Kết nối những miền ký ức

6 giờ trướcBài gốc

Những “địa chỉ đỏ”

Buổi sớm ở Thành Cổ Quảng Trị luôn bắt đầu trong sự tĩnh lặng. Dòng người lặng lẽ dâng hương, tri ân các anh hùng liệt sĩ như kéo nhịp thời gian chậm lại, để ký ức hiện diện trong từng bước chân.

Ông Hà Xuân Bổn, cựu chiến binh người Thanh Hóa từng tham gia cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ năm 1972, mỗi năm đều trở lại nơi này. Với ông, đó không phải là chuyến đi, mà là sự tìm về bên đồng đội, để được đứng lặng thật lâu giữa không gian Thành Cổ.

Các cựu chiến binh thăm Thành Cổ Quảng Trị - Ảnh: Q.N

Ông Lê Đức Lập, một cựu chiến binh từng chia sẻ, khi đứng giữa không gian Thành Cổ Quảng Trị, nghe thuyết minh, xem tư liệu, những hy sinh của đồng đội, của Nhân dân như tái hiện cụ thể hơn. Để từ đó, mỗi người càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay.

Rời Thành Cổ, hành trình tiếp theo là cầu Hiền Lương bắc qua dòng sông Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc, sân bay Tà Cơn, căn cứ Làng Vây gợi nhắc về những trận đánh ác liệt. Những “địa chỉ đỏ” gắn liền với những câu chuyện lịch sử. Đi qua những địa danh ấy, có thể cảm nhận rõ niềm tự hào và giá trị lịch sử của vùng đất này. Tuy nhiên, khi đặt từng điểm trong một hành trình, một câu hỏi cũng dần hiện ra: Làm thế nào để những ký ức ấy không dừng lại ở từng địa điểm riêng lẻ, mà trở thành một dòng chảy liền mạch?

Kết nối hành trình ký ức

Quảng Trị hiện có hàng trăm di tích lịch sử, trong đó nhiều di tích cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các điểm di tích vẫn chủ yếu được khai thác theo từng điểm riêng lẻ, thiếu sự liên kết để tạo thành một hành trình có chiều sâu.

Bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành Cổ Quảng Trị cho biết, mỗi năm điểm di tích đón hàng trăm nghìn lượt khách, chủ yếu là cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ trở về tri ân. Để phát huy hiệu quả hệ thống di tích gắn với phát triển du lịch, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời tăng cường kết nối với các điểm di tích khác trong khu vực. Việc tạo thêm các không gian trải nghiệm sẽ giúp du khách hiểu rõ hơn về lịch sử, đồng thời kéo dài thời gian lưu trú tại Quảng Trị.

Di tích quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải - Ảnh: Lê Tú

Ông Phan Trường Định, Trưởng ban Quản lý Di tích quốc gia đặc biệt địa đạo Vịnh Mốc cho rằng, lượng khách đến tham quan những năm gần đây có xu hướng tăng, đặc biệt là khách quốc tế. Tuy nhiên, thời gian lưu lại của du khách chưa dài, chủ yếu dừng ở việc tham quan địa đạo rồi di chuyển sang điểm khác. Vậy nên việc kết nối các điểm di tích không chỉ nhằm hình thành tuyến tham quan, mà còn để xây dựng chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng.

Cũng theo ông Định, cần đầu tư các không gian trình chiếu hiện đại, ứng dụng công nghệ trong trưng bày, đồng thời tái hiện đời sống làng quê trong những năm chiến tranh, kết hợp âm thanh, hình ảnh để giúp du khách có trải nghiệm trực quan hơn.

Từ thực tế đó, có thể hình dung rõ hơn một cách tiếp cận mang tính hệ thống. Lấy Thành Cổ Quảng Trị và dòng Thạch Hãn làm trung tâm ký ức, hành trình có thể bắt đầu từ cầu Hiền Lương-sông Bến Hải tiếp nối với cuộc sống sinh tồn trong lòng đất ở địa đạo Vịnh Mốc; mở rộng về phía Tây với sân bay Tà Cơn; đồng thời gắn với tuyến chi viện trên đường Hồ Chí Minh và không gian biển đảo tại Cồn Cỏ. Khi được đặt trong một trục liên kết như vậy, các di tích không còn là những điểm đến rời rạc, mà dần hình thành một “bản đồ ký ức” có cấu trúc rõ ràng, dẫn dắt người đi qua từng lớp lịch sử: Từ chia cắt, đến chiến tranh, đến hy sinh và lắng lại trong hòa bình.

Trong không gian du lịch ký ức của Quảng Trị, việc kết nối liên vùng cũng đặt ra nhiều tiềm năng. Trên trục Bắc - Nam, các điểm di tích tại Quảng Trị có thể liên kết với hệ thống di tích dọc tuyến đường Hồ Chí Minh ở khu vực Quảng Bình (cũ) như đường 20 - Quyết Thắng, hang Tám thanh niên xung phong hay bến phà Long Đại, bến phà Gianh... Sự kết nối này sẽ góp phần mở rộng không gian trải nghiệm, hình thành hành trình liên hoàn về ký ức chiến tranh trên mảnh đất này.

Và khi những câu chuyện lịch sử được kể lại một cách rõ ràng, gần gũi và có mạch dẫn, mỗi chuyến đi sẽ không chỉ dừng ở tham quan, mà góp phần giúp người đi hiểu thêm về quá khứ, từ đó lan tỏa những giá trị lịch sử trong đời sống hôm nay.

Quang Ngọc

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/phong-su-ky-su/202604/ket-noi-nhung-mien-ky-uc-2293714/