Trong bối cảnh quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, việc khai trương Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu (Hải Nam, Trung Quốc) không chỉ mang ý nghĩa thiết lập thêm một đầu mối xúc tiến tại địa bàn, mà còn góp phần cụ thể hóa các định hướng hợp tác giữa hai bên. Đặc biệt, khi tỉnh Hải Nam đang vận hành Cảng thương mại tự do với nhiều cơ chế, chính sách mới, dư địa hợp tác giữa Việt Nam và địa phương này được đánh giá còn rất lớn.
Xung quanh nội dung trên, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về tiềm năng hợp tác, định hướng thúc đẩy thương mại cũng như vai trò của Văn phòng Xúc tiến thương mại tại Hải Khẩu trong thời gian tới.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: Vietrade
Dư địa hợp tác còn nhiều tiềm năng
- Thưa Thứ trưởng, qua thực tiễn hợp tác hiện nay, Thứ trưởng đánh giá như thế nào về tiềm năng và triển vọng hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và tỉnh Hải Nam trong thời gian tới?
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Hải Nam từ lâu đã có thế mạnh là một trung tâm kinh tế, thương mại và du lịch năng động của Trung Quốc, với vị trí địa lý đặc biệt ở phía Nam, đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng trong kết nối giao thương giữa Trung Quốc với khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, xét trong tổng thể quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc, quy mô hợp tác giữa Việt Nam và Hải Nam hiện vẫn còn khá khiêm tốn. Theo thống kê của Hải quan Trung Quốc, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Hải Nam năm 2025 đạt khoảng 1,41 tỷ USD, chỉ chiếm 0,48% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước (đạt 296,1 tỷ USD).
Chính điều này cho thấy dư địa phát triển hợp tác giữa các địa phương của Việt Nam và tỉnh Hải Nam là rất lớn.
Trước hết, việc vận hành Cảng thương mại tự do Hải Nam từ ngày 18/12/2025 với nhiều chính sách đột phá về thể chế trong thương mại quốc tế sẽ mở ra những cơ hội mới, tạo xung lực quan trọng thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên.
Bên cạnh đó, cơ cấu kinh tế giữa Việt Nam và Hải Nam có tính bổ trợ cao, thể hiện ở các lĩnh vực như thương mại hàng hóa, nông sản, công nghiệp chế biến, du lịch và kinh tế số. Với đà tăng trưởng ổn định hiện nay, cùng với các điều kiện thuận lợi về thể chế, hai bên hoàn toàn có thể khai thác hiệu quả các lợi thế để đưa quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại phát triển theo hướng bứt phá hơn trong thời gian tới.
Ngoài ra, lợi thế về vị trí địa lý cũng mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong lĩnh vực logistics, đặc biệt là vận tải biển, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc.
Lợi thế về vị trí địa lý cũng mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa Việt Nam - Trung Quốc trong lĩnh vực logistics, đặc biệt là vận tải biển. Ảnh: Hoàng Anh
Mở thêm kênh hỗ trợ doanh nghiệp hai nước
- Trong bối cảnh Cảng thương mại tự do Hải Nam đi vào vận hành và Việt Nam đã thiết lập Văn phòng Xúc tiến thương mại tại Hải Khẩu, xin Thứ trưởng cho biết những cơ chế hợp tác và cơ hội cụ thể nào sẽ mở ra cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước?
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Năm 2024, Bộ Công Thương (Việt Nam) và Chính quyền Nhân dân tỉnh Hải Nam đã ký kết Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại. Đây là khuôn khổ quan trọng, tạo nền tảng để hai bên thúc đẩy hợp tác một cách bài bản, hiệu quả trong thời gian tới.
Hiện nay, hai bên đang tiếp tục trao đổi để xây dựng Kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026 - 2028 với những nội dung cụ thể trong các lĩnh vực thương mại, công nghiệp và một số lĩnh vực liên quan, nhằm triển khai hiệu quả các cam kết đã được ký kết.
Trong bối cảnh đó, việc thành lập Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu có ý nghĩa rất quan trọng, với vai trò là cầu nối triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư giữa Việt Nam và tỉnh Hải Nam. Thông qua Văn phòng, các doanh nghiệp hai nước sẽ có thêm một kênh tiếp cận thông tin chính thống về thị trường, chính sách thương mại, đầu tư cũng như nhu cầu hợp tác của các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp.
Khi dòng chảy thông tin được kết nối thông suốt, doanh nghiệp sẽ có điều kiện nắm bắt chính xác các cơ hội hợp tác, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh, đầu tư phù hợp, phát huy hiệu quả lợi thế của mỗi bên. Đồng thời, Văn phòng cũng đóng vai trò là đầu mối kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiếp cận thị trường.
Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư do Văn phòng phối hợp tổ chức, doanh nghiệp hai nước sẽ có cơ hội giao thương trực tiếp, hiểu rõ hơn về nhu cầu và thế mạnh của nhau, qua đó hình thành các mối quan hệ hợp tác thực chất, bền vững.
Một điểm đáng chú ý là Văn phòng Xúc tiến thương mại tại Hải Khẩu cũng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam quảng bá, giới thiệu thường xuyên các sản phẩm, thương hiệu tại thị trường Trung Quốc, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận hiệu quả và bền vững hơn với người tiêu dùng địa phương.
Trong trung và dài hạn, việc phát huy hiệu quả vai trò của Văn phòng sẽ góp phần nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc theo hướng cân bằng, bền vững và thực chất hơn.
- Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu được xác định là đầu mối kết nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường, chính sách và cơ hội hợp tác.Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm, Văn phòng sẽ góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hiệu quả thị trường Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp Trung Quốc tăng cường hợp tác đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Trong dài hạn, mô hình này được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế - thương mại giữa hai bên theo hướng thực chất, bền vững hơn.
Thiên Kim