IRGC dọa đốt cháy tàu qua eo biển Hormuz, nguy cơ địa chính trị leo thang và sự tác động toàn cầu

4 giờ trướcBài gốc

Tuyên bố cứng rắn được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel gia tăng nhanh chóng trên nhiều mặt trận.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, viết tắt là IRGC, công khai cảnh báo sẽ tấn công và đốt cháy bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách đi qua eo biển Hormuz nếu Tehran cho rằng lợi ích của họ bị đe dọa.

Động thái này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là cửa ngõ nối Vịnh Ba Tư với biển Ả Rập. Mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu thô cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng đi qua khu vực hẹp này.

Tại điểm hẹp nhất, chiều rộng luồng hàng hải chỉ khoảng 39 km, khiến khu vực trở thành điểm nghẽn chiến lược dễ bị phong tỏa hoặc tấn công bằng vũ khí tầm ngắn.

Theo các tuyên bố từ phía Iran, IRGC có đủ năng lực quân sự để kiểm soát khu vực bằng nhiều lớp hỏa lực.

Lực lượng này sở hữu tên lửa chống hạm Noor - tên lửa hành trình chống hạm dẫn đường bằng radar chủ động, tầm bắn khoảng 120 km, đầu đạn nổ mạnh khoảng 165 kg.

Ngoài ra còn có tên lửa chống hạm Qader - phiên bản nâng cấp với tầm bắn khoảng 200 km. Các tên lửa này có thể phóng từ bệ phóng di động trên bờ, từ tàu chiến cao tốc hoặc từ trực thăng.

IRGC cũng vận hành xuồng cao tốc vũ trang trang bị súng máy hạng nặng 12,7 mm và bệ phóng rocket cỡ 107 mm, cho phép thực hiện chiến thuật tấn công bầy đàn ở cự ly gần.

Một số tàu tuần tra còn mang tên lửa chống hạm tầm ngắn Kowsar với đầu đạn nặng khoảng 29 kg, phù hợp cho mục tiêu cỡ nhỏ và trung bình.

Về phía Mỹ, Hạm đội 5 đóng tại Bahrain duy trì sự hiện diện thường trực với tàu khu trục mang hệ thống tác chiến Aegis - hệ thống radar mảng pha đa chức năng kết hợp tên lửa phòng không Standard Missile 2 và Standard Missile 6 có tầm bắn hàng trăm km.

Các tàu này còn trang bị pháo hạm 127 mm và hệ thống phòng thủ tầm cực gần Phalanx cỡ 20 mm bắn 4.500 viên mỗi phút để đánh chặn mục tiêu bay thấp.

Trong kịch bản IRGC thực hiện đe dọa, các tàu chở dầu trọng tải 300.000 tấn sẽ trở thành mục tiêu dễ tổn thương do kích thước lớn và tốc độ chậm. Một vụ tấn công thành công không chỉ gây thiệt hại vật chất hàng trăm triệu USD mà còn tạo hiệu ứng tâm lý cực mạnh lên thị trường năng lượng.

Trong kịch bản IRGC thực hiện đe dọa, các tàu chở dầu trọng tải 300.000 tấn sẽ trở thành mục tiêu dễ tổn thương do kích thước lớn và tốc độ chậm.

Một vụ tấn công thành công không chỉ gây thiệt hại vật chất hàng trăm triệu USD mà còn tạo hiệu ứng tâm lý cực mạnh lên thị trường năng lượng.

Phân tích chiến lược cho thấy Iran có thể sử dụng đe dọa phong tỏa như công cụ gây sức ép thay vì triển khai phong tỏa toàn diện.

Bởi phần lớn dầu xuất khẩu của chính Iran cũng phải đi qua eo biển này. Một cuộc phong tỏa kéo dài có thể khiến giá dầu vượt 200 USD mỗi thùng, gây lạm phát toàn cầu nhưng đồng thời cũng khiến Iran đối mặt nguy cơ bị tấn công trả đũa trực tiếp vào căn cứ hải quân và trận địa tên lửa ven biển.

Các nước Vùng Vịnh có một số tuyến đường ống thay thế, ví dụ đường ống dẫn dầu từ Saudi Arabia ra biển Đỏ hoặc từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất ra cảng Fujairah.

Tuy nhiên công suất cộng dồn không đủ bù toàn bộ lưu lượng qua Hormuz, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng gây mất cân bằng cung cầu.

Hiện tại, tuyên bố của IRGC được xem là đòn răn đe chiến lược nhằm nâng cao vị thế mặc cả trong bối cảnh xung đột leo thang.

Tuy nhiên với mật độ vũ khí dày đặc hai bên triển khai quanh khu vực, chỉ cần một sự cố nhỏ cũng có thể biến eo biển Hormuz thành tâm điểm đối đầu quân sự lớn và hậu quả tác động lâu dài tới địa chính trị lẫn kinh tế toàn cầu.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/irgc-doa-dot-chay-tau-qua-eo-bien-hormuz-nguy-co-dia-chinh-tri-leo-thang-va-su-tac-dong-toan-cau-post639890.antd