Người xưa có câu: “Cổ truyền mồng bảy tháng Giêng/Tốt Động vào hội trống chiêng nghinh thần”. Từ sáng sớm ngày khai hội, đông đảo nhân dân 8 thôn thuộc xã Quảng Bị gồm: Trại, Bến, Leo, Giữa, Và, Đầm, Đừn, Đồng Dâu và khách thập phương đã có mặt tại đình làng (thuộc thôn Leo) dự lễ khai hội, mở đầu chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 600 năm Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động.
Lãnh đạo và các cụ cao niên xã Quảng Bị dự lễ khai mạc
Đình Tốt Động thờ 2 vị tướng Lê Ngân và Đỗ Bí - là những người đã về Lam Sơn - Thanh Hóa từ những buổi đầu tụ nghĩa. Năm 1426, 2 vị cùng nghĩa quân Lam Sơn đánh đuổi giặc Minh, đặc biệt tham gia trận đánh Chúc Động - Tốt Động năm (năm 1426) đã tiêu diệt và bắt sống 6 vạn quân nhà Minh.
Với công lao to lớn của các ngài, nhân dân làng Tốt Động, xã Tốt Động mà nay là xã Quảng Bị đã lập đình thờ tôn vinh 2 vị là Thành hoàng làng. Năm 1985, đình Tốt Động được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.
Theo ông Đỗ Công Truật, Phó Ban tổ chức Lễ hội, năm 2026 là năm kỷ niệm 600 năm diễn ra Chiến thắng lịch sử Chúc Động - Tốt Động năm 1426. Lễ hội nhằm giữ gìn, bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể, giữ gìn văn hóa truyền thống, giáo dục tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết trong xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước.
Các chàng trang rước kiệu tại Lễ hội Tốt Động
Đồng thời, nâng cao hiểu biết của toàn dân, thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của địa phương, phát huy các giá trị của di tích góp phần giáo dục tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc; cùng nhau bước vào kỷ nguyên mới - “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”
Lễ hội truyền thống đình làng Tốt Động được diễn ra trong 3 ngày từ ngày 22 - 24.2 (tức mùng 6 - 8 tháng Giêng). Lễ hội gồm hai phần chính là phần lễ và phần hội, được tổ chức trang trọng, nền nếp. Phần lễ diễn ra với các nghi thức truyền thống như dâng hương, rước kiệu, tế thần, cầu phúc, cầu lộc, cầu cho mùa màng tươi tốt, nhân dân ấm no.
Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian như múa rồng, giao lưu văn nghệ và các môn thể thao, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu xuân.
Đông đảo nhân dân và du khách dự Lễ hội
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Bị Tô Thị Đào nhấn mạnh: Lễ hội đình làng Tốt Động không đơn thuần là sinh hoạt văn hóa cộng đồng, mà là sự kết tinh giữa lịch sử, tâm linh và truyền thống đạo lý. Đó là dịp để thành kính tưởng nhớ công lao nhị vị Thành hoàng và toàn thể nghĩa quân đã hy sinh vì non sông đất nước; là dịp để mỗi người con quê hương bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với tiền nhân.
Bà Tô Thị Đào đề nghị cán bộ và nhân dân 8 thôn tiếp tục gìn giữ nguyên vẹn các nghi lễ truyền thống, bảo tồn các trò chơi dân gian, đảm bảo tính trang nghiêm, đúng phong tục, phát huy bản sắc văn hóa địa phương.
Bên cạnh đó, nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ di tích, giữ gìn cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp; thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho nhân dân và du khách; phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức đồng lòng để xây dựng lễ hội trở thành điểm sáng văn hóa của địa phương, gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch và kinh tế - xã hội bền vững.
T.LAM; Ảnh: Q.HỌC