Iran thay đổi chiến thuật trong các đợt phóng tên lửa nhằm vào Israel ra sao?

6 giờ trướcBài gốc

Với khoảng 2.500 tên lửa đạn đạo và sản xuất hàng chục quả mỗi tháng, Iran vẫn là một thách thức dài hạn, trong khi Israel phải tính toán kỹ lưỡng nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn (trong ảnh: Vụ nổ tại Tel Aviv, Israel ngày 28/2/2026). Ảnh: THX/TTXVN

Theo tờ Thời báo Israel (timesofisrael.com) ngày 3/3, kể từ khi Chiến dịch "Sư tử gầm" bùng phát, Iran đã thay đổi đáng kể cách thức phóng tên lửa nhằm vào Israel so với các đợt tấn công quy mô lớn trước đây. Dù các chuyên gia chưa đạt đồng thuận về nguyên nhân cụ thể, nhiều phân tích chỉ ra sự kết hợp giữa áp lực quân sự từ Israel và Mỹ, những khó khăn trong phối hợp chỉ huy, và khả năng Iran đang chủ động bảo tồn kho vũ khí.

Từ "loạt lớn" sang "loạt nhỏ"

Trong các cuộc tấn công trước, đặc biệt là cuộc chiến hồi tháng 6 năm ngoái, Iran thường phóng hàng chục tên lửa cùng một lúc nhằm áp đảo hệ thống phòng không Israel. Chỉ riêng trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày đó, Tehran đã phóng tổng cộng khoảng 500 tên lửa, trong đó hai đợt tấn công lớn đầu tiên gồm 150 quả. Phía Mỹ đã phải dùng từ 100 đến 150 tên lửa đánh chặn THAAD (mỗi quả trị giá ước tính hơn 10 triệu USD), tức khoảng 1/4 toàn bộ kho dự trữ, để hỗ trợ Israel đối phó.

Lần này, bức tranh khác hẳn. Ngay trong ngày đầu tiên của cuộc xung đột hiện tại, Iran phóng khoảng 170 tên lửa nhưng chia thành nhiều loạt nhỏ, mỗi loạt chỉ 2 hoặc 3 quả. Các vụ phóng không chỉ nhắm vào Israel mà còn cả các quốc gia vùng Vịnh và căn cứ Mỹ trong khu vực. "Chúng tôi không thấy các loạt phóng tên lửa cho đến ngày 2/3", chuyên gia hàng không và tên lửa kỳ cựu Tal Inbar xác nhận với tờ tờ Times of Israel.

Một trong những lý do được các chuyên gia nhắc đến nhiều nhất là các chiến dịch ném bom liên tục của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng tên lửa Iran. Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Tổ chức Bảo vệ Dân chủ (FDD), lưu ý rằng khác với hồi tháng 6/2025, liên quân Mỹ - Israel hiện không chỉ nhắm vào bệ phóng mà còn tấn công cả các cơ sở sản xuất và hỗ trợ tên lửa.

"Israel và Mỹ hiện đang phá hủy các cơ sở nằm ở phía Tây Iran, những cơ sở cho phép họ tấn công xa nhất về phía Tây", chuyên gia Taleblu phát biểu trên diễn đàn FDD Action. Ông Taleblu ví von rằng thay vì chỉ nhắm vào "người bắn cung và phải phòng thủ trước mũi tên", cách tiếp cận mới sẽ phá hủy toàn bộ cơ sở, vô hiệu hóa "cả người bắn cung lẫn mũi tên" của Tehran.

Về phần mình, chuyên gia Can Kasapoglu tại Viện Hudson bổ sung rằng, với sự tham gia trực tiếp của Mỹ vào các chiến dịch ném bom, Iran đang mất bệ phóng và tên lửa với tốc độ nhanh hơn nhiều so với tháng 6 năm ngoái, trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã thực hiện hơn 700 phi vụ chỉ trong 36 giờ đầu tiên của cuộc giao tranh.

Bên cạnh áp lực từ không kích, khả năng phối hợp nội bộ của Iran dường như cũng bị suy yếu nghiêm trọng. Theo IDF, khoảng 40 lãnh đạo cấp cao của Iran - bao gồm nhiều chỉ huy quân sự hàng đầu - đã thiệt mạng ngay trong giai đoạn đầu tiên của cuộc chiến.

Decker Eveleth, nhà phân tích tại viện nghiên cứu CNA (Mỹ), nhận định trên mạng xã hội X: "Không giống như cuộc chiến 12 ngày năm ngoái, trong đó Iran sử dụng một phần lực lượng tên lửa của mình để trả đũa theo từng đợt rõ rệt, đây là sự thay đổi hoàn toàn - nhiều tên lửa trên nhiều mặt trận, có khả năng các đơn vị hoạt động mà không có sự chỉ đạo tập trung".

IDF xác nhận họ tin rằng Iran đang gặp khó khăn trong việc phối hợp các cuộc tấn công quy mô lớn liên quan đến hàng chục tên lửa cùng một lúc, do không quân Israel liên tục truy lùng và phá hủy các bệ phóng, khiến việc tập hợp đủ số lượng cho một đợt tấn công phối hợp trở nên rất khó khăn.

Sự điều chỉnh

Bộ Chỉ huy Hậu phương Israel cho biết vào hôm 2/3, IDF đánh giá Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang tìm cách chuyển sang các đợt tấn công phối hợp hơn, gồm từ 9 đến 30 tên lửa cùng một lúc - dẫn đến các khoảng thời gian lắng dài hơn giữa các cuộc tấn công. Dù quy mô mỗi đợt nhỏ hơn, số lượng khu vực nhận cảnh báo mỗi ngày trong cuộc xung đột hiện tại lại nhiều hơn so với 4 ngày đầu tiên của cuộc chiến hồi tháng 6/2025 - trong khi số tên lửa xuyên thủng hệ thống phòng thủ lại ít hơn.

Iran cũng sử dụng hạn chế tên lửa mang đầu đạn bom chùm trong xung đột hiện tại, tương tự như hồi tháng 6 năm ngoái. Chuyên gia Inbar cho biết loại đầu đạn này đặt ra thách thức riêng vì chúng tách ra ở độ cao trong khí quyển và thả hàng chục quả bom nhỏ xuống một khu vực rộng lớn - quá nhỏ để bị tên lửa đánh chặn bắn hạ, dù sức công phá cũng nhỏ hơn.

Ngoài ra, Iran tuyên bố đã lần đầu sử dụng tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, song chuyên gia Inbar bác bỏ tuyên bố này, cho rằng vũ khí này vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, ông Inbar thừa nhận tên lửa siêu vượt âm thực sự là mối đe dọa nghiêm trọng vì khả năng cơ động khó lường và bay ở độ cao thấp, rút ngắn thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ.

Câu hỏi về kho tên lửa đánh chặn của Israel

Trước cuộc xung đột, đã có nhiều lo ngại về việc liệu Israel có đủ tên lửa đánh chặn sau khi kho dự trữ bị tiêu hao đáng kể trong cuộc chiến tháng 6 năm ngoái hay không. Theo Wall Street Journal, Israel từng cạn kiệt tên lửa đánh chặn Arrow trong cuộc xung đột đó.

Ông Inbar cho biết con số tên lửa đánh chặn hiện có được giữ bí mật, nhưng cho rằng các nhà hoạch định quân sự Israel và Mỹ đã tính đến yếu tố này. "Tôi tin rằng số lượng tên lửa đánh chặn là một yếu tố được cả Mỹ và Israel cân nhắc. Các kế hoạch tác chiến đã tính đến thời gian diễn ra chiến dịch", ông nói.

Kho tên lửa đánh chặn chỉ trở thành yếu tố quyết định nếu chiến tranh kéo dài hơn dự kiến và Iran vẫn còn duy trì được một lượng lớn tên lửa chưa bị phá hủy. Theo IDF, Iran hiện sở hữu khoảng 2.500 tên lửa đạn đạo và đang sản xuất hàng chục quả mỗi tháng - dù ông Inbar cảnh báo các con số về năng lực sản xuất có thể đã bị "thổi phồng".

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/ho-so-quan-su/iran-thay-doi-chien-thuat-trong-cac-dot-phong-ten-lua-nham-vao-israel-ra-sao-20260304080347589.htm