Iran tuyên bố có quyền quản lý Hormuz, Mỹ tiếp tục gây sức ép

6 giờ trướcBài gốc

Các tàu thuyền ở Eo biển Hormuz ngày 22–5. Ảnh: Reuters

Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran, ngày 24-5 tuyên bố việc Iran kiểm soát Eo biển Hormuz sẽ “chấm dứt 50 năm bất ổn ở Vịnh Ba Tư”.

Ông cũng đưa ra cảnh báo cứng rắn về chương trình hạt nhân của Iran, cho biết Tehran có thể rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) nếu tiếp tục bị đe dọa quân sự.

“Nếu các ông quyết định tấn công Eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Ba Tư, trước hết các ông sẽ phải đối mặt với một phản ứng vô cùng khó khăn và đau đớn... Chúng tôi có thể rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Các ông có biết điều đó có nghĩa là gì không?”, ông Rezaei tuyên bố.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Washington và Tehran đang thúc đẩy đàm phán nhằm đạt được một khuôn khổ thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng qua giữa Mỹ, Israel và Iran.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã chỉ đạo các đại diện ngoại giao “không nên vội vàng” đạt thỏa thuận với Tehran, dù trước đó một ngày ông từng nói hai bên “về cơ bản đã đàm phán xong” bản ghi nhớ hòa bình.

“Việc phong tỏa sẽ vẫn được duy trì toàn diện cho đến khi đạt được thỏa thuận, được chứng nhận và ký kết. Cả hai bên cần dành thời gian và làm cho đúng. Không được phép mắc sai lầm”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, các cuộc đàm phán đang có tiến triển và quan hệ giữa Washington với Tehran đã trở nên “chuyên nghiệp và hiệu quả hơn”. Tuy nhiên, ông tiếp tục nhấn mạnh Iran “không thể phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo nhiều nguồn tin, bản ghi nhớ đang được thảo luận sẽ đặt nền tảng cho việc chấm dứt giao tranh, dỡ bỏ dần lệnh phong tỏa của Mỹ đối với tàu Iran và mở lại Eo biển Hormuz — tuyến hàng hải trước xung đột từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Các nguồn tin tiết lộ khuôn khổ dự kiến gồm ba giai đoạn: chính thức chấm dứt chiến sự, giải quyết khủng hoảng tại Eo biển Hormuz và mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 30 ngày cho một thỏa thuận rộng hơn. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn đối mặt hàng loạt bất đồng lớn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ bị phong tỏa ở nước ngoài và vai trò của Iran trong cuộc xung đột tại Lebanon thông qua lực lượng Hezbollah.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết vẫn còn “một hoặc hai điều khoản” chưa đạt đồng thuận và cảnh báo sẽ không có thỏa thuận cuối cùng nếu Washington tiếp tục gây sức ép.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo ông đã điện đàm với Tổng thống Trump và hai bên thống nhất rằng bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải loại bỏ hoàn toàn “mối đe dọa hạt nhân”. Theo ông Netanyahu, điều này đồng nghĩa với việc Iran phải tháo dỡ các cơ sở làm giàu uranium và đưa toàn bộ vật liệu hạt nhân đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ nước này.

Tình hình tại Eo biển Hormuz hiện vẫn rất mong manh. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết chỉ có 33 tàu được phép đi qua tuyến đường này trong 24 giờ qua, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 140 tàu/ngày trước khi xung đột bùng phát.

Theo Reuters

Kim Phượng

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/iran-tuyen-bo-co-quyen-quan-ly-hormuz-my-tiep-tuc-gay-suc-ep-920344.html