Khai mở tiềm năng kinh tế thủy sản từ lợi thế mặt nước

2 giờ trướcBài gốc

Nuôi cá sinh sản tại Trại cá Hòa Sơn (xã Phú Bình), góp phần chủ động nguồn giống thủy sản.

Tiềm năng lớn, khai thác còn phân tán

Theo số liệu của ngành chuyên môn, toàn tỉnh hiện có khoảng 9.365ha mặt nước có khả năng phát triển nuôi trồng, khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Trong đó, 3.320ha ao gia đình có thể phát triển nuôi thâm canh, bán thâm canh; 1.897ha hồ chứa thủy lợi vừa và nhỏ có thể thả cá; đặc biệt, các hồ chứa lớn như hồ Núi Cốc với khoảng 2.500ha mặt nước được đánh giá giàu tiềm năng nuôi cá lồng, tái tạo và khai thác nguồn lợi. Ngoài ra, hơn 1.100ha ruộng trũng có thể kết hợp mô hình trồng lúa - nuôi cá, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, cho biết: Lĩnh vực thủy sản đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, việc khai thác mặt nước vẫn chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, phân tán; số vùng nuôi tập trung, quy mô lớn còn hạn chế, chưa phát huy hết lợi thế tự nhiên.

Bên cạnh các đối tượng nuôi truyền thống như cá trắm, cá chép, cá rô phi, cơ cấu thủy sản của tỉnh từng bước mở rộng sang những loài có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá chiên, cá tầm và một số đối tượng thủy sản nước lạnh ở khu vực miền núi. Việc nhân rộng các mô hình này gặp khó do chi phí đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, thời gian thu hồi vốn kéo dài nên người dân còn dè dặt.

Một trong những khâu then chốt của chuỗi giá trị thủy sản là sản xuất giống. Tại Trại cá giống Hòa Sơn, mô hình kết hợp giữa chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản đang được áp dụng nhằm giảm chi phí đầu vào.

Ông Đinh Hữu Nam, Phó Trạm trưởng Trạm Giống và Dịch vụ Khuyến nông, thông tin: Việc tận dụng phụ phẩm từ chăn nuôi giúp tiết kiệm chi phí, song đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt môi trường nước để hạn chế nguy cơ ô nhiễm, dịch bệnh. Chủ động nguồn giống chất lượng cao sẽ tạo nền tảng để nâng cao năng suất, đồng thời giúp các cơ sở nuôi giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Sản xuất giống không chỉ dừng ở việc đáp ứng đủ số lượng, mà cần bảo đảm chất lượng và nguồn gen. Đây là yếu tố quyết định hiệu quả nuôi thương phẩm, giúp người nuôi hạn chế rủi ro từ nguồn giống không rõ xuất xứ, từng bước hình thành chuỗi sản xuất khép kín.

Khảo sát tại khu vực hồ Núi Cốc cho thấy tiềm năng phát triển nuôi cá lồng còn rất lớn. Với chất lượng nước tương đối ổn định, hàm lượng oxy hòa tan cao, khu vực này phù hợp để nuôi các loài cá đặc sản, giá trị cao.

Ông Nguyễn Danh Tuyên, hộ nuôi cá lồng lâu năm, hiện duy trì khoảng 30 lồng trên diện tích hơn 1.500m² mặt nước. Sản phẩm chủ yếu cung cấp cho các nhà hàng, khách sạn trong và ngoài tỉnh, song vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.

Theo ông Nguyễn Danh Tuyên, rào cản lớn nhất là thủ tục thuê mặt nước và cấp phép nuôi trồng, khiến người dân chưa mạnh dạn mở rộng quy mô. Nếu các vướng mắc này được tháo gỡ, khả năng hình thành vùng nuôi hàng hóa quy mô lớn tại đây là hoàn toàn khả thi.

Bên cạnh đó, việc quản lý, bảo vệ các hồ chứa lớn đòi hỏi nguồn vốn và nhân lực đáng kể. Nhiều hộ vẫn duy trì hình thức nuôi quảng canh, mức đầu tư thấp, hiệu quả kinh tế chưa cao; liên kết tiêu thụ sản phẩm còn lỏng lẻo, phụ thuộc nhiều vào thương lái nên giá trị gia tăng chưa tương xứng.

Nuôi cá lồng tại hồ Núi Cốc còn nhiều tiềm năng phát triển.

Tháo gỡ rào cản, hướng tới sản xuất hàng hóa

Theo báo cáo của cơ quan chuyên môn, trong quý I/2026, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh đạt khoảng 7.000ha, sản lượng hơn 6.447 tấn, tăng 6,8% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động nuôi trồng duy trì ổn định, không phát sinh dịch bệnh nguy hiểm; nhiều diện tích đã chuyển sang thâm canh, bán thâm canh, áp dụng giống mới và kỹ thuật mới nhằm nâng cao năng suất.

Công tác kiểm soát dịch bệnh, kiểm dịch con giống và quản lý môi trường nuôi tiếp tục được tăng cường, tạo nền tảng cho phát triển theo hướng an toàn, bền vững. Một số mô hình nuôi theo tiêu chuẩn an toàn sinh học, VietGAP bước đầu được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Dù đã có chuyển biến tích cực, để kinh tế thủy sản trở thành ngành sản xuất hàng hóa quan trọng, Thái Nguyên cần tiếp tục tháo gỡ các rào cản về cơ chế, nhất là quy hoạch và cho thuê mặt nước; đồng thời đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư, hình thành các vùng nuôi tập trung, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Ông Nguyễn Quốc Huy cho biết, thời gian tới, ngành thủy sản tỉnh sẽ tiếp tục phát huy lợi thế mặt nước, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao, phát triển các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, hướng tới phát triển bền vững.

Ngọc Trường - Bá Hoàng

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202604/khai-mo-tiem-nang-kinh-te-thuy-san-tu-loi-the-mat-nuoc-6b11a56/