Điểm nhấn của lễ hội là chương trình khai hội diễn ra sáng 20/4 với các nghi thức như rước kiệu, dâng lễ, đánh trống khai hội và các nghi lễ Phật giáo. Đặc biệt, đoàn rước kiệu quy tụ nhiều thôn, làng trong khu vực như: Hương Ngải, Canh Nậu, Dị Nậu, Hữu Bằng, Chàng Sơn… tạo nên không khí linh thiêng, rộn ràng và đậm chất truyền thống.
Phần hội được tổ chức phong phú với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật như biểu diễn múa rối nước, văn nghệ quần chúng, múa lân - rồng… góp phần tái hiện không gian văn hóa dân gian đặc sắc của vùng đất xứ Đoài. Các trò chơi dân gian và hoạt động cộng đồng cũng được khôi phục, tạo không khí vui tươi, gắn kết giữa người dân và du khách.
Lễ hội được tổ chức nhằm khơi dậy niềm tự hào về truyền thống văn hóa, tăng cường khối đại đoàn kết cộng đồng, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về ý thức bảo tồn di sản.
Đây cũng là dịp để tri ân công đức cha ông đã tạo dựng nên những giá trị văn hóa đặc sắc còn lưu giữ tại chùa. Thông qua chuỗi hoạt động phong phú, lễ hội góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Các nghi lễ Phật giáo sẽ được tổ chức tại phần lễ của Lễ hội chùa Tây Phương năm 2026.
Chùa Tây Phương (Sùng Phúc tự, chùa Tây) tọa lạc trên núi Câu Lậu, thuộc xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội. Theo một số nhà nghiên cứu, năm Giáp Dần (1554) đời Mạc Phúc Nguyên (1547 - 1561) niên hiệu Quang Bảo năm thứ nhất, chùa Tây Phương đã được làm quy mô như ngày nay. Năm Canh Tý (1660), chúa Trịnh Tạc (1657 - 1682) cho tu sửa chùa và làm Tam quan. Vào thời vua Lê Huy Tông, Uy vương Trịnh Giang cũng tu sửa chùa và tạc thêm tượng Phật tại chùa.
Lịch sử hình thành chùa Tây Phương diễn ra cùng với quá trình phát triển Phật giáo của dân tộc. Những tấm bia đá, minh văn, hoành phi câu đối và những truyền thuyết dân gian là phương tiện truyền tải giá trị lịch sử đặc sắc đó, thể hiện tinh thần độc lập dân tộc, bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trước đó, với giá trị đặc biệt, di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Tây Phương cũng đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.
Hương Thủy