Cùng ngày, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1272/QĐ-BYT - Phê duyệt Kế hoạch triển khai nhiệm vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân, nhằm tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
Sự ra đời đồng bộ của hai văn bản này là sự hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá chăm sóc sức khỏe nhân dân. Mục tiêu chiến lược được đặt ra rất rõ ràng: Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 01 lần, đồng thời được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý theo vòng đời.
Khám sức khỏe tại Phòng khám đa khoa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - ngay trong khuôn viên Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng, Hà Nội. Ảnh: Như Ý
Tại Chỉ thị 17/CT-TTg, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải thay đổi mạnh mẽ nhận thức, chuyển từ tư duy tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời. Điều này hướng tới mục tiêu cuối cùng là từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế cho cả người dân và xã hội.
Nội dung của Chỉ thị 17/CT-TTg và Kế hoạch 1272/QĐ-BYT mang đậm tính nhân văn sâu sắc. Chính phủ yêu cầu các địa phương khi xây dựng kế hoạch phải đặc biệt quan tâm, ưu tiên các nhóm đối tượng yếu thế và khó khăn trong xã hội.
Cụ thể, lộ trình ưu tiên được dành cho: Người có công với cách mạng và người cao tuổi; người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người mắc bệnh mạn tính; người dân tộc thiểu số, người sống ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Việc miễn phí khám sức khỏe định kỳ giúp xóa bỏ rào cản tài chính, cho phép mọi người dân, dù ở địa vị hay hoàn cảnh nào, đều có cơ hội phát hiện bệnh sớm. Đặc biệt, đối với học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với ngành y tế tổ chức thực hiện ngay từ đầu năm học 2026 - 2027. Đối với người lao động, các doanh nghiệp và tổ chức phải lập kế hoạch khám định kỳ hằng năm theo quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Để biến mục tiêu "toàn dân được khám sức khỏe" thành hiện thực, một hệ thống giải pháp quyết liệt và đồng bộ đã được vạch ra, đó là:
Củng cố y tế cơ sở làm "lực lượng nòng cốt": Chính phủ xác định trạm y tế cấp xã và cơ sở y tế công lập là lực lượng nòng cốt trong chiến dịch này. Các địa phương phải bố trí nguồn lực, tăng cường bác sĩ và thực hiện cơ chế luân chuyển cán bộ về làm việc có thời hạn tại các trạm y tế xã. Bên cạnh đó, tổ chức các đợt khám lưu động tại cộng đồng để tiếp cận người dân vùng sâu, vùng xa.
Chuyển đổi số toàn diện với Sổ sức khỏe điện tử: Một điểm mới quan trọng là kết quả khám sẽ được tích hợp vào Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Bộ Y tế và Bộ Công an có nhiệm vụ hoàn thành chuẩn định dạng dữ liệu và kết nối liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư ngay trong tháng 5-2026. Việc này giúp quản lý sức khỏe cá nhân một cách liên tục và khoa học từ khi sinh ra đến khi già yếu.
Huy động nguồn lực xã hội: Ngân sách nhà nước sẽ bố trí kinh phí theo phân cấp, bảo đảm tiết kiệm và hiệu quả. Đồng thời, Chính phủ cũng khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp khác và sự tham gia của các cơ sở y tế ngoài công lập đủ điều kiện để cùng gánh vác nhiệm vụ này.
Thủ tướng yêu cầu Ban Tuyên giáo, các cơ quan báo chí phải xây dựng các chuyên trang, chuyên mục để nâng cao nhận thức của người dân. Mục tiêu là hình thành thói quen chủ động đi khám sức khỏe thay vì đợi có bệnh mới đến viện.
Trong Chỉ thị 17/CT-TTg, Thủ tướng đã biểu dương thành phố Hà Nội cùng với thành phố Hồ Chí Minh và Tuyên Quang là những địa phương đã chủ động đi trước trong việc xây dựng kế hoạch và tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân thời gian qua.
Với vị thế là Thủ đô, Hà Nội tiếp tục gánh vác trọng trách lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện nhiệm vụ này như một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu của Thủ đô và cả nước là đến hết năm 2026, toàn dân được khám sức khỏe định kỳ và sở hữu Sổ sức khỏe điện tử.
Việc thực hiện thành công Chỉ thị này không chỉ giúp mỗi cá nhân chủ động bảo vệ "vốn quý nhất" của mình, mà còn tạo ra một xã hội khỏe mạnh, giảm thiểu chi phí điều trị đắt đỏ do phát hiện bệnh muộn, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.
Mai Hoa