Israel phá dỡ trụ sở UNRWA ở Đông Jerusalem. (Nguồn: UNRWA)
Báo The Guardian đưa tin, theo UNRWA, các đội phá dỡ của Israel, đi cùng lực lượng cảnh sát, đã xuất hiện tại khu trụ sở ở Đông Jerusalem từ rạng sáng.
Giám đốc UNRWA tại Bờ Tây Roland Friedrich cho biết, cơ sở này hầu như không còn hoạt động trong gần một năm qua do các mối đe dọa an ninh, song lực lượng Israel vẫn tiến vào khuôn viên, tịch thu thiết bị và buộc đội bảo vệ tư nhân rời đi.
Hình ảnh do nhân chứng ghi lại cho thấy, một lá cờ Israel được treo trên khu nhà tại khu Sheikh Jarrah. Một số chính trị gia Israel có mặt tại hiện trường để ăn mừng. Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir gọi đây là “một ngày mang tính lịch sử”.
Israel cáo buộc UNRWA cấu kết với phong trào Hamas – điều mà cơ quan của Liên hợp quốc nhiều lần bác bỏ – và năm ngoái đã cấm tổ chức này hoạt động trên lãnh thổ do Israel kiểm soát. Việc phá dỡ trụ sở được xem là bước đi mới nhất trong chuỗi biện pháp siết chặt nhằm vào UNRWA, tổ chức đang cung cấp viện trợ cho hàng triệu người tị nạn Palestine.
Bộ Ngoại giao Israel biện minh cho động thái trên, khẳng định: “UNRWA-Hamas đã chấm dứt hoạt động tại địa điểm này từ trước và không còn nhân sự hay hoạt động nào của LHQ ở đó”. Tuyên bố nhấn mạnh khu đất “không được hưởng quyền miễn trừ” và việc tiếp quản được tiến hành “phù hợp với luật pháp Israel và luật pháp quốc tế”.
Tuy nhiên, ông Friedrich cho rằng, hành động của Israel vi phạm luật pháp quốc tế vốn bảo đảm sự bảo hộ đối với các cơ sở của LHQ, nhấn mạnh: “Những gì diễn ra hôm nay là đỉnh điểm của hai năm kích động và các biện pháp nhằm vào UNRWA tại Đông Jerusalem”.
Tổng Ủy viên UNRWA Philippe Lazzarini bày tỏ sự phẫn nộ với hành động mới nhất của Israel trên mạng xã hội X: “Điều này diễn ra sau những bước đi khác của chính quyền Israel nhằm xóa bỏ bản sắc người tị nạn Palestine. Đây phải là một lời cảnh tỉnh. Những gì xảy ra với UNRWA hôm nay sẽ xảy ra với bất kỳ tổ chức quốc tế hoặc phái đoàn ngoại giao nào khác vào ngày mai, dù ở lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng hay bất cứ nơi nào trên thế giới”.
UNRWA được thành lập năm 1949, có nhiệm vụ cung cấp viện trợ và dịch vụ cho khoảng 2,5 triệu người tị nạn Palestine tại Gaza, Bờ Tây và Đông Jerusalem, cùng hơn 3 triệu người khác tại Syria, Jordan và Lebanon. Trong nhiều thập niên, cơ quan này duy trì hệ thống hạ tầng tại các trại tị nạn, điều hành trường học và cung cấp dịch vụ y tế.
Vài tháng sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023, các nhóm người định cư và nhà hoạt động cánh hữu Israel đã phong tỏa lối vào văn phòng UNRWA tại Jerusalem, kêu gọi đóng cửa tổ chức này. Các cáo buộc của chính phủ Israel về việc UNRWA hợp tác với Hamas tại Gaza đã khiến nhân viên cơ quan này phải đối mặt với các chiến dịch cản trở và quấy nhiễu có hệ thống từ quân đội và chính quyền Israel.
Năm 2024, theo Wall Street Journal, một báo cáo tình báo Mỹ đánh giá với “mức độ tin cậy thấp” cho rằng, một số rất ít nhân viên UNRWA có thể đã tham gia cuộc tấn công ngày 7/10, song cũng thừa nhận không thể độc lập xác minh độ xác thực của nhận định này.
Dù vậy, hoạt động của UNRWA tiếp tục bị thu hẹp khi Quốc hội Israel (Knesset) thông qua luật cắt đứt quan hệ và cấm cơ quan này hoạt động tại những khu vực mà Israel coi là lãnh thổ của mình, bao gồm cả Đông Jerusalem.
UNRWA cho biết, kể từ khi xung đột bùng phát, 382 nhân viên của cơ quan đã thiệt mạng tại Dải Gaza do các cuộc tấn công của lực lượng Israel.
Bảo Minh