Khai hội Bính Ngọ 2026: Sức ép khách tăng đột biến

5 giờ trướcBài gốc

Mùa khai hội năm nay lộ rõ hai chuyển động song song, một bên là nỗ lực làm lễ hội văn minh hơn bằng công nghệ và công tác tổ chức, một bên là sức ép quá tải khiến bất cứ khe hở nhỏ nào cũng có thể biến thành chen lấn, bức xúc.

Lễ hội được “làm lại” theo hướng văn minh hơn

Bất chấp mưa lớn, biển người đổ về khai hội chùa Hương sáng Mùng 6 tháng Giêng. Ảnh: ĐỨC NGUYỄN

Điểm khác biệt nhất của mùa lễ hội năm nay nằm ở cách tổ chức. Hà Nội định hướng quản lý lễ hội 2026 theo hướng chuyên nghiệp hơn, coi lễ hội không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là thành tố của công nghiệp văn hóa, gắn với phát triển du lịch bền vững. Những giải pháp như lập cơ sở dữ liệu lễ hội, triển khai bản đồ số theo thời gian thực và thí điểm lễ hội thông minh được coi là bước chuyển đáng chú ý.

Đơn cử, trong ngày đầu khai hội chùa Hương, từ 3 giờ sáng lượng người đã đổ về rất đông, xếp hàng dọc bến đò xuống suối Yến. Theo quan sát bước đầu của phóng viên, hiện tượng chen lấn xô đẩy không xảy ra.

Có được điều này là nhờ ban tổ chức lễ hội chùa Hương đã sớm ứng dụng công nghệ giám sát, dùng camera AI và flycam dọc tuyến suối Yến, siết quy định an toàn đường thủy “không áo phao, không xuất bến”, đồng thời tổ chức lại dịch vụ theo hướng thông thoáng, công khai giá.

Những thay đổi này trực tiếp tác động vào cảm giác của người đi hội, khiến họ có cảm giác “đỡ bị dí”, “đỡ bị chặt chém”, từ đó “an tâm xếp hàng” như chia sẻ của nhiều du khách.

Theo TS. Trần Minh Đức, chuyên gia quản lý du lịch bền vững, kinh nghiệm của Nhật Bản và Trung Quốc cho thấy, giảm ùn ứ tại các điểm tâm linh không chỉ dựa vào lực lượng điều tiết tại chỗ mà dựa vào thiết kế dòng khách từ trước đó. Ở Nhật, nhiều đền chùa lớn như tại Kyoto hay Tokyo áp dụng hệ thống phân luồng một chiều, đặt biển chỉ dẫn rõ ràng và khuyến khích người dân đi lễ theo khung giờ trải dài suốt ngày, hạn chế dồn vào một thời điểm. Tại Trung Quốc, một số danh thắng như Hoàng Sơn hay Thái Sơn triển khai đặt vé theo giờ và giới hạn số lượng khách mỗi ngày, kết hợp cảnh báo sớm tình trạng quá tải trên nền tảng trực tuyến.

Ở Yên Tử, hướng làm mới cũng đi theo logic tương tự, kéo trải nghiệm từ “một chuyến leo núi chiêm bái” thành chuỗi hoạt động văn hóa dài hơi với các khóa tu, triển lãm Phật giáo Trúc Lâm, hội chợ OCOP và các chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc sắc.

Ngoài ra, để nâng cao trải nghiệm cho du khách và Phật tử, tỉnh Quảng Ninh miễn phí vé trông giữ phương tiện tại bến xe Hạ Kiệu từ ngày 20/2 đến hết năm 2026. Đây được đánh giá là một nỗ lực giảm rào cản chi phí cho người hành hương.

Chính quyền địa phương đã nâng mức đóng bảo hiểm và triển khai hệ thống giám sát bằng công nghệ AI tại khu vực Yên Tử nhằm đảm bảo an toàn và an ninh cho du khách, nhằm xây dựng mùa lễ hội văn minh, an tâm hơn.

Chen chân tại chùa Đồng Yên Tử. Ảnh: Quốc Nam

Ở Hà Nội, Hội Gióng đền Sóc diễn ra từ sáng sớm Mùng 6 và kéo dài đến Mùng 8 tháng Giêng thu hút hàng ngàn người tham dự bất chấp thời tiết mưa phùn. Năm nay là lần đầu hai xã Sóc Sơn và Đa Phúc cùng tham gia sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Người dân hai xã đội mưa thực hiện nghi thức rước kiệu nữ tướng, kiệu hoa tre, voi chiến và các lễ vật theo đúng trình tự truyền thống. Dòng người đổ về đông nhưng không xảy ra cảnh xô đẩy như từng thấy nhiều năm trước.

Hoa tre, lễ vật được quan tâm nhất, năm nay tiếp tục được chuẩn bị khoảng 10.000 giò. Sau lễ cung tiến tại đền Thượng, toàn bộ hoa tre được chuyển vào hậu cung, chia thành nhiều mâm nhỏ rồi phát lần lượt cho người dân. Việc tổ chức phát lộc theo thứ tự, kết hợp lực lượng hướng dẫn xếp hàng, giúp hạn chế tình trạng chen lấn từng gây phản cảm trước đây.

Nhận xét về mùa lễ hội xuân Bính Ngọ 2026, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho rằng, điểm tích cực rõ nhất năm nay là công tác tổ chức đã có bước tiến thực chất.

Theo ông, nhiều địa phương đã chủ động phân luồng giao thông, bố trí lực lượng hướng dẫn tại các điểm đông, niêm yết công khai giá dịch vụ và tăng cường giám sát, nhờ đó hạn chế được tình trạng chen lấn, ép giá vốn từng gây bức xúc.

Ông Đạt đánh giá cao việc một số điểm đến mạnh dạn ứng dụng công nghệ như bán vé điện tử, camera giám sát, thông báo tình trạng quá tải theo thời gian thực. “Khi thông tin minh bạch và dịch vụ được kiểm soát, du khách có cảm giác yên tâm hơn, sẵn sàng xếp hàng thay vì bức xúc”, ông nói.

Quá tải vẫn là câu chuyện chưa có hồi kết

Bên cạnh những chuyển động tích cực, áp lực quá tải vẫn là bài toán lặp lại mỗi mùa hội. Khi dòng người dồn về cùng một thời điểm, bất kỳ điểm đến nào cũng có thể rơi vào trạng thái quá ngưỡng chịu đựng.

Hội Gióng 2026 tán lộc theo sự phân luồng, hạn chế việc tranh cướp lộc. Ảnh: Duy Phạm

Ngay trong những ngày đầu năm, Ban quản lý Di sản Tràng An phải khuyến nghị du khách điều chỉnh thời gian vì lượng khách buổi sáng quá tải, có khung giờ tạm ngừng nhận khách.

Theo chia sẻ từ Sở Du lịch Ninh Bình, chỉ trong 7 ngày đầu kỳ nghỉ, tỉnh này đón gần 1,9 triệu lượt khách, trong đó có hơn 301.000 lượt khách quốc tế, riêng ngày 20/2 (Mùng 4 Tết), ước đón gần 489.000 lượt. Với mật độ như vậy, tình trạng ùn ứ ở bến, quá tải tại quầy vé và tắc nghẽn ở các điểm trung chuyển gần như khó tránh khỏi.

Ở Yên Tử, mặc dù chưa chính thức khai hội nhưng từ Mùng 1 đến Mùng 5 Tết, địa danh này đã đón khoảng 130.000 lượt du khách hành hương. Dòng người đông kéo theo tình trạng “thất thủ” cục bộ, có nơi khách phải bán lại vé, bỏ cuộc giữa đường. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại chùa Hương và một số lễ hội lớn khác khi dòng người tăng đột biến trong cùng khung giờ.

Anh Nguyễn Minh Thành (công ty Flamingo Redtours) cho biết: “Trong những thời điểm cao điểm, chỉ cần một nhóm người dừng lại chụp ảnh lâu hơn, một dòng muốn vượt lên nhanh hơn, nhịp di chuyển lập tức bị đứt gãy, gây ra ùn tắc và chen lấn”.

Từ quá tải, một loạt mặt trái quen thuộc lại có đất sống: dịch vụ ăn theo, tâm lý tranh thủ, ứng xử thiếu kiên nhẫn, những hành vi phản cảm trong không gian tín ngưỡng. Cơ quan quản lý văn hóa nhấn mạnh yếu tố then chốt vẫn là ý thức ứng xử văn minh của người dân và du khách, nếu không, mọi phương án đều chỉ là chống đỡ tình thế.

Từ thực tế tổ chức tour đầu xuân, anh Thành cho rằng, điều quan trọng nhất với các điểm tâm linh hiện nay là xác định rõ giới hạn khai thác. Theo anh, nếu không tính toán sức chứa tối đa theo khung giờ, theo tuyến tham quan và theo hạ tầng thực tế, điểm đến rất dễ rơi vào vòng xoáy phát triển tự phát, dịch vụ bùng lên nhanh nhưng thiếu kiểm soát, kéo theo trải nghiệm giảm sút.

Anh Thành nhận xét việc Tràng An tạm dừng nhận khách theo giờ cao điểm là quyết định hợp lý. “Giới hạn không phải để làm khó du khách, mà để bảo vệ chất lượng chuyến đi và bảo vệ chính không gian văn hóa, tín ngưỡng”, anh nói.

Khi lượng người được phân bổ hợp lý, du khách có thể đi chậm hơn, quan sát kỹ hơn, thay vì chỉ cố vượt qua đám đông. Theo anh, bài toán của lễ hội không phải là thu hút càng nhiều càng tốt trong vài ngày, mà là duy trì giá trị điểm đến trong dài hạn.

Di sản thế giới Yên Tử hút lượng khách khổng lồ

Mỗi ngày Yên Tử đón khoảng 10.000-20.000 lượt du khách, đặc biệt Mùng 4 Tết, Yên Tử đón khoảng 35.000 lượt khách. Tổng lượng khách đến Yên Tử trong đợt nghỉ Tết khoảng 171.000 lượt khách, tăng 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Tổng lượng khách đến Yên Tử kể từ khi di tích được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới (tháng 7/2025) đến nay là khoảng trên 200.000 lượt khách.

Theo Ban quản lý di sản Vịnh Hạ Long - Yên Tử, việc danh thắng Yên Tử thu hút lượng khách tăng đột biến do tỉnh Quảng Ninh đã triển khai hàng loạt biện pháp kích cầu du lịch như thực hiện quy định mức thu phí tham quan danh lam thắng cảnh khu di tích Yên Tử 0 đồng/lần/người; miễn vé trông giữ phương tiện ô tô và xe máy tại bến xe Hạ Kiệu đến hết năm 2026; mua bảo hiểm miễn phí cho toàn bộ du khách tham quan Khu di tích danh thắng Yên Tử, đồng thời lắp đặt hệ thống AI nhận diện tự động du khách ra vào khu di tích...

QUỐC NAM

Hạ Đan

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/khai-hoi-binh-ngo-2026-suc-ep-khach-tang-dot-bien-post1822317.tpo