Elon Musk đang chuẩn bị cho màn chào sân thị trường chứng khoán đáng nhớ của SpaceX, không chỉ vì đây được kỳ vọng là thương vụ lớn nhất lịch sử.
Vị tỷ phú 54 tuổi đang tự viết lại luật chơi cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) bom tấn này, dự kiến diễn ra vào giữa tháng 6 trước sinh nhật của ông. Thay vì bay đi khắp nơi để gọi vốn như các lãnh đạo thông thường, Musk muốn giới đầu tư phải tự tìm đến SpaceX để tham quan cơ sở sản xuất và trực tiếp xem các buổi phóng tên lửa.
Musk và đội ngũ đánh cược rằng các nhà quản lý quỹ và nhà phân tích sẽ ra về với khao khát đặt lệnh mua lớn cho đợt IPO, dự kiến huy động từ 40 tỷ đến 80 tỷ USD.
Công ty tên lửa và vệ tinh này dự kiến sẽ nộp hồ sơ lên các cơ quan quản lý trong những ngày tới. Việc công bố hồ sơ chính thức thường diễn ra vài tháng sau đợt nộp đầu tiên, tùy thuộc vào số lượng câu hỏi từ giới chức.
SpaceX sẽ mời nhà đầu tư đến các cơ sở sản xuất của mình. Ảnh: SpaceX
Việc mời nhà đầu tư đến cơ sở chỉ là một trong những lựa chọn mà SpaceX đang cân nhắc, hoàn toàn phù hợp với truyền thống "phá vỡ quy chuẩn" của Musk trong thế giới doanh nghiệp. Các kế hoạch khác bao gồm: áp dụng thời gian hạn chế chuyển nhượng bất thường đối với cổ đông ban đầu, dành đặc quyền cho nhà đầu tư ở các công ty khác của Musk và phân bổ lượng lớn cổ phần cho nhà đầu tư cá nhân.
Công ty đang xem xét tổ chức sự kiện tại các khu phức hợp của SpaceX, bao gồm cơ sở rộng lớn gần sân bay Los Angeles và bãi phóng ở khu vực Cape Canaveral (Florida). Tuy nhiên, ban lãnh đạo SpaceX vẫn có thể sẽ đến gặp một số nhà đầu tư nhất định.
Các ý tưởng này xuất phát từ Musk và đội ngũ, bao gồm các chủ ngân hàng như Michael Grimes của Morgan Stanley. Hiện chưa rõ kế hoạch nào sẽ được chốt lại.
Musk vốn nổi tiếng với phong cách không giống ai. Ông từng ngủ tại văn phòng, thực hiện các đợt "sa thải lúc thịnh nộ" và bỏ qua khâu thẩm định chi tiết khi mua lại Twitter. Ông cũng thường dùng mạng xã hội X để công bố thông tin doanh nghiệp, bao gồm cả dòng trạng thái về việc tư nhân hóa Tesla từng khiến ông gặp rắc rối với cơ quan quản lý.
Đặc quyền cho người hâm mộ
Trong thế giới của Musk, sự trung thành luôn được đền đáp. Điều này dự kiến sẽ tiếp diễn khi SpaceX phân bổ cổ phiếu. Một ý tưởng đang được xem xét là dành ưu tiên cho những ai đã đầu tư vào các công ty khác của Musk, bao gồm cổ đông Tesla và những người ủng hộ tỷ phú này thâu tóm Twitter vào năm 2022.
Musk từng úp mở ý tưởng này trước đây. Tại cuộc họp cổ đông Tesla vào tháng 11/2025, ông bày tỏ mong muốn tìm cách để cổ đông Tesla có thể tham gia đầu tư vào SpaceX. Đây được xem là động thái tri ân các nhà đầu tư nhỏ lẻ - những người hâm mộ nhiệt thành đã tạo đà tăng trưởng cho cổ phiếu hãng xe điện.
Khi cổ đông Tesla bỏ phiếu về gói lương thưởng lên tới 1.000 tỷ USD cho Musk, phe phản đối gay gắt nhất là các nhà đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, Musk đã viện dẫn sự ủng hộ từ cá nhân, khẳng định trong một bài đăng tháng 6/2024 rằng "khoảng 90% nhà đầu tư nhỏ lẻ đã bỏ phiếu tán thành".
Tên lửa Falcon 9 của SpaceX được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Cape Canaveral, Florida, tháng 3/2025. Ảnh: NASA
Tương tự Tesla, SpaceX có lượng người hâm mộ hùng hậu luôn sẵn sàng hỗ trợ công ty. Năm 2022, SpaceX từng kêu gọi người dùng mạng Internet vệ tinh Starlink tham gia vào một cuộc chiến pháp lý bằng cách gửi bình luận bảo vệ công ty lên Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC).
Đối với đợt IPO của SpaceX, Musk muốn phân bổ 1/3 hoặc thậm chí nhiều hơn số cổ phiếu phát hành cho các nhà đầu tư cá nhân. Trong các đợt IPO thông thường, nhóm này chỉ nhận được khoảng 10% lượng cổ phiếu.
Màn chào sân bom tấn
Quy mô khổng lồ của đợt phát hành đang tạo sức ép lớn cho các ngân hàng tham gia thương vụ. Công ty vẫn đang thảo luận về số vốn cần huy động và mức định giá. Quyết định cuối cùng sẽ chỉ được đưa ra ngay trước khi chuỗi sự kiện giới thiệu cơ hội đầu tư bắt đầu.
Việc huy động được bất kỳ con số nào trong khoảng 40 đến 80 tỷ USD cũng sẽ xô đổ kỷ lục gần 30 tỷ USD mà tập đoàn dầu mỏ Saudi Aramco thiết lập trong đợt IPO năm 2019.
SpaceX đang cân nhắc yêu cầu một số cổ đông lớn ban đầu đồng ý thời hạn hạn chế chuyển nhượng dài hơn mức 6 tháng truyền thống. Thỏa thuận này ngăn các nhà đầu tư sớm và nhân viên bán cổ phiếu trong một khoảng thời gian sau khi công ty lên sàn nhằm tránh gây áp lực giảm giá cổ phiếu.
Ngược lại, công ty cũng xem xét gỡ bỏ hoàn toàn quy định này cho một số cổ đông khác, cho phép họ bán cổ phần ngay lập tức.
Ngoài ra, SpaceX hy vọng sớm giành được một vị trí trong các chỉ số chứng khoán lớn như Nasdaq-100, một động thái bất thường nhằm thu hút làn sóng người mua mới đổ xô vào cổ phiếu của hãng.
(Theo WSJ)
Du Lam