Những hình ảnh vệ tinh mới được CNN phân tích cho thấy Iran đã đạt tiến triển đáng kể trong việc khôi phục các căn cứ tên lửa ngầm từng bị Mỹ - Israel tấn công trong cuộc xung đột kéo dài nhiều tuần hồi đầu năm.
Trong thời gian giao tranh, Mỹ - Israel tập trung đánh vào các cửa hầm dẫn xuống những căn cứ tên lửa nằm sâu dưới lòng đất - thường được gọi là các "thành phố tên lửa ngầm".
Đây được xem là giải pháp khả thi nhất bởi nhiều cơ sở được xây dựng dưới các dãy núi hoặc lớp đá dày hàng trăm mét, khiến việc phá hủy trực tiếp kho chứa tên lửa gần như bất khả thi.
Hình ảnh vệ tinh ghi nhận phần lớn lối vào căn cứ tên lửa ngầm Dezful đã được khai thông, cho thấy tiến độ phục hồi đáng kể của Iran. Ảnh: Airbus
Ngoài việc đánh sập cửa hầm, lực lượng Mỹ - Israel còn tạo các hố bom lớn trên những tuyến đường dẫn vào căn cứ nhằm ngăn bệ phóng cơ động tiếp cận vị trí tác chiến.
Theo thống kê của CNN, Tehran đã khai thông trở lại 50 trong số 69 lối vào đường hầm tại 18 căn cứ tên lửa ngầm từng bị không kích. Tại một số địa điểm, những tuyến đường bị đánh phá cũng đã được san lấp và trải nhựa lại.
Tại căn cứ tên lửa Dezful ở miền Tây Nam Iran, bốn trong năm lối vào đường hầm đã được mở trở lại tính đến giữa tháng 5.
Trong khi đó, tại một cơ sở gần TP Kermanshah, hai cửa hầm bị đánh sập trước đó cũng đã được khai thông. Các hố bom lớn trên đường tiếp cận căn cứ được lấp đầy và sửa chữa, cho phép phương tiện quân sự di chuyển trở lại.
Nhiều phương tiện công trình tham gia dọn đống đổ nát và mở lại cửa hầm tại căn cứ tên lửa ngầm của Iran gần TP Khomeyn. Ảnh: Airbus
Hình ảnh từ nhiều địa điểm khác cho thấy Iran sử dụng chủ yếu các thiết bị xây dựng thông thường như xe ủi đất, máy xúc, xe ben và máy đào để dọn đống đổ nát.
Tại một căn cứ gần TP Khomeyn, ảnh vệ tinh ghi nhận ít nhất 10 phương tiện xây dựng cùng tham gia chiến dịch mở lại một cửa hầm bị chôn vùi.
Theo ông Sam Lair, chuyên gia nghiên cứu về tên lửa Iran thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, việc tái mở các căn cứ cho thấy kho tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn ở mức đáng kể.
Ông nhận định các cuộc không kích chủ yếu làm gián đoạn khả năng tiếp cận tên lửa chứ chưa phá hủy được số lượng lớn vũ khí được cất giữ sâu dưới lòng đất.
Các chuyên gia ước tính Iran vẫn còn khoảng 1.000 tên lửa được lưu trữ trong hệ thống căn cứ ngầm.
Nếu các bệ phóng và kíp vận hành còn hoạt động, Tehran vẫn có khả năng tiếp tục tấn công bằng tên lửa trong trường hợp xung đột tái bùng phát, ngay cả khi năng lực sản xuất mới bị suy giảm.
Trong suốt chiến dịch quân sự, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố việc phá hủy năng lực tên lửa Iran là một trong những mục tiêu quan trọng nhất.
Washington và Tel Aviv cũng mở rộng các đòn tấn công sang mạng lưới sản xuất tên lửa, từ nhà máy chế tạo linh kiện điện tử, cơ sở sản xuất nhiên liệu đẩy đến các khu vực lắp ráp thân tên lửa.
Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo những thành công mang tính chiến thuật chưa chắc đã chuyển hóa thành thắng lợi chiến lược lâu dài.
Ông Timur Kadyshev, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Hòa bình và An ninh của Đại học Hamburg (Đức), cho rằng Iran đã chuẩn bị cho kịch bản này suốt hơn 20 năm.
Theo ông, sự chênh lệch giữa chi phí tấn công và chi phí phục hồi đang bộc lộ rõ khi Mỹ - Israel phải sử dụng các loại vũ khí hiện đại, đắt đỏ để gây thiệt hại, trong khi phía Iran chỉ cần các phương tiện cơ giới dân dụng để từng bước khôi phục cơ sở hạ tầng bị phá hủy.
Tường Như