Kênh rạch hồi sinh, nâng tầm đô thị (*): Sức sống trên công trường

2 giờ trướcBài gốc

Tuần qua, phóng viên Báo Người Lao Động trở lại khu vực dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ bắc kênh Đôi trên phường Chánh Hưng, TPHCM.

Khẩn trương thi công

Được khởi công hồi tháng 8-2025, dự án dài trên 4 km, tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2028 đặt mục tiêu di dời toàn bộ nhà lụp xụp nằm trên và ven kênh rạch, cải thiện đời sống người dân. Đồng thời, giải quyết ô nhiễm môi trường, phát triển hạ tầng du lịch, tăng kết nối giao thông đường thủy.

Ghi nhận không khí tại công trường cho thấy mọi công tác được triển khai khẩn trương và diện mạo khu vực có sự thay đổi thấy rõ.

Dự án bờ bắc kênh Đôi khi hoàn thành giúp giải quyết ô nhiễm môi trường, phát triển du lịch, tăng kết nối giao thông thủy. Ảnh: CHÍ NGUYÊN

Ông Trần Minh Hoàng, một hộ dân buôn bán trên đường Nguyễn Duy, hình dung sau này đường ven kênh thông thoáng, có vỉa hè, cây xanh, đèn chiếu sáng… thì tiềm năng khu vực tăng lên nhiều.

Ông nói phát triển giao thông ven kênh rạch không chỉ giúp giảm áp lực cho các đường hiện hữu mà còn tạo thêm không gian mở cho đô thị. Khi mặt nước được khơi thông, bờ kênh được tổ chức lại, giá trị sống cả khu vực chắc chắn thay đổi.

Rời bờ bắc kênh Đôi, phóng viên tới công trường cải tạo rạch Xuyên Tâm. Trên nhiều đoạn tuyến đi qua các phường Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung và An Nhơn, không khí thi công thể hiện sự nhộn nhịp với máy móc, công nhân hoạt động liên tục bất kể nắng gắt. Trong đó, gói thầu XL-02 đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, hình hài tuyến rạch mát xanh dần lộ rõ.

"Mấy tháng nay anh em gần như làm xuyên trưa, nhiều hôm tăng ca tới tối để kịp tiến độ. Ai cũng cố gắng vì người dân mong sớm có dòng kênh sạch đẹp" - một công nhân tại công trường chia sẻ.

Cảm nhận rõ lợi ích

Tại dự án Xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, dù còn thi công ở giai đoạn cuối nhưng người dân đã cảm nhận rõ lợi ích, ý nghĩa dự án mang lại.

Đoạn qua phường An Lạc, hình ảnh trong buổi chiều nơi đây là nhiều người dân tới hóng mát, tập thể dục hoặc thả diều.

Tuyến đường chạy dọc bờ kênh được đổ nhựa bằng phẳng. Vỉa hè được lát gạch đồng bộ, đèn điện đầy đủ, hai bên đường từng hàng cây mới trồng vươn chồi non xanh mướt, hứa hẹn tỏa bóng rợp mát trong nay mai. Đơn vị thi công cho biết sắp đổ một lớp nhựa đường trên cùng và lắp lan can bảo vệ dọc bờ kênh.

Thấy khu vực trước nhà ngày càng nhộn nhịp, bà Lê Thị Kim Loan mạnh dạn mua xe nước giải khát về buôn bán. Cũng như bao người dân ở đây, từ ngày chất lượng nước và hình ảnh dòng kênh trước nhà thay đổi, bà phấn khởi và kỳ vọng đời sống đổi thay theo.

"Dòng nước đã được cải thiện rất nhiều. Vùng đất hoang vu ngày xưa giờ đang dần trở thành khu dân cư hiện đại, văn minh, người dân ai cũng mừng" - bà Loan nói.

Gần đó, người dân sống ven rạch Văn Thánh đang chờ đợi sự đổi thay xứng tầm với hạ tầng khu vực.

Theo quan sát, hiện tại, dọc con rạch, nhiều căn nhà tạm nằm san sát nhau, nhìn từ phía công trình metro số 1 xuống, vô số mái tôn cũ kỹ ken đặc, chen chúc không có khoảng hở. Không ít đoạn mặt nước bị phủ kín bởi rác thải sinh hoạt, lục bình và bùn đen đặc quánh, mùi hôi bốc lên nồng nặc, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân sống quanh khu vực.

Tin vui là vừa qua, UBND TPHCM ban hành công văn về việc chuẩn bị nguồn nhà ở phục vụ tái định cư cho dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh. Theo đó, UBND TPHCM chấp thuận đề nghị của Sở Xây dựng về chủ trương sử dụng 70 căn hộ tại chung cư 283 Lê Quang Định, phường Gia Định để phục vụ tái định cư cho dự án.

Sở Xây dựng cũng được giao tiếp tục theo dõi, rà soát quỹ nhà ở, đất ở thuộc tài sản công, tham mưu UBND TPHCM xem xét, phân bổ bổ sung phục vụ dự án nêu trên theo đúng quy định.

Cuộc sống của người dân sống ven rạch Văn Thánh được tin tưởng sớm tốt hơn. Ảnh: HUYỀN TRÂN

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh tại phường Thạnh Mỹ Tây có tổng mức đầu tư hơn 8.555 tỉ đồng. Trong đó, tổng chi phí bồi thường, tái định cư khoảng 6.812 tỉ đồng; 1.077 trường hợp bị thu hồi đất. Dự án dự kiến khởi công năm 2027 và hoàn thành, đưa vào sử dụng thời điểm 2029-2030.

"Chúng tôi đồng tình với chủ trương cải tạo rạch vì ai cũng muốn môi trường tốt hơn" - ông Dương Chí Độ (70 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, người có nhiều thập kỷ sống ven rạch) bày tỏ.

Nhiều cột mốc khả thi

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM, chủ đầu tư dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ bắc kênh Đôi, dự án có 1.604 trường hợp bị ảnh hưởng, hiện nay quyết định phương án bồi thường 1.603 trường hợp được ban hành và 1.480 trường hợp đã bàn giao.

Sở Xây dựng TPHCM vừa đưa 4 dự án chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi vào danh mục triển khai giai đoạn 2026 - 2030 theo yêu cầu cấp bách cần thực hiện ngay. Theo đó, các dự án tập trung xây dựng hệ thống kè dọc bờ Nam kênh Đôi dài gần 9 km, mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên 30 m, xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và tăng mảng xanh đô thị. Để triển khai 4 dự án, thành phố cần di dời 5.800 hộ dân. Tổng mức đầu tư 4 dự án hơn 37.700 tỉ đồng.

Dự án được chia làm 3 gói thầu xây lắp, gói thầu xây lắp 1 thi công đạt được khoảng 36% khối lượng, dự kiến hoàn thành tháng 12-2026.

Gói thầu xây lắp 2 thi công đạt được khoảng 52% khối lượng, dự kiến hoàn thành tháng 9-2026. Gói thầu xây lắp 3 công tác lựa chọn nhà thầu đã xong và dự kiến hoàn thành tháng 8-2026.

Để đẩy nhanh tiến độ thi công dự án, chủ đầu tư tập trung giải quyết dứt điểm vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư, phấn đấu bàn giao toàn bộ mặt bằng 3 gói thầu trong tháng 5-2026.

Trong khi đó, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng vốn đầu tư hơn 17.229 tỉ đồng, thực hiện giai đoạn 2023-2028. Nhiều hạng mục đang được gấp rút triển khai, trong đó đoạn qua khu vực Trường Đại học Văn Lang dài khoảng 540 m. Nhà thầu thi công tường kè, hệ thống thoát nước và hạ tầng kỹ thuật, dự kiến thông xe kỹ thuật vào tháng 9-2026.

Toàn dự án có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng và đã bàn giao được khoảng 50% mặt bằng, các đơn vị liên quan đang áp dụng nhiều giải pháp để công tác này hoàn thành sớm nhất...

Người dân đã thụ hưởng lợi ích

Đối với dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, ông Võ Viết Cường, Phó Trưởng Ban Dự án 4 (thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM), cho biết 10 gói thầu xây lắp trong dự án đều đã được ký kết hợp đồng.

Hiện sản lượng thực hiện được xác nhận nghiệm thu đạt khoảng 70%, còn sản lượng thực tế đã thi công tại công trường khoảng hơn 79%. Hạng mục đường giao thông và hạ tầng đạt khoảng 59%, hạng mục kè bờ bằng cừ và hệ thống cống, cửa xả kết nối chỉ 2% nữa là hoàn thành.

Khu vực dọc bờ kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên (đoạn qua phường An Lạc) từng ngày thay da đổi thịt. Ảnh: LÊ VĨNH

Tổng chiều dài đã thông xe trên toàn tuyến khoảng 37,5 km. "Dự án đang được các đơn vị nỗ lực để sớm đưa về đích vào cuối năm nay. Với những đoạn cơ bản hoàn thành, người dân bắt đầu thụ hưởng lợi ích do công trình mang lại. Điều này cũng góp phần tạo nên diện mạo tươi sáng cho thành phố" - ông Võ Viết Cường nói.

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 25-5

NHÓM PHÓNG VIÊN

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/kenh-rach-hoi-sinh-nang-tam-do-thi-suc-song-tren-cong-truong-196260526213124529.htm