James Vũ Anh Phạm – vũ công gốc Việt đứng sau những chuyển động của Madonna và FKA twigs

3 giờ trướcBài gốc

James Vũ Anh Phạm là biên đạo và vũ công gốc Việt, đứng sau những màn trình diễn đầy mê hoặc của hai ngôi sao quốc tế là Madonna và FKA twigs. Từng giành nhiều giải thưởng cao quý tại Úc và Anh, Phạm được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ sự kết hợp độc đáo giữa kỹ thuật múa đương đại, ballet và phong cách đường phố góc cạnh.

Người Đô Thị trích dịch bài viết về “một trong những nghệ sĩ múa gốc Việt thành công nhất, góp phần định hình diện mạo mới cho nghệ thuật trình diễn nhạc Pop đương đại trên thế giới” từ tác giả Cat Woods đăng trên Nikkei Asia.

James Vũ Anh Phạm, biên đạo múa và vũ công người Úc gốc Việt. Ảnh: @yebophotography; Instagram Phạm @jamesvuanh.

Cuộc đời của một “kẻ du mục sáng tạo”

Đằng sau hầu hết các nghệ sĩ trình diễn vĩ đại là một đội ngũ nghệ sĩ sáng tạo thường ẩn mình trong bóng tối. Tuy nhiên, với trường hợp của các ngôi sao nhạc Pop toàn cầu như Madonna và FKA twigs, có một thành viên cốt cán trong ê-kíp của họ đang thực sự chia sẻ ánh hào quang sân khấu.

Biên đạo kiêm vũ công người Úc gốc Việt James Vũ Anh Phạm chỉ mới 6 tuổi khi Madonna phát hành album thứ bảy Ray of Light vào năm 1998. Chưa đầy ba thập kỷ sau, Phạm đã trở thành biên đạo và vũ công tin cẩn cho cả nữ ca sĩ người Mỹ lẫn Tahliah Debrett Barnett — nghệ sĩ múa kiêm biên đạo người Anh với nghệ danh FKA twigs.

Các video gần đây của FKA twigs cho các ca khúc Striptease, Predictable Girl và Hard phô diễn nhiều chuyển động đầy quyến rũ và gợi cảm, vốn là nét đặc trưng trong ngôn ngữ cơ thể của Phạm với tư cách một vũ công và giáo viên. Chúng bao gồm những cử chỉ biểu cảm và tự do theo phong cách của biên đạo kiêm đạo diễn người Đức Pina Bausch (1940-2009), kết hợp với sự phóng khoáng của múa cột, nét góc cạnh của street-style, những động tác ballet đậm chất nữ tính và những bước chuyển mình nhẹ tựa lông hồng.

Làm thế nào một đứa trẻ tài năng về âm nhạc từ Perth, Tây Úc, lại có thể trở thành vũ công lưu diễn cùng những ngôi sao lớn như vậy? Câu trả lời ngắn gọn là thông qua quá trình làm việc với những biên đạo và vũ công hiện đại lừng lẫy nhất tại Melbourne, London, Bỉ và nhiều nơi khác ở châu Âu, trong các đoàn múa đương đại và ballet.

Cuộc đời Phạm cho biết "thay đổi hoàn toàn" sau khi tham gia lớp hip-hop năm 15 tuổi. Ảnh: @yebophotography

Khi Nikkei Asia phỏng vấn Phạm tại Sydney vào cuối tháng 12.2025, nghệ sĩ đa tài này đang dạy các buổi workshop về vũ đạo và thăm bạn bè trước khi đến Melbourne thăm gia đình. Nhưng với "kẻ du mục sáng tạo" này, Australia không hẳn là “nhà” nếu so sánh với bất kỳ nơi nào khác.

"Tôi không sống cố định ở một nơi nào kể từ khi rời nhà," James Vũ Anh Phạm chia sẻ. "Tôi rời nhà sang New Zealand học năm 17 tuổi. Sau khi tốt nghiệp, tôi đến Melbourne và thuê nhà ở đó vài năm khi làm tại một công ty múa - Chunky Move."

"Khi sang châu Âu khoảng từ năm 2015, tôi thường ở khách sạn. Tôi tham gia các chuyến lưu diễn, hoặc ký hợp đồng ngắn hạn với các công ty múa, tôi ở tại những nơi họ sắp xếp. Vì vậy, từ lâu rồi, tôi không thực sự kết nối với một nơi nào đó như là nhà. Thực tâm, điều đó không làm tôi bận tâm. Tôi cũng chưa bao giờ nghĩ sẽ sống theo một cách nào khác", vũ công người Australia gốc Việt cho biết.

James Vũ Anh Phạm, người sử dụng đại từ “they” (trong tiếng Anh - they hiện được dùng cho ngôi xưng khi không xác định giới tính nam nữ nhất định như anh/chị), sở hữu ngoại hình của một nghệ sĩ trình diễn lôi cuốn với mái tóc dài đen bóng, gương mặt sắc sảo, khuyên mũi và đôi tai đeo đầy trang sức bạc, cùng cơ thể săn chắc của một vũ công bẩm sinh.

Vũ công này nhớ lại: "Tôi tình cờ bén duyên với múa năm 15 tuổi. Tôi học nhạc từ rất sớm, khoảng 6 hoặc 7 tuổi, sau đó đỗ vào một trường nghệ thuật cấp ba. Trường có chương trình âm nhạc và múa, nhưng chỉ được chọn một. Tôi đã nhận học bổng về âm nhạc."

Khi đối mặt với “tình trạng sợ sân khấu” đến mức bất động trong một buổi biểu diễn clarinet, một người bạn của James Vũ Anh Phạm gợi ý rằng một lớp học múa có thể giúp chống lại các triệu chứng vật lý của sự lo âu khi trình diễn.

James Vũ Anh Phạm kể: "Tôi đã tham gia một lớp hip-hop tại studio và lập tức yêu thích khái niệm về múa. Nó giống như ngày và đêm vậy, cuộc đời tôi thay đổi hoàn toàn. Tôi nói với bố mẹ một cách kiên quyết rằng: Con xong việc với âm nhạc rồi, con sẽ chuyển sang múa. Đó là điều chắc chắn. Thế là tôi tham gia khóa học múa toàn thời gian được tích hợp vào trường cấp ba, và từ đó không bao giờ ngoảnh lại."

James Vũ Anh Phạm đã giành được các giải thưởng múa lớn từ năm 2014 ở tuổi 22. Ảnh @yebophotography

Khi tốt nghiệp trung học, James Vũ Anh Phạm giành được một suất học tại Trường Múa New Zealand ở Wellington. Sau khi tốt nghiệp, Phạm biểu diễn cho các biên đạo tên tuổi như Damien Jalet, Sidi Larbi Cherkaoui, Akram Khan, Alain Platel và Anouk van Dijk, đồng thời tham gia với tư cách khách mời tại các đoàn múa lớn như: Royal Ballet of Flanders, GoteborgsOperans Danskompani của Thụy Điển, Chunky Move, Eastman của Bỉ và Theater Basel ở Thụy Sĩ.

Năm 2019, James Vũ Anh Phạm nhận giải "Trình diễn hiện đại nam xuất sắc nhất" tại Giải thưởng Múa Quốc gia Vương quốc Anh (National Dance Awards). Trước đó vào năm 2014, khi mới 22 tuổi, Phạm giành giải "Vũ công nam xuất sắc nhất" tại Giải thưởng Múa Úc (Australian Dance Awards) và giải Helpmann cho "Vũ công nam xuất sắc nhất".

Hành trình đến những sân khấu lớn nhất thế giới

Sau khi đã trải nghiệm đầy đủ các vị trí tại các tổ chức múa hàng đầu châu Âu và phải vật lộn với cảm giác kiệt sức, James Vũ Anh Phạm chuyển sang làm việc với Akram Khan tại Anh từ năm 2019 đến 2022. Sau đó, khi cảm thấy không còn muốn làm toàn thời gian tại một đoàn ballet của Bỉ, Phạm dự tính từ bỏ múa hoàn toàn: "Tôi đã quyết định sẽ bỏ múa hoàn toàn khi thấy công việc, vị trí không còn phù hợp. Damien Jalet, biên đạo mà tôi từng làm việc chung nhiều năm trước đã liên lạc và hỏi: Bạn nghĩ sao nếu tôi đề cử bạn với Madonna cho chuyến lưu diễn sắp tới của cô ấy?"

James Vũ Anh Phạm nói với Jalet rằng mình rất quan tâm, dù cảm thấy ý tưởng này nghe có vẻ "điên rồ" vì những vai trò như vậy thường dành cho các vũ công được đào tạo thương mại. "Sáng hôm sau, Instagram báo Madonna đã theo dõi tôi, tôi kiểu 'wow', nhưng lại tự hỏi liệu đó có phải là tài khoản giả không," Phạm kể. Tuy nhiên, ngay sau đó, quản lý của Madonna đã đề nghị một buổi thử giọng kéo dài hai tuần tại Mỹ. "Tôi trả lời 'vâng, chắc chắn rồi' và bỏ hoàn toàn công việc ở đoàn ballet để đi thử giọng cho Madonna."

Phạm (trái) biểu diễn cùng Madonna trong Celebration Tour tại London vào tháng 10.2023. Ảnh: Instagram Phạm @jamesvuanh

Trong hai tuần làm việc có trả lương, kéo dài từ 14 đến 16 tiếng mỗi ngày, James Vũ Anh Phạm và các vũ công khác được ở trong các căn hộ và được đưa đến một studio bí mật để làm việc với nhiều biên đạo khác nhau. Dần dần, những vũ công không đạt yêu cầu bị yêu cầu ra về.

"Cảm giác áp lực rất lớn, Chúng tôi biết cuộc đời mình sẽ thay đổi nếu nhận được công việc này. Nhóm từ 20-25 người rút xuống còn 14-15 người, và vào ngày cuối cùng, Madonna yêu cầu chúng tôi diễn đơn cho cô ấy xem, để cô ấy thấy được sự độc bản của mỗi người. Tôi cảm nhận được cuộc sống của mình sắp thay đổi”, James Vũ Anh Phạm chia sẻ.

Mối lương duyên với Madonna đã định hình sự nghiệp của James Vũ Anh Phạm theo những cách không ngờ tới: "Chúng tôi thực hiện Celebration Tour trong hơn 14 tháng (năm 2023 và 2024) và một năm sau đó, tôi đã biểu diễn tại tiệc sinh nhật lần thứ 66 của cô ấy ở Pompeii." Phạm cũng gặp FKA twigs tại một bữa tiệc do Madonna tổ chức ở London trong chuyến lưu diễn.

James Vũ Anh Phạm nhớ lại: "Chúng tôi gặp nhau ngắn ngủi. Tôi yêu thích âm nhạc của cô ấy từ thời đi học, và luôn thích cách cô ấy đưa múa và chuyển động vào nghệ thuật của cô ấy. Trực giác mách bảo rằng tôi sẽ gặp lại cô ấy sẽ làm việc cùng cô ấy."

Đến cuối chuyến lưu diễn của Madonna, FKA twigs và James Vũ Anh Phạm đã thảo luận về một vài dự án, bao gồm các MV cho ca khúc Eusexua và Striptease, cũng như biên đạo cho một chiến dịch quảng cáo của On - một hãng sản xuất trang phục thể thao của Thụy Sĩ.

Video Striptease là một trải nghiệm đặc biệt gần gũi và riêng tư. James Vũ Anh Phạm chia sẻ. "Tôi từng dõi theo cô ấy như một vũ công khi tôi còn đi học, nên việc làm việc với cô ấy trên tư cách biên đạo và đưa ra các chuyển động cho cô ấy mang lại cảm giác kỳ lạ, bởi tôi thấy nhiều thứ [tôi gợi ý] vốn đã được truyền cảm hứng từ chính cô ấy, giống như cả hai chúng tôi đang soi gương lẫn nhau vậy. Có một điều gì đó rất ma mị về trải nghiệm đó."

James Vũ Anh Phạm (phải) biểu diễn cùng FKA twigs (giữa) trong chuyến lưu diễn Eusexua Tour tại Berlin vào tháng 5.2025. Ảnh: Getty Image

James Vũ Anh Phạm coi múa là sự theo đuổi trạng thái "eusexua" — một thuật ngữ do FKA twigs đặt ra để mô tả cảm giác ngay trước khi đạt cực khoái hoặc trước một ý tưởng mang tính khai sáng. Thuật ngữ này kết hợp các yếu tố của từ "euphoria" (hưng phấn) và "sexuality" (tính dục).

"Với tôi, lý do tôi chuyển động và lý do tôi muốn múa, muốn thể hiện bản thân qua ngôn ngữ cơ thể là vì tôi luôn theo đuổi cảm giác đó. Twigs và những vũ công thu hút cô ấy... đều kết nối với sự tâm linh cao độ đó trong múa. Phẩm chất đó không thể được dạy cho nhiều vũ công, nó phải được khám phá từ bên trong chính họ", vũ công tài năng gốc Việt chia sẻ.

Nhìn về tương lai, Phạm cảm thấy có sự kết nối sâu sắc với FKA twigs và mối quan hệ hợp tác của họ. Điều này sẽ tiếp tục được thể hiện trong chuyến lưu diễn Body High sắp tới của nữ ca sĩ. "Cô ấy đã dạy tôi rất nhiều điều. Cảm giác như đây sẽ là một sự hợp tác dài hạn. Chúng tôi có chuyến lưu diễn này, thêm một năm nữa để múa và sáng tạo cùng nhau... Tôi không muốn nhận việc chỉ để kiếm tiền trả hóa đơn. Tôi muốn tham gia vào những dự án mang lại cảm giác cần thiết, quan trọng, đầy thử thách và được thúc đẩy bởi những ý định tốt đẹp", James Vũ Anh Phạm chia sẻ.

James Vũ Anh Phạm sẽ bắt đầu tập luyện cho các show diễn Body High vào cuối tháng 1.2026 và sẽ lưu diễn khắp Bắc Mỹ và châu Âu cùng nữ ca sĩ người Anh từ tháng 3 đến tháng 6, bao gồm các đêm diễn tại Madison Square Garden ở New York vào ngày 21.3 và O2 Arena ở London vào ngày 10.6.

Lan Chi lượcdịch

Nguồn Người Đô Thị : https://nguoidothi.net.vn/james-vu-anh-pham-vu-cong-goc-viet-dung-sau-nhung-chuyen-dong-cua-madonna-va-fka-twigs-51583.html