Iran và những chuyện gai góc trong chuyến thăm của Tổng thống Trump đến Trung Quốc

2 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Hàn Quốc năm 2025. (Ảnh: Reuters)

Lãnh đạo của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên sau hơn 6 tháng, nhằm nỗ lực ổn định quan hệ vốn căng thẳng bởi thuế quan, cuộc chiến giữa Mỹ/Israel với Iran cùng nhiều bất đồng khác.

Tổng thống Mỹ Trump dự kiến đến Bắc Kinh vào ngày 13/5, sau đó có cuộc hội đàm và các hoạt động khác trong ngày 14/5. Đây sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông kể từ năm 2017.

Mỹ và Trung Quốc được nói là sẽ nhất trí thành lập các diễn đàn nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương, trong khi Trung Quốc dự kiến công bố các thương vụ mua máy bay của Boeing cùng các mặt hàng nông sản và năng lượng của Mỹ.

Kế hoạch thành lập “Hội đồng Thương mại” và “Hội đồng Đầu tư” có thể được công bố chính thức tại cuộc gặp, song 1 quan chức cho biết những cơ chế này vẫn cần thêm thời gian hoàn thiện trước khi đi vào vận hành.

Hai nước cũng sẽ thảo luận việc kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại, theo đó cho phép khoáng sản đất hiếm tiếp tục được xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu thỏa thuận có được gia hạn ngay trong tuần này hay không.

Vị quan chức Mỹ bày tỏ tin tưởng rằng thỏa thuận đạt được từ mùa thu năm ngoái cuối cùng sẽ được kéo dài.

“Thỏa thuận vẫn chưa hết hạn. Tôi tin rằng bất kỳ quyết định gia hạn nào cũng sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp”, vị quan chức nói.

Cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Tập dự kiến cũng sẽ đề cập đến nhiều chủ đề nhạy cảm như Iran, đảo Đài Loan và vũ khí hạt nhân.

Trung Quốc có quan hệ tốt với Iran và là một trong những khách hàng lớn mua dầu xuất khẩu của nước này. Ông Trump đang gây sức ép để Bắc Kinh sử dụng ảnh hưởng của mình nhằm thúc đẩy Tehran đạt thỏa thuận với Washington và chấm dứt cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động ngày 28/2.

Chính quyền Mỹ còn gây sức ép với Trung Quốc về quan hệ của nước này với Nga.

“Tổng thống Trump đã nhiều lần trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về Iran và Nga, bao gồm nguồn doanh thu mà Trung Quốc mang lại cho hai chính quyền này, cũng như các hàng hóa lưỡng dụng, linh kiện và phụ tùng, chưa kể khả năng xuất khẩu vũ khí. Tôi cho rằng cuộc đối thoại này sẽ tiếp tục”, vị quan chức Mỹ cho biết.

Trong khi đó, ông Tập được cho là không hài lòng với Washington liên quan tới vấn đề Đài Loan. Mỹ vẫn là đối tác quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí chủ yếu cho Đài Bắc.

Trung Quốc gia tăng hiện diện quân sự quanh đảo Đài Loan trong những năm gần đây, nhưng 1 quan chức Mỹ khẳng định chính sách của Washington sẽ không thay đổi.

Các trợ lý của ông Trump còn bày tỏ lo ngại về các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến đang được phát triển tại Trung Quốc và cho rằng hai bên cần có “kênh liên lạc” để tránh nguy cơ xung đột phát sinh từ việc sử dụng AI.

“Hiện vẫn chưa rõ hình thức cụ thể sẽ ra sao, nhưng chúng tôi muốn tận dụng cuộc gặp thượng đỉnh này để khởi động đối thoại và xem xét khả năng thiết lập kênh liên lạc về các vấn đề AI”, vị quan chức Mỹ nói.

Washington từ lâu đã muốn khởi động đàm phán với Bắc Kinh về vũ khí hạt nhân, dù Trung Quốc vẫn không muốn thảo luận về kho vũ khí của mình. Theo quan chức Mỹ, phía Trung Quốc đã nói riêng với Washington rằng “họ không quan tâm đến việc ngồi xuống để thảo luận bất kỳ hình thức kiểm soát vũ khí hạt nhân nào vào thời điểm này”.

Bình Giang

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/iran-va-nhung-chuyen-gai-goc-trong-chuyen-tham-cua-tong-thong-trump-den-trung-quoc-post1842236.tpo