữa và bảo trì các tuyến cáp ngầm này, qua đó thu phí dịch vụ từ toàn thế giới.

Theo Tasnim, điều này sẽ “biến eo biển Hormuz thành một trung tâm chiến lược tạo ra nguồn của cải hợp pháp”, mang về cho Iran hàng trăm triệu USD mỗi năm.

Ít nhất có 7 tuyến cáp nằm dưới lòng eo biển Hormuz. Nhiều tuyến trong số đó giữ vai trò quan trọng đối với làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn đang diễn ra tại Vùng Vịnh.

Tuy nhiên, Guardian đánh giá khả năng này rất khó xảy ra. Gần như không thể thu phí riêng từng công ty vì không có cách nào tách biệt lưu lượng Internet của từng doanh nghiệp.

Phần lớn tuyến cáp nói trên cũng không kết nối với Iran, chúng chỉ đi dưới đáy biển cách bờ nhiều dặm.

“Cách duy nhất để họ có thể thu phí tàu thuyền hoặc cáp ngầm là thông qua đe dọa”, Doug Madory, chuyên gia về hạ tầng Internet tại công ty Kentik, nói. “Đó là điều chúng ta chưa từng chứng kiến trước đây”.

Đối với Iran, khả năng bí mật cắt cáp dưới eo biển Hormuz mà không bị phát hiện cũng rất thấp vì nước này không sở hữu công nghệ cần thiết. Nếu muốn làm điều đó, Iran sẽ phải hành động công khai trong bối cảnh khu vực luôn có các chuyến tuần tra đường không của Mỹ.

Kể cả trong trường hợp xảy ra, một vụ cắt cáp như vậy sẽ gây gián đoạn Internet tại khu vực Vùng Vịnh, nhưng có thể không ảnh hưởng quá lớn đến kết nối Internet toàn cầu.

Lý do là những tuyến cáp dưới eo biển Hormuz chủ yếu phục vụ các quốc gia Vùng Vịnh - khác với tuyến cáp đi qua kênh đào Suez và Ai Cập, vốn vận chuyển lượng dữ liệu rất lớn giữa châu Âu và châu Á, theo Madory.

Xuồng cao tốc Iran gần eo biển Hormuz. Ảnh: Tasnim.

Iran cũng có thể tìm cách kiểm soát eo biển Bab al-Mandeb - tuyến đường thủy hẹp nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, nơi khoảng 1/10 thương mại toàn cầu đi qua.

Tuyến hàng hải này nằm sát khu vực do lực lượng Houthi tại Yemen - nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn - kiểm soát.

Trong đợt giao tranh trước đó, Iran đã tận dụng vị trí gần eo biển Hormuz, tuyến hàng hải sống còn khác, để tạo sức ép lớn lên nền kinh tế toàn cầu. Tehran có thể muốn “buộc Mỹ phải tập trung vào hai mặt trận hàng hải thay vì một”, ông Azizi nhận định.

Trong cuộc phỏng vấn vào tháng 4, ông Kharatian cũng nói rằng nếu Mỹ tấn công hạ tầng kinh tế của Iran, nước này sẽ đáp trả bằng cách hạn chế lưu thông qua eo biển Bab al-Mandeb.

Động thái đó có thể tiếp tục gây áp lực lên kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, theo New York Times, việc thực hiện có thể không hề đơn giản.

Lực lượng Houthi từng tuyên bố sẽ bảo vệ Iran trong trường hợp xảy ra chiến tranh khu vực, nhưng trong đợt giao tranh gần đây, nhóm này phản ứng khá thận trọng.

Giới phân tích cho rằng lực lượng này còn phải tính toán liệu họ còn đủ khả năng sử dụng bao nhiêu phần trong kho dự trữ quân sự ngày càng cạn kiệt của mình.

Truyền thông Iran tung bằng chứng Houthi bắn hạ UAV Mỹ 30 triệu USD MQ-9 là UAV quân sự của Mỹ có năng lực thực hiện nhiệm vụ tình báo, giám sát, trinh sát và tấn công. Mỗi chiếc MQ-9 có giá khoảng 30 triệu USD.

Minh An

Nguồn Znews : https://znews.vn/iran-se-tung-chien-thuat-gi-neu-my-israel-noi-lai-chien-dich-post1652687.html