Khám bác sĩ tuyến trên ngay tại trạm y tế

6 giờ trướcBài gốc

Đây là kết quả từ việc Hà Nội thí điểm triển khai các ứng dụng chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và khám chữa bệnh từ xa, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến ban đầu, nơi gần dân nhất.

Khám bác sĩ trung ương ngay tại trạm y tế

Với mục tiêu để các trạm y tế xã hoạt động thực chất hiệu quả, Hà Nội đang triển khai mô hình hợp tác mới giữa các bệnh viện tuyến trên với các trạm y tế xã phường, đây được cho là một trong những giải pháp đột phá trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân theo đúng tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. Và với mô hình này, người dân hoàn toàn có thể được chăm sóc sức khỏe chuyên sâu ngay tại tuyến y tế ban đầu mà không phải lên tuyến trên như trước.

Chị Văn Thị Hồng Vân (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) vô cùng phấn khởi khi đưa con gái đi khám sức khỏe ở ngay trạm y tế phường nơi mình sinh sống. Điều đáng nói là con chị đã được các bác sĩ của bệnh viện Đại học Y Hà Nội khám đầy đủ các chuyên khoa chuyên sâu mà không phải lên bệnh viện trung ương như trước.

Chị Vân chia sẻ: "Bình thường đưa con đi khám ở các bệnh viện thì tôi phải đưa con đi từ rất sớm, khám chờ đợi rất lâu. Nhưng hôm nay rất thuận tiện, hai mẹ con tôi đến đây khám có đầy đủ các chuyên khoa mà nhanh chóng, bác sĩ thì tận tình."

Còn với ông Vũ Quang Ly (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội), khi được các bác sĩ của bệnh viện Đại học Y Hà Nội thăm khám sức khỏe cho mình ngay tại trạm y tế phường, ông cũng vô cùng phấn khởi. Bởi từ nay, thay vì việc phải lên bệnh viện trung ương xếp hàng và chờ đợi, ông có thể yên tâm khám, theo dõi và điều trị bệnh mạn tính của mình ở ngay trạm y tế, với đầy đủ các chuyên khoa, thuốc men.

Ông Ly bày tỏ: "Chúng tôi được chăm sóc sức khỏe ở ngay chính địa phương của mình, tôi thấy đây là mô hình rất tốt đối với người dân. Được Bệnh viện Đại học Y đến tận địa phương thì chúng tôi thấy có rất nhiều thuận lợi, đó là chúng tôi được chăm sóc nhiều hơn, chúng tôi không phải đi đâu xa nữa. Nhất là người già như chúng tôi đi lại khó khăn thì chỉ mong được các bác sĩ của bệnh viện ngay chính địa phương mình giúp đỡ, chăm sóc sức khỏe."

Mô hình kết hợp giữa phòng khám đa khoa bệnh viện Đại học Y Hà Nội và trạm y tế phường Vĩnh Hưng được triển khai trên diện tích trên 4.000m2, với hệ thống gần 30 phòng khám, trong đó có đầy đủ các chuyên khoa trọng điểm như: Nội khoa, ngoại khoa, sản phụ khoa, nhi khoa, tai mũi họng, răng hàm mặt, mắt, da liễu, cùng các dịch vụ cận lâm sàng như xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng… sẽ giúp theo dõi và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người dân ngay tại trạm y tế.

PGS.TS Trần Quốc Hòa - Phó Trưởng khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viên Đại học Y Hà Nội cho biết: "Chuyên khoa mũi nhọn mà chúng tôi sẽ triển khai ứng dụng tại đây đó là chẩn đoán bệnh. Trong đó chúng tôi sẽ ứng dụng các công nghệ, kỹ thuật cao vào để chẩn đoán bệnh cho bà con, ví dụ như đưa các máy cắt lớp, các máy cộng hưởng từ thế hệ mới nhất, các dàn máy nội soi dạ dạy, đại tràng, nội soi tiêu hóa và các công nghệ khác như ở bệnh viện Đại học Y cơ sở 1 để bà con được đến khám ."

Với mô hình mới này, Hà Nội đang là địa phương đi đầu cả nước trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân. Khi hoạt động hiệu quả, địa phương cũng sẽ nhân rộng triển khai trong thời gian tới với sự vào cuộc của tất cả các bệnh viện trên địa bàn thành phố, để đảm bảo mỗi trạm y tế xã, phường đều có sự hỗ trợ của các bệnh viện truyến trên trong khám chữa bệnh.

Nâng tầm y tế cơ sở

Trong hệ thống y tế hiện đại, y tế cơ sở không còn là “tuyến dưới” đơn thuần, mà đang từng bước trở thành nền tảng, là điểm khởi đầu trong chăm sóc, quản lý sức khỏe người dân. Tại Hà Nội, việc liên thông dữ liệu giữa trạm y tế xã, phường với các bệnh viện tuyến trên đang mở ra một cách làm mới - khoa học hơn, hiệu quả hơn và lấy người dân làm trung tâm.

Theo luân phiên, bác sĩ Phạm Thanh Nga (chuyên khoa Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Đông Anh, Hà Nội) đến trạm y tế xã Phúc Thịnh để hỗ trợ chuyên môn về lĩnh vực siêu âm tim cho trạm y tế xã Phúc Thịnh. Do trạm y tế xã chưa có bác sĩ chuyên khoa về siêu âm tim nên việc có bác sĩ tuyến trên về hỗ trợ sẽ giúp người dân được hưởng dịch vụ khám chữa bệnh tốt ngay tại cơ sở.

Bác sĩ Nga chia sẻ: "Về siêu âm tim thì trạm y tế xã chưa tự làm được nên chúng tôi xuống hỗ trợ cho bệnh nhân tiếp cận nhiều hơn vấn đề siêu âm tim, tầm soát các bệnh lý tim mạch, phát hiện các bệnh lý van tim và mạch vành."

Hà Nội đang đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn toàn diện cho các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn, trong đó trạm y tế xã, phường là trọng tâm. Nhiều bệnh viện trên địa bàn thành phố đã ký kết hỗ trợ chuyên môn trực tiếp cho các trạm y tế, từ đào tạo nhân lực, chuyên môn, đến chuyển giao kỹ thuật. Người dân ngay tại địa phương vẫn được các bác sĩ tuyến trên trực tiếp tham gia tư vấn, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, mà còn nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay từ tuyến cơ sở. Việc phát triển mạng lưới y tế cơ sở gắn với liên thông dữ liệu, kết nối chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật không chỉ là giải pháp trước mắt, mà là định hướng lâu dài trong chiến lược chăm sóc sức khỏe nhân dân Thủ đô.

Bác sĩ CKII Hoàng Ngọc Vinh - Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đông Anh cho biết: "Bệnh viện cử bác sĩ xuống đây, người dân được trực tiếp khám sàng lọc tư vấn điều trị ngay tại tuyến cơ sở. Từ đó qua thăm khám chúng tôi phát hiện được tình trạng bệnh, có bệnh lý phức tạp hoặc những người cần sự can thiệp của các kỹ thuật cao, chúng tôi sẽ gửi về tuyến trên để xử lý cũng như điều trị. Như vậy, khi người bệnh được phát hiện sớm thì kết quả điều trị sẽ tốt hơn. Qua đây cũng tăng cường niềm tin người dân với y tế cơ sở."

Ông Nguyễn Trọng Diện - Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết: "Đối với ngành y tế Thủ đô, chúng tôi cũng đã lan tỏa trên 120 bệnh viện tại Hà Nội. Chúng tôi sẽ sắp xếp để hỗ trợ cho mỗi xã phường có một bệnh viện giúp đỡ, để đảm bảo được rằng người dân được tiếp cận với y tế chuyên sâu, chất lượng ngay tại địa bàn xã mình, phường mình."

Khi trạm y tế xã thực sự trở thành “người gác cổng” tin cậy của hệ thống y tế, người dân sẽ được chăm sóc từ sớm, từ xa, ngay tại nơi mình sinh sống. Đây cũng là mục tiêu mà Hà Nội xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, đồng bộ, trong đó y tế cơ sở vững mạnh là nền tảng bền vững để bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân Thủ đô.

Sự phát triển của y tế từ xa tại châu Á

Châu Á đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của y tế từ xa, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, khi giá trị của chăm sóc y tế từ xa được thể hiện rõ rệt. Tuy nhiên sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội giữa các quốc gia đã dẫn đến sự khác nhau về tốc độ triển khai và mô hình phát triển y tế từ xa.

Mỗi quốc gia sử dụng các thuật ngữ khác nhau để mô tả y tế từ xa trong bối cảnh quốc gia, chẳng hạn như “chăm sóc sức khỏe từ xa” tại Ấn Độ, “sức khỏe điện tử” ở Thái Lan và “dịch vụ y tế từ xa” tại Indonesia.

Các quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh và Nepal đã ban hành các quy định cụ thể về y tế từ xa, yêu cầu bác sĩ đã đăng ký phải có kiến thức đầy đủ về y tế từ xa và các công nghệ liên quan. Các yêu cầu này bao gồm đào tạo chuyên môn và tuân thủ các tiêu chuẩn về thực hành lâm sàng, giáo dục sức khỏe, cơ sở hạ tầng, quản lý dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư. Bangladesh và Ấn Độ yêu cầu xác minh danh tính và thông tin đăng nhập của bệnh nhân khi cung cấp dịch vụ y tế từ xa.

Trong khi đó, Thái Lan và Indonesia chủ yếu dựa trên các luật chăm sóc sức khỏe tổng quát mà không có quy định chuyên biệt cho y tế từ xa. Các quy định về tư vấn cho trẻ vị thành niên cũng có sự khác biệt: Thái Lan và Indonesia không cho phép tư vấn từ xa cho người dưới 18 tuổi, trong khi Bangladesh, Ấn Độ và Nepal cho phép trong một số điều kiện nhất định.

Cả năm quốc gia Bangladesh, Ấn Độ, Nepal, Thái Lan và Indonesia đều yêu cầu phải có sự đồng ý của bệnh nhân và bác sĩ phải lưu giữ hồ sơ y tế từ xa. Ngoại trừ Nepal, các quốc gia còn lại đã ban hành quy định liên quan đến nền tảng cung cấp dịch vụ.

Mức độ phát triển y tế từ xa phụ thuộc vào hạ tầng Internet

Các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản có tỷ lệ thâm nhập internet cao, phản ánh nền tảng hạ tầng kỹ thuật số tiên tiến yếu tố then chốt thúc đẩy y tế từ xa. Trung Quốc có khoảng 78,17% dân số sử dụng internet, Ấn Độ đạt 55,1%, trong khi Hàn Quốc và Nhật Bản đều vượt 90%, với Hàn Quốc đạt tới 97%. Những quốc gia này được xem là nhóm “tiên tiến” trong lĩnh vực y tế từ xa và đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái y tế số toàn cầu.

Tại Hàn Quốc, năm 2015, chỉ khoảng 0,1% bệnh nhân tại Hàn Quốc được khám từ xa và chưa có cơ sở chăm sóc ban đầu tham gia. Tuy nhiên, từ tháng 7/2015, chính phủ đã triển khai một dự án thí điểm y tế từ xa nhằm phục vụ các khu vực khó tiếp cận dịch vụ y tế. Thử nghiệm kéo dài đến tháng 2/2016, nhằm đánh giá khả năng mở rộng và tích hợp vào hệ thống bảo hiểm y tế quốc gia. Việc bảo hiểm chi trả cho các trường hợp cấp cứu đã mở đường cho việc sử dụng y tế từ xa rộng rãi hơn.

Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy y tế từ xa chiếm 0,16% tổng số yêu cầu bảo hiểm, với 8,5% cơ sở y tế tham gia. Viêm phế quản cấp tính là bệnh phổ biến nhất ở nhóm dưới 40 tuổi, trong khi đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp phổ biến hơn ở nhóm trên 30 tuổi. Các nền tảng y tế từ xa được cá nhân hóa đóng vai trò quan trọng trong quản lý bệnh mạn tính.

Nhật Bản đã ban hành tiêu chuẩn y tế từ xa từ năm 1997 và cập nhật vào năm 2011. Y tế từ xa được sử dụng kết hợp với tư vấn trực tiếp hoặc để chăm sóc liên tục cho bệnh nhân mạn tính. Tỷ lệ sử dụng bao gồm 1,3% bệnh nhân chăm sóc tại nhà, 6,1% bệnh lý từ xa và 12,5% chẩn đoán hình ảnh từ xa.

Mặc dù triển khai sớm, y tế từ xa tại Nhật Bản vẫn đối mặt với thách thức về nghiên cứu lâm sàng, chính sách và bảo hiểm. Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy tạm thời việc cho phép tư vấn ban đầu từ xa cho cả bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ đa khoa. Theo một nghiên cứu ứng dụng khám bệnh từ xa YaDoc được chấp nhận rộng rãi và đánh giá tích cực tại Nhật Bản. Gần 60% người tham gia bày tỏ sự hài lòng chung với ứng dụng, trong khi hơn 80% cho rằng YaDoc dễ sử dụng. Ngoài ra, nền tảng này còn góp phần hợp lý hóa quy trình chăm sóc bệnh nhân và cải thiện đáng kể giao tiếp giữa bệnh nhân và bác sĩ

Singapore là quốc gia tiên phong trong đổi mới y tế kỹ thuật số, tích hợp y tế từ xa vào chiến lược chuyển đổi hệ thống chăm sóc sức khỏe. Các công cụ như kiểm tra triệu chứng COVID-19, “Mask Go Where” và “Flu Go Where” hỗ trợ sàng lọc, phân phối khẩu trang, cung cấp thông tin phòng khám và giao thuốc trên toàn quốc. Teleki-ốt và máy đo oxy xung miễn phí cũng được triển khai cho người trưởng thành. Hơn 80% dân số Singapore đã được tiêm chủng theo khuyến nghị vào năm 2021, với sự hỗ trợ lớn từ y tế từ xa. Ngoài ra, y tế từ xa còn được mở rộng sang các dịch vụ không thiết yếu như lọc máu nhằm giảm tải cho bệnh viện.

Trong đại dịch COVID-19, Trung Quốc đã sử dụng hiệu quả y tế từ xa để giảm áp lực cho nhân viên y tế thông qua truyền hình ảnh, chia sẻ dữ liệu và tư vấn từ xa đồng thời. Điều này góp phần nâng cao năng lực ứng phó khủng hoảng y tế công cộng, cải thiện chẩn đoán, điều trị, phân bổ nguồn lực và phòng ngừa dịch bệnh.

Malaysia có nền tảng y tế từ xa MySejahtera đang được phát triển thành ứng dụng y tế quốc gia. Ứng dụng tích hợp các chức năng như đặt lịch khám sức khỏe, hiến máu và nội tạng, tư vấn y tế, cũng như theo dõi các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, bệnh dại và sởi. Từ ngày 15/5/2023, MySejahtera cho phép người dân đặt lịch khám nha khoa trực tuyến.

Phan Hằng

Nguồn Hà Nội TV : https://hanoionline.vn/kham-bac-si-tuyen-tren-ngay-tai-tram-y-te-381628.htm