Israel thất thế trong chiến sự Iran?

2 giờ trướcBài gốc

Theo Reuters, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã nói trong các cuộc trao đổi riêng rằng Israel hiện có rất ít khả năng tác động được tới quá trình ra quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong vấn đề Iran. Điều này khiến ông Netanyahu có nhiều lo ngại về thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.

Sự im lặng bất thường của ông Netanyahu

Ngày 23/5, ông Trump công bố tiến triển mới trong đàm phán với Iran. Nhưng sau khi trao đổi riêng với ông Trump tới lần thứ 3 trong vòng một tuần, sang ngày 24/5, ông Netanyahu mới xác nhận Mỹ và Israel đã thảo luận về hoạt động đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Theo giới phân tích, sự im lặng đến gần một ngày của ông Netanyahu sau tuyên bố đầy lạc quan của ông Trump không phải dấu hiệu cho thấy Israel đang hài lòng với tiến trình hiện tại.

Ông Netanyahu đang chịu nhiều áp lực trước cuộc bầu cử được dự báo sẽ rất cam go đối với ông. Ảnh: Reuters.

Các chuyên gia nhận định sự im lặng kéo dài phản ánh sự bất an và nỗi lo ngại trong nội bộ Israel rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể khiến Israel không đạt được hai mục tiêu quan trọng: Chấm dứt chương trình hạt nhân và kiềm chế năng lực tên lửa của Iran.

“Các bên quan sát sẽ không thấy có nhiều sự hào hứng từ giới chức Israel đối với thỏa thuận này”, ông Michael Herzog, cựu đại sứ Israel tại Mỹ giai đoạn 2021-2025, nhận định.

Nỗi lo của ông Netanyahu

Khi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu trong ngày 28/2, ông Netanyahu từng tuyên bố Israel muốn tạo biến động lớn tại Iran, xóa bỏ năng lực hạt nhân và tên lửa của Tehran, đồng thời làm suy yếu khả năng mở rộng ảnh hưởng của Iran thông qua các lực lượng vũ trang trong khu vực.

Tuy nhiên, mục tiêu của Mỹ và Israel đang ngày càng khác biệt, còn những mục tiêu mà Israel đặt ra đều chưa đạt được.

Mỹ hiện tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz, đồng thời sẵn sàng để các vấn đề khác được thảo luận trong những vòng đàm phán tiếp theo.

Mục tiêu của Mỹ và Israel trong chiến sự Iran ngày càng khác biệt. Ảnh: Reuters.

“Việc Mỹ sẵn sàng để vấn đề hạt nhân lại, thảo luận sau, không đồng nghĩa với việc Mỹ và Iran chắc chắn sẽ đạt được giải pháp thống nhất trong vấn đề này”, ông Assaf Orion, cựu chuẩn tướng Israel, nhận định.

Ông Orion cũng nhấn mạnh trình tự đàm phán hiện nay cho thấy “rõ ràng Mỹ không muốn leo thang” và “đây không phải tín hiệu tích cực cho Mỹ trong giai đoạn đàm phán tiếp theo”.

Trong thỏa thuận hiện tại giữa Mỹ và Iran, dường như không có điều khoản nào đề cập đến việc hạn chế chương trình tên lửa của Iran. Điều đó càng khiến Israel lo ngại vấn đề tên lửa bị bỏ ngỏ.

Ngoài ra, Israel còn lo ngại khả năng Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran. Theo giới chức Israel, điều này có thể giúp Tehran thu về hàng tỷ USD để tái vũ trang và hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực.

Israel hiện còn lo thỏa thuận giữa Mỹ và Iran sẽ khiến họ bị hạn chế lớn về hành động quân sự.

Trong thực tế, quyền tự do tấn công của Israel đối với lực lượng Hezbollah đã bị thu hẹp dưới sức ép từ Mỹ.

“Một trong những nỗi lo của Israel lúc này là thỏa thuận giữa Mỹ và Iran sẽ không giới hạn Tehran trong việc hỗ trợ các lực lượng đồng minh, nhưng lại khiến Israel bị hạn chế giao tranh với các lực lượng này”, ông Herzog nói.

Từ đối tác ngang hàng thành “nhà thầu phụ”

Từng là đối tác ngang hàng của Mỹ trong chiến sự Iran, nhưng Israel hiện phải đứng ngoài các cuộc đàm phán. Đây là cú giáng mạnh đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Trước khi bắt đầu tấn công Iran ngày 28/2, ông Netanyahu từng xuất hiện trong các cuộc họp mật tại Mỹ cùng Tổng thống Trump để hội bàn chiến lược, ông đóng vai trò người dẫn dắt thảo luận. Ông Netanyahu khi đó dự đoán chiến dịch của Mỹ và Israel sẽ dẫn tới biến động lớn tại Iran.

Vài tuần sau, những đánh giá lạc quan của ông Netanyahu không trở thành hiện thực, tình thế thay đổi đáng kể. Theo hai quan chức quốc phòng Israel, chính quyền ông Trump liền gạt Israel ra ngoài tiến trình đàm phán ngừng bắn giữa Washington và Tehran, đến mức giới lãnh đạo Israel gần như không được cập nhật thông tin.

Iran đang ở thế thắng. Ảnh: New York Times.

Việc bị đẩy từ “buồng lái” xuống vị trí “hành khách hạng phổ thông” kéo theo những hệ quả lớn đối với ông Netanyahu, trong bối cảnh ông đang đối mặt với cuộc bầu cử cam go trong năm nay.

Theo các quan chức Mỹ, ông Trump coi Thủ tướng Israel là người cần bị kiềm chế trong quá trình đàm phán hòa bình. Từ đó, Israel dần bị hạ vai trò từ “đối tác ngang hàng” xuống vị thế “nhà thầu phụ” trong vấn đề Iran.

Một số quan chức Israel cho rằng việc bị gạt sang bên lề là khó chấp nhận, bởi Israel đã sẵn sàng thực hiện những nhiệm vụ gây tranh cãi nhất trong chiến sự, bao gồm việc ám sát các lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền. Đây là điều Mỹ không muốn đứng ra thực hiện.

Với ông Netanyahu, động thái của phía Mỹ còn khiến ông liên tục phải điều chỉnh thông điệp để phù hợp với những thay đổi của ông Trump.

Từ nhấn mạnh mục tiêu của chiến sự Iran, tới ngày 12/3, ông Netanyahu đã phải chuyển sang nhấn mạnh ý nghĩa mối quan hệ đồng minh với Mỹ.

Theo ông Netanyahu, điều mang lại sức mạnh cho Israel trong mắt các đối thủ chính là liên minh với ông Trump, “một liên minh không giống bất kỳ liên minh nào khác”.

Trong nhiều năm, ông Netanyahu từng xây dựng hình ảnh với cử tri Israel như một người có sức ảnh hưởng đối với ông Trump. Hình ảnh đó có còn nguyên vẹn hay không, có thể giúp ông Netanyahu chiến thắng trong cuộc bầu cử hay không? Câu trả lời sẽ có trong chưa đầy 5 tháng nữa.

Israel tiếp tục không kích Lebanon giữa lệnh ngừng bắn Ngày 6/5, lần đầu tiên Israel không kích khu vực ngoại ô phía nam Beirut kể từ khi lệnh “ngừng bắn” có hiệu lực trong ngày 17/4.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/israel-that-the-trong-chien-su-iran-post1654562.html