Khai mạc Lễ hội Lim xuân Bính Ngọ 2026

2 giờ trướcBài gốc

Đến dự chương trình có ông Nguyễn Việt Oanh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; cùng đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành địa phương cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh trao Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội truyền thống - Hội Lim cho lãnh đạo xã Tiên Du và Liên Bão

Nhắc đến Hội Lim là nhắc đến một không gian văn hóa đặc biệt - nơi hội tụ tinh hoa của dân ca Quan họ, nơi vang lên những làn điệu mượt mà, đằm thắm đã làm say đắm biết bao thế hệ. Trong không gian linh thiêng của đồi Lim, bên mái đình, bên dòng sông Tiêu Tương cổ huyền thoại, những câu hát giao duyên đã trở thành biểu tượng của tâm hồn người Kinh Bắc - trọng nghĩa, trọng tình, thanh lịch và sâu sắc.

Hội Lim không chỉ là một lễ hội truyền thống mà còn là nơi kết tinh ký ức cộng đồng, là sợi dây gắn kết làng xã, là biểu hiện sinh động của bản sắc văn hóa vùng miền. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chiến tranh và biến đổi xã hội, Hội Lim vẫn được gìn giữ, trao truyền, nâng niu như một báu vật tinh thần.

Chính vì vậy, việc ghi danh Lễ hội truyền thống - Hội Lim vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận xứng đáng đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng đặc sắc của lễ hội; đồng thời khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản được nuôi dưỡng từ lòng dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Mai Sơn phát biểu

Đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tiên Du, Liên Bão, mà còn là niềm vinh dự chung của tỉnh Bắc Ninh - vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn nhấn mạnh, trong bổi cảnh bội nhập và phát triển mạnh mẽ hiện nay, việc một lễ hội truyền thống được vinh danh không chỉ dừng lại ở niềm tự hào, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách bài bản, khoa học và bền vững.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị trong thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt tiếp tục bảo tồn toàn diện không gian văn hóa Hội Lim; giữ gìn các nghi lễ truyền thống, bảo đảm tính nguyên gốc, tôn trọng vai trò chủ thể của cộng đồng và nghệ nhân.

Các liền anh, liền chị hát Quan họ trên thuyền

Bên cạnh đó, quan tâm hơn nữa đến công tác tôn vinh, đãi ngộ nghệ nhân; tạo điều kiện thuận lợi để các nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ; đưa giá trị Quan họ và văn hóa Hội Lim vào hoạt động giáo dục địa phương. Đồng thời, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa bền vững; xây dựng Hội Lim trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc của tỉnh.

“Danh hiệu di sản văn hóa phi vật thể quốc gia dành cho Hội Lim không chỉ là sự ghi nhận hôm nay, mà còn là lời nhắc nhớ về trách nhiệm của chúng ta đối với mai sau. Với sự đồng lòng của các cấp, các ngành và nhân dân, tin rằng Hội Lim sẽ tiếp tục ngân vang những làn điệu giao duyên ngọt ngào, mãi là biểu tượng văn hóa tiêu biểu của vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến”, ông Mai Sơn bày tỏ.

Theo ông Nguyễn Minh Khoa, Chủ tịch UBND xã Tiên Du, Lễ hội truyền thống Hội Lim từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa tiêu biểu của vùng đất Kinh Bắc. Lễ hội là nơi bảo tồn, lan tỏa những di sản quý báu, tiêu biểu là dân ca Quan họ Bắc Ninh – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO vinh danh.

Các liền anh, liền chị Quan họ "nhí"

Các nguồn tài liệu được lưu truyền cho biết, vào thế kỷ XVIII, Hội Lim đã trở thành một hội lớn phát triển tới quy mô hội hàng tổng - tổng Nội Duệ. Sách Bắc Ninh phong thổ tạp ký cho biết: Hội núi Hồng Vân Sơn vào ngày 13 tháng Giêng. Sáu xã trong tổng Nội Duệ áo mũ, cờ trống chỉnh tề hội họp ở đình cạnh núi.

Tương truyền xưa có Hiếu trung hầu họ Nguyễn làm trấn thủ Thanh Hóa. Đến khi từ quan, đưa hơn 6 chục mẫu ruộng tốt để hiến vào chùa Hồng Ân lưu thưởng cho kẻ sĩ và hương hỏa về sau. Lại mua một nửa núi Hồng Vân, sau khi ông mất, mai táng ở núi này, được 6 xã trong tổng thờ cúng.

Hội Lim xưa 3 năm mở một lần vào dịp đầu xuân 13 tháng Giêng (âm lịch). Trải qua bao biến thiên của lịch sử, Hội Lim vẫn được gìn giữ vẹn nguyên như một không gian văn hóa cộng đồng đặc sắc, nơi hội tụ các giá trị tín ngưỡng, phong tục tập quán, nghệ thuật trình diễn dân gian. Ngày nay, Hội được tổ chức thường niên vào các ngày 12, 13 tháng Giêng trên đồi Lim.

Đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dự hội

Năm 2026, Hội Lim được bắt đầu bằng phần Lễ, diễn ra sáng 28.2 (tức 12 tháng Giêng Bính Ngọ) với Lễ khai hội, dâng hương (ngày nay được tổ chức tại chùa Hòng Ân trên núi Lim).

Đây là một trong những nghi thức mở đầu và mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc tại Hội Lim, diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính. Nghi lễ này thể hiện lòng tri ân của cộng đồng đối với các vị thần linh, tổ tiên, đặc biệt là Hiếu Trung Hầu Nguyễn Đình Diễn, người có công lớn trong việc phát triển và lưu giữ làn điệu dân ca Quan họ.

Phần Lễ tiếp tục được tổ chức vào sáng 13 tháng Giêng với Lễ rước sắc từ làng Đình Cả (hoặc Lộ Bao) lên Lăng thờ Tướng công Nguyễn Đình Diễn trên đồi Lim. Đây là một trong những nghi lễ trung tâm, trọng thể và lớn nhất tại Hội Lim.

Lễ rước sắc không chỉ là một hành trình tâm linh mà còn là sự tái hiện sống động của tín ngưỡng, lòng tôn kính đối với các vị thần linh đã có công với vùng đất và đặc biệt là với làn điệu dân ca Quan họ. Đây là biểu hiện sâu sắc của truyền thống "uống nước nhớ nguồn" trong văn hóa Việt Nam.

Trong phần Hội diễn ra đa dạng các hoạt động văn hóa cộng đồng, các trò chơi dân gian và đặc sắc nhất là hoạt động hát diễn dân ca Quan họ. Các lán Quan họ để hát đối đáp, giao lưu, mời trầu, mời nước được dựng quanh đồi Lim và hồ điều hòa Vân Tương.

Khán giả giao lưu tại lán trại Quan họ

Thuyền hát được chuẩn bị, trang trí rực rỡ và neo đậu trên hồ của các làng. Các gia đình nghệ nhân có điều kiện sẽ chuẩn bị “nhà chứa” để đón tiếp các "bọn" Quan họ khách và tổ chức hát canh, bố trí khu vực sân bãi cho trò chơi dân gian.

Tại sân khấu chính là nơi tổ chức các buổi biểu diễn lớn, mang tính trình diễn và giới thiệu rộng rãi làn điệu dân ca Quan họ đến đông đảo công chúng và du khách thập phương.

Hát Canh (đêm 12 tháng Giêng) là một nghi thức đặc biệt, mang tính "nội bộ" và sâu sắc hơn của hát Quan họ. Đây là nghi thức nhất mực trang trọng và là đỉnh cao của nghệ thuật Quan họ.

Địa điểm tổ chức các canh hát thâu đêm là tại các "nhà chứa", nhà của các gia đình nghệ nhân Quan họ trong các làng Quan họ gốc như Lũng Giang, Duệ Đông, Lộ Bao... với tục hát mời trầu, mời nước, và kết thúc khi trời gần sáng với những bài hát giã bạn đầy lưu luyến.

Bên cạnh tục hát Quan họ, hội Lim còn có các trò chơi dân gian: đấu vật, tổ tôm điếm, đánh đu, thơ, thư pháp… Đặc biệt là môn cờ người được giao cho các thôn để chọn những nam thanh nữ tú chưa vợ chưa chồng (gọi là kim đồng ngọc nữ) để đóng vai các quân cờ… góp phần làm cho hội Lim thêm sinh động và phong phú hơn…

QUỲNH HOA; ảnh H.QUÂN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/khai-mac-le-hoi-lim-xuan-binh-ngo-2026-207583.html