Các lối đi trong "vườn vải đẹp" được đổ bê tông, tạo thuận lợi cho khách tham quan, thu mua vải thiều.
Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện Kế hoạch của UBND tỉnh, đến nay, các địa phương có diện tích vải thiều lớn trên địa bàn tỉnh đã bình chọn được 117 "vườn vải đẹp", tổng diện tích 114,4 ha, ước sản lượng đạt 934,6 tấn. Hiện, các phường, xã vẫn tiếp tục rà soát, bình chọn thêm những "vườn vải đẹp" để trình UBND tỉnh công nhận.
Trong số những "vườn vải đẹp" trên, riêng xã Lục Ngan - “thủ phủ” vải thiều của huyện Lục Ngạn trước đây - có 11 vườn, tổng diện tích 10,3 ha, sản lượng ước đạt 97,5 tấn, tập trung ở các thôn: Chay, Muối, Ao Nhãn và Thác Do. Vải thiều ở những vườn này chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản.
Vườn vải nhà ông Lý Văn Trí, thôn Chay, xã Lục Ngạn - một trong những "vườn vải đẹp" đang trong giai đoạn vào cùi, dự kiến giữa tháng 6 cho thu hoạch.
Được biết, "vườn vải đẹp" phải đạt một số tiêu chí sau: Về quy mô diện tích từ 0,7 ha trở lên, tuổi cây 5 năm trở lên, trồng tập trung, hàng lối thẳng hàng, thuận tiện cho chăm sóc, thu hoạch, vận chuyển và tham quan du lịch trải nghiệm.
"Vườn vải đẹp" của gia đình ông Bùi Văn Quyến (bên trái), thôn Chay có nhiều cây có tuổi đời hơn 35 năm. Hiện có nhiều đoàn khách trong, ngoài tỉnh liên hệ đặt chương trình đến tham quan, trải nghiệm vào mùa thu hoạch sắp tới.
Vườn vải phải được sản xuất áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hoặc hữu cơ. Trong quá trình sản xuất, vườn trồng phải bảo đảm về an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn lao động; tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cấm; không được sử dụng thuốc trừ cỏ; sử dụng thuốc tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, các loại thuốc có trong danh mục được phép sử dụng.
Cán bộ xã Lục Ngạn và lãnh đạo thôn thường xuyên đến các hộ trồng vải để trao đổi về kỹ thuật chăm sóc vải thiều bảo đảm chất lượng.
Vườn trồng vải thiều bảo đảm truy xuất nguồn gốc; phải lập và lưu hồ sơ; ghi chép nhật ký sản xuất bao gồm các nội dung: chăm sóc, bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch... khuyến khích áp dụng nhật ký sản xuất điện tử.
Quả vải to, đều, mẫu mã đẹp, màu sắc đặc trưng cho giống; có hương vị đặc trưng, chất lượng ổn định, bảo đảm an toàn thực phẩm. Năng suất đạt từ 7 tấn/ha trở lên.
Các vườn đạt tiêu chí "vườn vải đẹp" được ghi chép nhật ký chăm sóc trên phần mềm điện tử.
Nhiều "vườn vải đẹp" ở xã Lục Ngạn còn được ứng dụng công nghệ tưới nước tự động.
Đặc biệt, vườn vải thiều phải thường xuyên được chăm sóc, vệ sinh vườn sạch sẽ; không có túi nilon, vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và rác thải sinh hoạt trong vườn; không chăn thả gia súc, gia cầm trong vườn.
Có hệ thống tưới nước đảm bảo phục vụ sản xuất, khuyến khích áp dụng hệ thống tưới thông minh. Thu gom bao bì phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng bảo đảm đúng quy định.
"Vườn vải đẹp" của gia đình ông Trần Văn Trung, thôn Muối có tuổi đời hơn 30 năm, được trồng theo hàng lối đẹp mắt, phù hợp cho hoạt động check-in, trải nghiệm.
Nhiều cây, quả ra thành chùm từ thân.
Vườn vải đáp ứng các yêu cầu về điều kiện cho du khách đến du lịch trải nghiệm trong vụ vải: Ưu tiên, khuyến khích các vườn vải xây dựng cảnh quan hài hòa, bố trí lối đi, điểm dừng chân, biển nội quy, biển chỉ dẫn, khu check-in, khu giới thiệu sản phẩm, khu vệ sinh tạm, bãi gửi xe; tổ chức tập huấn kỹ năng đón tiếp khách, hướng dẫn trải nghiệm và phối hợp doanh nghiệp du lịch tổ chức các hoạt động tham quan, hái vải, tìm hiểu quy trình sản xuất.
Vùng vải thiều ở xã Lục Ngạn nhìn từ trên cao.
Bên cạnh đó, vườn vải trong vùng được mã số vùng trồng, đủ điều kiện xuất khẩu. Có liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ sản xuất trong việc tiêu thụ sản phẩm.
Thông qua việc bình chọn "vườn vải đẹp" nhằm tạo phong trào thi đua sản xuất vải thiều phục vụ tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, đem lại giá trị kinh tế cao không chỉ từ quả vải mà còn từ các hoạt động liên quan theo chuỗi giá trị.
Bài, ảnh: Đỗ Thành Nam