Khai quật mộ cổ Scythia 1.900 năm tuổi, phát hiện thứ không ngờ

2 giờ trướcBài gốc

Theo một nghiên cứu mới công bố, các nhà khảo cổ học ở Ukraine đã phát hiện những cục chu sa màu đỏ trong một ngôi mộ khoảng 1.900 năm tuổi chứa hài cốt của 2 phụ nữ Scythia. Ảnh: B. Polit/Late Scythian Archaeological Expedition, Institute of Archaeology, National Academy of Sciences of Ukraine.

Chu sa là một loại khoáng vật với thành phần chính là sulfua thủy ngân (HgS) và được biết đến là chất cực độc. Nếu thường xuyên tiếp xúc với chu sa có nồng độ thủy ngân cực cao thì người đó có thể run rẩy, khó thở, thậm chí tử vong. Ảnh: A. Kurzawska/Late Scythian Archaeological Expedition, Institute of Archaeology, National Academy of Sciences of Ukraine.

Sắc tố đỏ thẫm của chu sa từng được tìm thấy trong các ngôi mộ thời tiền sử khác ở châu Âu và có thể đã được rắc lên thi hài người quá cố nhằm giúp họ có diện mạo "hồng hào" tươi tắn như vẫn còn sống. Ảnh: Fabian Wildfang specimen; Albert Russ photo.

Trong ngôi mộ ở Ukraine, chu sa có thể cũng đóng vai trò trong tập tục mai táng. Nó có thể làm chậm quá trình phân hủy của thi hài người quá cố trong nhiều năm. Các mộ táng thời tiền sử, bao gồm cả mộ của người Scythia, thường được mở ra để chôn cất thêm người chết. Ảnh: Gerhard Brandstetter.

"Chúng tôi biết rằng, một ngôi mộ có thể hoạt động liên tục trong tối đa 50 năm", tác giả chính của nghiên cứu, nhà khảo cổ học Olena Dzneladze tại Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine cho biết. Ảnh: Gerhard Brandstetter.

Người Scythia là một nhóm người du mục đa dạng nhưng có mối liên hệ văn hóa chặt chẽ, sinh sống trên thảo nguyên Á - Âu trải dài từ Ukraine đến Trung Quốc từ khoảng năm 800 trước Công nguyên đến năm 300 sau Công nguyên. Ngôi mộ chứa 2 bộ hài cốt phụ nữ Scythia và có dấu vết của chu sa có niên đại từ thế kỷ 1 - 2. Đây là giai đoạn cuối của nền văn hóa Scythia trước khi suy tàn. Ảnh: Gerhard Brandstetter.

Dấu vết của chu sa được tìm thấy trong một ngôi mộ duy nhất chứa hài cốt của 2 phụ nữ tại Chervony Mayak - khu nghĩa địa của người Scythia ở phía Nam Ukraine, bên cạnh sông Dnieper. Ảnh: Gerhard Brandstetter.

Theo nghiên cứu, một trong hai người phụ nữ khoảng 35 - 45 tuổi khi qua đời. Trong khi đó, hài cốt của người phụ nữ trẻ hơn, khoảng 18 - 20 tuổi, được chôn cất trong cùng ngôi mộ với người lớn tuổi hơn vào thời điểm sau đó. Hai người phụ nữ được chôn cất cùng với một số đồ tùy táng, bao gồm hạt cườm, đồ gốm và đồ kim loại. Ảnh: Albert Russ; collection: Galerie PATRIOT Tišnov.

Địa điểm này được phát hiện vào những năm 1970 và chu sa đã được tìm thấy trong một số ngôi mộ trong khu vực từ năm 2011. Ảnh: A. Ocram.

Tuy nhiên, nghiên cứu của nhà khảo cổ Dzneladze và các đồng nghiệp là nghiên cứu đầu tiên xác định khoáng vật màu đỏ trong mộ là chu sa. Thêm nữa, đây cũng là lần đầu tiên chu sa được xác định một cách khoa học trong một ngôi mộ thuộc nền văn minh Scythia trong thời kỳ cuối. Ảnh: Albert Russ; collection: Martin Števko.