Khám phá 'Ngựa về phố' với những tác phẩm độc bản tại Di tích Văn Miếu

21 giờ trướcBài gốc

Phát biểu tại trưng bày, Giám đốc Trung tâm Văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, trong tâm thức và văn hóa Việt Nam, ngựa là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, sự bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng.

Giám đốc Trung tâm Văn hóa, khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu phát biểu tại trưng bày

Gắn liền với những cuộc hành trình dài trong lịch sử và đời sống, hình tượng ngựa thường được xem như biểu trưng cho ý chí bền bỉ, khát vọng vươn xa và tinh thần không ngừng học hỏi của con người.

Đặc biệt, trong năm Bính Ngọ – năm của hành động và chuyển động mạnh mẽ – hình tượng ngựa càng trở nên giàu ý nghĩa, gợi nhắc nội lực, sự bứt phá và tinh thần vượt lên trong năm mới.

“Việc tổ chức trưng bày tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi biểu tượng của đạo học và truyền thống hiếu học Việt Nam, mang ý nghĩa sâu sắc. Trong không gian linh thiêng của sự học, hình tượng con ngựa không chỉ đại diện cho sức mạnh và sự bền bỉ, mà còn gợi liên tưởng tới tinh thần lập thân, lập nghiệp, ý chí vươn lên thông qua học tập, rèn luyện và cống hiến cho xã hội”, ông Lê Xuân Kiêu chia sẻ.

Về ý tưởng trong quá trình thực hiện trưng bày, họa sĩ Lê Huy chia sẻ: “Thật thú vị năm mới Bính Ngọ khi viết không dấu có thể đọc là "Bình Ngô" (tác phẩm "Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi).

Những chú ngựa được tạo hình sinh động, màu sắc rực rỡ, mang lại cảm giác ấm áp, đủ đầy

“Bắt đầu từ điều ngẫu nhiên thú vị đó, Lamphong Studio đã tạo nên những chú ngựa với mong muốn kể câu chuyện lịch sử về một thời kỳ hào hùng, oanh liệt: Đem đại nghĩa để thắng hung tàn/ Lấy chí nhân để thay cường bạo".

Cũng theo họa sĩ Lê Huy, từ câu đồng dao quen thuộc là khúc hát reo vui của nhân dân khi nghĩa quân Lam Sơn tiến về bến Bồ Đề (Long Biên) chuẩn bị tổng tấn công giải phóng thành Đông Quan (Hà Nội)- Nhong nhong nhong, ngựa ông đã về/ Cắt cỏ Bồ Đề cho ngựa ông ăn, Lamphong Studio thực hiện những chú ngựa với ý nghĩa mang đến niềm tin chiến thắng, sự thành công trọn vẹn, báo hiệu những vận hội mới, hứa hẹn một năm mới thịnh vượng và rực rỡ - mã đáo thành công.

Những chú ngựa này được thực hiện thủ công hoàn toàn bằng chất liệu sơn mài truyền thống với năm màu ngũ hành. Tạo hình căng khối, béo tốt, hiên ngang, không lao nhanh mà thư thả, thong dong. Trên thân ngựa là hoa văn mây lửa trong mỹ thuật cổ Việt Nam.

Các đại biểu tham quan trưng bày

Những đám mây báo hiệu của điềm lành, tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, tuần hoàn của đất trời và là lời cầu chúc cho mưa thuận gió hòa, vạn sự hanh thông.

Trên lưng ngựa là con diều cung trăng đuổi phượng, được chế tác bằng đồng thau, thể hiện cho tính thiêng và sự cất cánh. Ở một góc nhìn khác, con diều giống như một ngọn cờ, ngọn cờ của tưng bừng lễ hội, ngọn cờ chiến thắng.

"Dân gian xưa quan niệm thả diều để xua đuổi những điều xấu, như một nghi thức cầu an và còn để truyền tin trong quân sự. Ngày nay, nhìn thấy những cánh diều là thấy mênh mông đồng quê, thi nhân, bay bổng. Cánh diều chắp cánh cho những ước mơ bay xa", họa sĩ Lê Huy cho hay.

Chia sẻ về không gian trưng bày, nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm cho biết, các tác phẩm điêu khắc được giới thiệu mang vẻ thô mộc, thể hiện tinh thần, tính cách và văn hóa của người Tây Nguyên.

Mỗi tác phẩm mang một dáng vẻ khác nhau: từ ngựa thồ hàng, ngựa đọc sách đến gia đình ngựa quây quần…, cho thấy không chỉ sự sáng tạo, tài năng mà còn là nét tài hoa của những nghệ nhân Tây Nguyên.

Các tác phẩm và tư liệu trưng bày thể hiện nhiều cách tiếp cận về hình tượng ngựa: từ chiều sâu nghiên cứu văn hóa, ngôn ngữ tạo hình hội họa đương đại đến các hình thức nghệ thuật sắp đặt sáng tạo. Trong đó, công chúng sẽ được chiêm ngưỡng những tác phẩm điêu khắc ngựa độc bản mang màu sắc văn hóa Tây Nguyên.

Một số hình ảnh tại trưng bày "Ngựa về phố":