Khám phá '20 thành phố tốt nhất thế giới về nghệ thuật và văn hóa năm 2026'

một giờ trướcBài gốc

Bảo tàng lịch sử tự nhiên ở Lon Don

Hàng năm, Time Out đều tìm kiếm những thủ đô văn hóa hiện đại, nơi có những bộ sưu tập nghệ thuật đáng ngưỡng mộ, những vở kịch xuất sắc, âm nhạc và các lễ hội văn hóa dễ tiếp cận; có giá cả phải chăng đối với người dân địa phương và du khách.

Để lập danh sách năm nay, Time Out đã khảo sát 24.000 người dân địa phương tại hơn 150 thành phố để đánh giá chất lượng và khả năng chi trả của đời sống văn hóa nơi họ sinh sống.

Những người này cũng cho biết chính xác thành phố của họ làm tốt nhất điều gì, từ hài kịch và lễ hội đến âm nhạc, văn học.

Ở các thành phố đó, các đô thị đang dùng văn hóa để định vị bản sắc, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và tạo sức hút bền vững cho nền kinh tế sáng tạo toàn cầu.

Điểm đáng chú ý đầu tiên là hầu hết các thành phố góp mặt trong danh sách đều không xem văn hóa như “phần trang trí” cho du lịch.

Nghệ thuật hiện diện trong nhịp sống thường ngày, từ những bảo tàng miễn phí ở London, các không gian nghệ thuật cộng đồng ở Paris, nghệ thuật đường phố tại São Paulo cho tới những buổi trình diễn ngẫu hứng bên bến cảng Copenhagen.

Văn hóa cũng không bị đóng khung trong các nhà hát hay viện bảo tàng, mà trở thành một phần của đời sống đô thị.

Điều này lý giải vì sao London tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng. Thành phố này sở hữu hệ thống bảo tàng và sân khấu đồ sộ, tạo ra khả năng tiếp cận rộng mở với công chúng thông qua chính sách miễn phí vé vào cửa tại nhiều thiết chế văn hóa lớn.

Những không gian mới như V&A East hay Bảo tàng Văn hóa Thanh niên cho thấy London đang liên tục tái tạo năng lượng sáng tạo thay vì sống mãi trên hào quang cũ.

Triển lãm thời trang châu Phi tại bảo tàng Quai Branly (Paris)

Paris lại cho thấy một diện mạo khác của “kinh đô ánh sáng” khi vừa bảo tồn chiều sâu lịch sử, vừa nuôi dưỡng tinh thần tiên phong.

Thành phố có thể đồng thời tổ chức triển lãm về Matisse, Art Deco, thời trang châu Phi và mở ra những không gian sáng tạo hoàn toàn mới như PRINT hay La Caverne du Pont Neuf.

Văn hóa ở Paris vì thế không bị “đóng băng” trong ký ức cổ điển mà luôn chuyển động cùng thời đại.

New York, Berlin hay Melbourne lại phản ánh rõ xu hướng các siêu đô thị đang biến nghệ thuật thành nguồn năng lượng xã hội. Berlin nổi bật bởi tinh thần phản kháng, nơi techno, lễ hội LGBTQ+, điện ảnh và văn học hòa vào nhau để tạo nên một bản sắc cởi mở, cấp tiến.

Melbourne gây ấn tượng bởi khả năng đưa nghệ thuật len sâu vào đời sống cộng đồng, từ những triển lãm quy mô quốc tế cho tới các không gian nghệ thuật phi lợi nhuận nhỏ bé nhưng đầy thử nghiệm.

Một điểm thú vị khác là nhiều thành phố trong danh sách không phải những “siêu cường du lịch” quen thuộc, nhưng đang nổi lên nhờ sức mạnh văn hóa bản địa.

"Thành phố hồng" Jaipur của Ấn Độ được biết đến như một trung tâm của các lễ hội văn hóa

Jaipur, Chiang Mai hay Marrakech đều chứng minh rằng bản sắc truyền thống hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực sáng tạo mới nếu được làm mới bằng tư duy đương đại.

Trong đó, Jaipur hồi sinh nghề thủ công cổ, biến các giếng bậc thang thành không gian biểu diễn nghệ thuật; Chiang Mai tái hiện di sản Lanna qua các khu sáng tạo trẻ; còn Marrakech trở thành nơi giao thoa giữa nghệ thuật châu Phi và cảm hứng địa phương Maroc.

Nhiều thành phố thành công không phải vì sở hữu quá nhiều di sản, mà vì biết kể câu chuyện của mình theo cách hấp dẫn hơn. Cairo là ví dụ tiêu biểu.

Việc khai trương Bảo tàng Ai Cập Lớn cùng những đại nhạc hội điện tử bên Kim tự tháp Giza cho thấy Ai Cập đang kéo di sản ra khỏi không gian “trưng bày tĩnh”, đưa lịch sử bước vào đời sống đương đại.

Danh sách này cũng phản ánh một chuyển dịch quan trọng của du lịch toàn cầu: du khách ngày nay không chỉ tìm kiếm điểm check-in đẹp, mà muốn được sống trong bầu không khí văn hóa của điểm đến.

Họ muốn đi dạo trong khu Marais ở Paris, xem hài kịch ứng khẩu ở Bắc Kinh, hòa vào lễ hội đường phố Berlin hay nghe jazz giữa quảng trường Florence. Những trải nghiệm ấy tạo ra ký ức sâu hơn nhiều so với các tour tham quan thông thường.

Thế giới nghệ thuật kinh điển ở Bảo tàng Prado (Madrid)

Một yếu tố khác được nhấn mạnh trong khảo sát của Time Out là tính “dễ tiếp cận” và “phải chăng”. Điều này rất đáng suy ngẫm. Một thành phố văn hóa thành công không thể chỉ phục vụ giới tinh hoa.

London được đánh giá cao nhờ bảo tàng miễn phí; Đài Bắc dẫn đầu về khả năng chi trả; Kraków, Chiang Mai hay Lisbon đều được người dân địa phương đánh giá tích cực vì nghệ thuật gần gũi với đời sống thường nhật.

Nhìn rộng hơn, bảng xếp hạng này cho thấy các đô thị đang bước vào cuộc cạnh tranh mới: cạnh tranh bằng sức mạnh mềm văn hóa.

Trong bối cảnh nhiều điểm đến có thể sở hữu hạ tầng tương đồng, thì bản sắc văn hóa, năng lực sáng tạo và khả năng tạo cảm xúc mới là điều giữ chân du khách lâu dài.

Đó cũng là bài học đáng suy ngẫm với nhiều thành phố du lịch châu Á, trong đó có Việt Nam. Một điểm đến muốn đi xa không thể chỉ đầu tư vào khách sạn hay trung tâm thương mại.

Điều du khách nhớ lâu nhất thường là những trải nghiệm mang linh hồn của vùng đất đó: một lễ hội cộng đồng, một không gian nghệ thuật mở, một câu chuyện di sản được kể bằng ngôn ngữ hiện đại hay cảm giác được hòa vào nhịp sống bản địa.

Và có lẽ, điều đẹp nhất từ danh sách này chính là: nghệ thuật và văn hóa đang trở lại vị trí trung tâm của đời sống đô thị toàn cầu như một nguồn năng lượng để các thành phố vừa giữ gìn ký ức, vừa mở ra tương lai.