Israel bị lên án vì đẩy Trung Đông vào tử lộ năng lượng

3 giờ trướcBài gốc

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát đi cảnh báo cứng rắn về khả năng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh, sau khi mỏ khí South Pars, được xem là mỏ khí lớn nhất thế giới, bị tấn công trong bối cảnh chiến sự với Mỹ và Israel tiếp tục leo thang.

Các mục tiêu tiềm tàng bao gồm hàng loạt cơ sở năng lượng trọng yếu tại Arab Saudi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar, trong đó có nhà máy lọc dầu Samref, tổ hợp hóa dầu Jubail, mỏ khí al-Hosn và cơ sở Ras Laffan. Cảnh báo kèm theo yêu cầu người dân và người lao động "lập tức rời khỏi các khu vực này" để tránh nguy hiểm, theo Guardian.

Con lắc chiến tranh chuyển hướng nguy hiểm

Động thái trên diễn ra sau khi các tên lửa của Israel được cho là đã đánh trúng một phần cơ sở thuộc mỏ khí South Pars - nguồn tài nguyên chiến lược mà Iran chia sẻ với Qatar. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, hạ tầng sản xuất nhiên liệu hóa thạch của Iran bị nhắm mục tiêu trực tiếp, đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong chiến sự.

Một số nguồn tin từ truyền thông Israel cho rằng cuộc tấn công được thực hiện với sự đồng thuận của Mỹ. Trước đó, cả Washington và Tel Aviv phần lớn tránh nhắm vào lĩnh vực dầu khí của Iran nhằm hạn chế tác động dây chuyền tới thị trường năng lượng toàn cầu.

Phản ứng trước diễn biến này, Thống đốc Asaluyeh của Iran, ông Eskandar Pasalar, lên án đây là "hành động tự sát về chính trị", đồng thời nhận định "con lắc chiến tranh đã chuyển sang một cuộc chiến kinh tế toàn diện". Nhận định này phản ánh lo ngại rằng xung đột không còn giới hạn trong lĩnh vực quân sự mà đang lan sang các mục tiêu kinh tế trọng yếu.

Một góc mỏ khí South Pars của Iran. Ảnh: Reuters.

Ở chiều ngược lại, phía Qatar cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc. Người phát ngôn chính phủ Qatar, ông Majid al-Ansari, cảnh báo rằng việc nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng "cấu thành mối đe dọa đối với an ninh năng lượng toàn cầu, cũng như đối với người dân và môi trường trong khu vực".

Tác động của căng thẳng leo thang đã nhanh chóng phản ánh trên thị trường. Giá dầu quốc tế đã tăng lên gần 110 USD/thùng, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng mạnh do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn.

Theo các ước tính, xuất khẩu dầu trong khu vực Vùng Vịnh đã giảm khoảng 60% so với trước chiến sự, chủ yếu do các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và việc Iran kiểm soát chặt chẽ Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Nguy cơ trôi dạt chiến lược

"Một cuộc tấn công làm mất đi vài triệu thùng sản lượng sẽ có tác động lớn hơn, bởi khi đó không có cách nào bù đắp lại nguồn dự trữ ngay cả sau khi chiến sự kết thúc", chuyên gia năng lượng Saul Kavonic nói với Financial Times.

Việc chuyển hướng mục tiêu sang hạ tầng sản xuất năng lượng cho thấy xung đột đang bước vào giai đoạn mà thiệt hại kinh tế dài hạn được đặt ngang với mục tiêu quân sự.

Chuyên gia năng lượng Saul Kavonic. Ảnh: West Australian.

Tác động tức thời của các cuộc tấn công là sự biến động mạnh của thị trường năng lượng. Giá dầu đã tăng vọt sau vụ tấn công South Pars, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Sự gia tăng giá năng lượng không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia nhập khẩu mà còn tạo áp lực chính trị đáng kể tại các nền kinh tế lớn. Tại Mỹ, giá nhiên liệu tăng cao đang trở thành một vấn đề nhạy cảm trong bối cảnh chuẩn bị cho các cuộc bầu cử quan trọng.

Một yếu tố đáng lo ngại khác là khả năng phục hồi của các cơ sở bị tấn công. Bài học từ cuộc chiến Iraq năm 2003 cho thấy việc khôi phục sản xuất năng lượng có thể mất nhiều năm, ngay cả khi có nguồn lực tài chính lớn.

Dàn khoan SPQ1 ở mỏ khí South Pars. Ảnh: Reuters.

Ngoài khía cạnh kinh tế, năng lượng tại Trung Đông còn đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc chính trị - xã hội. Nguồn thu từ dầu khí là nền tảng cho các thỏa thuận xã hội, duy trì mức sống và ổn định nội bộ tại nhiều quốc gia.

Đồng thời, năng lượng cũng là công cụ ngoại giao quan trọng. Các mối quan hệ như giữa Iran và Qatar xung quanh mỏ South Pars cho thấy tài nguyên này có thể vừa là cầu nối hợp tác, vừa là điểm nóng xung đột.

Đại Hoàng

Nguồn Znews : https://znews.vn/israel-bi-len-an-vi-day-trung-dong-vao-tu-lo-nang-luong-post1633584.html