Một tòa nhà tại Tehran (Iran) bị Mỹ và Israel không kích. Ảnh: AA.
Động thái tiềm năng này diễn ra khi Iran nghiên cứu một kế hoạch mới để quản lý dòng chảy của các tàu chở dầu qua eo biển. Từ trước tới nay, dầu mỏ quốc tế hầu như được giao dịch hoàn toàn bằng USD, ngoại trừ dầu của Nga được giao dịch bằng ruble hoặc nhân dân tệ.
Việc chuyển sang thanh toán bằng đồng nhân dân tệ, nếu được áp dụng, có thể làm suy yếu vai trò truyền thống của đồng USD trong thương mại dầu mỏ quốc tế - hệ thống thường được gọi là “petrodollar”. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể giúp Iran duy trì xuất khẩu năng lượng trong khi vẫn hạn chế các nước phương Tây tiếp cận tuyến vận tải quan trọng.
Trên thực tế, Iran đã cho phép một số tàu đi qua eo biển những ngày gần đây trong đó có tàu thuộc sở hữu Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, hải quân nước này sẽ sớm hộ tống các tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz. Ông chủ Nhà Trắng thông báo, Mỹ đã ném bom “mọi mục tiêu quân sự” trên đảo Kharg của Iran, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.
Ngoài ra, Lầu Năm Góc đang triển khai một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến đến Trung Đông. Đây là đơn vị phản ứng nhanh, bao gồm khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ và thủy thủ.
Theo đánh giá của một số chuyên gia, cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Kharg của Iran, một cảng xuất khẩu dầu thô quan trọng, sẽ làm leo thang căng thẳng trong cuộc chiến và cuối cùng có thể đẩy giá dầu vượt tầm kiểm soát.
Đảo Kharg là một dải đất dài 1,5 km ngoài khơi bờ biển Iran, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf trước đó đã cảnh báo rằng, nước này sẽ "từ bỏ mọi sự kiềm chế" nếu Mỹ có bất kỳ hành động gây hấn nào đối với các đảo của Iran trên khắp Vịnh Ba Tư.
Ngay lập tức, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung ương Iran Khatam al-Anbiya đã đưa ra tuyên bố: "Nếu cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran bị tấn công, tất cả cơ sở hạ tầng dầu khí và năng lượng thuộc về các công ty dầu mỏ trong khu vực có cổ phần của Mỹ hoặc hợp tác với Mỹ sẽ bị phá hủy và biến thành đống tro tàn”.
Trong khi đó, kết thúc phiên giao dịch ngày 13-3, dầu Brent đã tăng 2,67%, lên tới 103,14 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7-2022. Dầu thô Mỹ tăng 3,11%, lên 98,71 USD/thùng, cũng là mức cao nhất kể từ tháng 7-2022.
Để bình ổn giá dầu thế giới, Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) đã đồng ý giải phóng một lượng dự trữ dầu lớn. Mỹ đã ban hành quyết định miễn trừ tạm thời cho các quốc gia mua dầu của Nga, vốn đang bị trừng phạt.
Tính đến ngày 12-3, có gần 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm tại 30 địa điểm trên biển, lượng dầu thô này đủ để đáp ứng nhu cầu trong khoảng 5 đến 6 ngày.
Theo AA
Quỳnh Dương